Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
11 septembre 2014 4 11 /09 /septembre /2014 22:56

 

GustvanBrusselhfj.jpg

In gesprek met Gust van Brussel (1985)

Deze middag vond ik een uitnodiging in de bus om morgen (!) om 16 uur aanwezig te zijn op de viering ten Stadhuize van de veelzijdige schrijver Gust van Brussel ter gelegenheid van zijn negentigste verjaardag. Zeer tot mijn spijt zal ik Gust mijn vriendschap bij die gelegenheid niet kunnen betuigen: echt te laat om een dwingende, eerder aangegane afspraak af te zeggen.

Gust en ik hebben op velerlei gebied samen (in alle eerlijkheid) paarden gestolen ... Bovendien schreef hij een aantal romans die geheel ten onrechte in de vergetelheid zijn geraakt.

Ik ben wel benieuwd naar de toespraak van de Nederlandse auteur Paul van Leeuwenkamp, maar die moet ik dus (hopelijk voorlopig) missen.

Het siert alleszins 'tStad zich niet te laten leiden door de waan van de dag...

Henri-Floris JESPERS

Zie op deze blog:

http://mededelingen.over-blog.com/article-henri-floris-jespers-losse-notities-xxxviii-gust-van-brussel-en-ton-meurs-118675891.html

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article
11 septembre 2014 4 11 /09 /septembre /2014 17:09

 

DSC02554.jpg

Johan Vanhecke verdedigde vrijdag 5 september zijn doctoraatsthesis “Tussen magie en werkelijkheid, Johan Daisne 1912-1978” in het Letterenhuis te Antwerpen. Dit was een ongewone gebeurtenis omdat de voorzitter en leden van de jury hiervoor hun terrein verlegden van Leuven naar Antwerpen.

Johan Vanhecke stelde reeds in de periode 1984-1987, als jonge medewerker aan het AMVC, een handschrifteninventaris van Johan Daisne (pseudoniem van Herman Thiery) samen, met een bibliografie van zijn verhalend proza en toneelwerk. Het is en lijvig boekwerk waaruit de omvang van het Daisne archief blijkt. Reeds tijdens zijn leven bezorgde de schrijver talrijke handschriften aan het AMVC. Na zijn dood belandde ook zijn literaire nalatenschap in deze instelling, het huidige Letterenhuis. In zijn verdediging gaf Johan Vanhecke ons een inkijk in het reusachtige werk dat de biografie van de schrijver voor hem betekend heeft. Gedurende vijftien jaar bestudeerde hij de geschriften van Johan Daisne, die tijdens zijn leven reeds uitgebreid zelf tot in de kleinste details nota nam van elk voorval in zijn leven. Op duizenden fiches noteerde hij daarbij nog persoonlijke commentaar. Hierdoor kon Johan zijn boek larderen met nooit gekende anekdotes wat zeer ten goede komt aan de leesbaarheid van het werk. De juryleden konden dan op hun beurt vragen stellen aan de kandidaat. Dirk De Geest, Tom Sintobin, Yves T’Sjoen, Bart Philipsen, Marcel de Smet en Pieter Verstraeten.

DSC02551.jpg 

Promotor Dirk de Geest

Zowel Johans promotor, prof. Dirk de Geest, als de andere juryleden hadden niets dan lof voor de literaire stijl en interessante wijze van benadering van het onderwerp. Men kijkt uit naar het verschijnen van het boek, zoals wijzelf trouwens. Dan werden de obligate vragen gesteld, de ene al directer en korter dan de andere. De voorzitter stelde dan de verplichte vraag of er nog vragen uit de zaal waren, hij voegde er onmiddellijk aan toe dat hij het in zijn lange carrière als juryvoorzitter slechts één keer had meegemaakt dat een vraag gesteld werd, dat was tijdens de doctoraatsverdediging van Kristien Hemmerechts. De vraagsteller was haar vader, Karel Hemmerechts! Na de beraadslaging van de jury volgde de aanstelling van Johan Vanhecke als doctor in de Letteren. Dit lokte en groot applaus uit van de medewerkers van het Letterenhuis en de talrijk opgekomen vrienden van de promovendus. Tot slot werd de laudatio uitgesproken door prof. Dirk de Geest die zijn pupil prees om zijn uitstekend werk en tevens zijn voorliefde uitsprak voor het dichtwerk van Johan Daisne dat nog steeds niet de aandacht krijgt die het verdient. Hij eindigde met het gedicht:

Het korte leven’


Het leven kort, de dagen lang.

Al wat mij werd gegeven,

Het staat reeds neergeschreven,

Het avontuur, de tegenzang.

 

t Is allemaal nog gister,

Buffalo Bill, Lord Lister,

Marquita en mijn Ra-

Wat kan er wezen nog, daarna?

 

Zo jong nog, reeds zo oud.

Die ’t vroeger goud niet kan vergeten,

Loopt doelloos rond,nog warm, reeds koud,

Dorstige ziel, het lijf gesleten.


Dr. Johan Vanhecke sprak daarna zijn dankwoord uit waarbij hij vooral directeur Leen Van Dijck en zijn collega’s dankte voor de kans die hem in het Letterenhuis geboden werd om dit werk tot een goed einde te brengen.

DSC02608.jpg

Ook zijn echtgenote Marleen en dochter Maaike werden bedankt om het eindeloze geduld dat zij in de voorbije jaren opbrachten.

Tijdens de heildronk die daarop volgde hadden de vele vrienden van Johan de kans om de nieuwe doctor te feliciteren.

Joke VAN DEN BRANDT

Foto’s: Frank Ivo van Damme

DSC02578.jpg

An Renard en Ludo Simons

DSC02601.jpg

Jan Lampo

DSC02602.jpg

Stan Lauryssens en Walter Soethoudt

DSC02574.jpgJo Gisekin en Marc Somers

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans histoire de la littérature
commenter cet article
10 septembre 2014 3 10 /09 /septembre /2014 16:44

 

Het eerste blad is gevallen. De eerste bladspotter is verschenen. Hij staat op de oprit van zijn alleenstaand pand tussen een honderdtal alleenstaande panden in de centrale straat van mijn wijk. Hij staart naar de platanen van de stad. Telkens een blad valt rent hij er naar toe en dropt het in een zak die binnen enkele weken geledigd wordt in de grasmanden van de stad. Hij wil niet dat een bruin blad op zijn kortgeschoren groene grasmat ligt. Ook niet dat hij financieel moet opdraaien voor een stadsblad. Zijn groencontainer is voor zijn afval.

Net als zijn grasmat heeft de man een kortgeschoren kapsel. Geblokt figuur, de armen gekruist. Hij is gekleed in een short in een geelbruine aardkleur, sandalen, opgetrokken sokken. Een Poetinblik, een strak gespannen gelaat. Met geen bijtend middel een barst in te krijgen. De hele dag kauwt hij en om het uur drinkt hij een cola, uit een blikje dat hij na lediging samenperst tot een prop niet groter dan een golfballetje.

Hij is niet de enige van zijn soort in de straat. Links en rechts van wat hij zijn villa noemt heb je er een tiental. Aan hun houding kan je hun politieke voorkeur herkennen. De kleren maken de man; hun wijze van leven toont hun partijvoorkeur. Dit soort mensen is het kiesvee van de N-VA. In het persen van mensen in hokken moet ik geen menswetenschappen gestudeerd hebben. Mijn instinct is feilloos. Slechts eens in de duizend jaar ben ik fout. Zei mijn moeder al, en na mijn moeder mijn zuster, mijn vriendinnen, mijn levenspartner en onze dochter. Om te weten hoeveel leden welke partij telt in Gent en zijn randgemeenten, heb ik geen marktonderzoek nodig.

Uiteraard zijn er uitzonderingen. Kortgeschoren mannen die niet tot het rechtse kamp behoren. Het is maar één kenmerk. Een andere is dat ze elke dag hun auto uit de garage halen en op de oprit zetten. Iedereen moet zien hoe goed ze het stellen. Het eerste wat ze doen is hem poetsen, al blinkt hij nog fel, tot en met de binnenkant van het motordeksel. Een spat heeft de waarde van een bluts of een kras. Soms doen ze de kuisbeurt na de middag nog eens over. Als ze zien dat er een dunne stoflaag op ligt. En zeker doen ze het tussen elke regenbui door.
Ze zijn verliefder op hun auto dan op hun vrouw of hun kinderen. En ze zijn niet in staat om woorden met meer dan drie lettergrepen te begrijpen. De keren dat ik met dit soort van mensen gepraat heb, is het mij opgevallen dat ze verlekkerd zijn op soap. Dat genre blinkt uit door zijn simpele taal. En korte shots, want dat is ook iets waar de meerderheid van de kiezers van de NV-A en het Vlaams Belang de voorkeur aan geeft. Hun concentratievermogen is beperkt. Als het al bestaat.

Omdat ik twee van kleur verschillende sokken draag, en de bladspotter dat ziet als ik voorbij fiets, behoor ik tot het afval der mensheid. Nog lang nadat ik hem gepasseerd ben voelt zijn scherpschuttersblik in mijn rug aan als een wonde.
Elke mens heeft recht op zijn manier van leven. Om de lieve vrede zou het echter goed zijn dat het rechtse blok andere uren heeft dan het linkse om zijn huis te verlaten. Een theorie waar ook Gerard Reve voorstander van was. Het gesplitst verschijnen gebeurt al in zekere zin. Eens zes uur ’s avonds worden de rolluiken van de bladspotters en hun soortgenoten neergelaten. Winter én zomer. Niet de natuur bepaalt zijn gewoonten. Zijn huis wordt een bunker eens het uur van de spelletjesprogramma’s of de Human Interest-uitzendingen met een lager niveau dan Man bijt hond beginnen.
In de ons omringende landen kan je binnenkijken tot het slapen gaan van de bewoners. Het mooiste voorbeeld is het huis van een bevriend fotograaf wiens naam ik niet mag noemen. Mooie schemerlampen. Meubelen in art deco, gevulde boekenrekken. De warmte in huis en de rust die er heerst stroomt uit het raam.
Bij de bladspotters en hun gelijken kan je niet binnenkijken. Als er sportprogramma’s op de televisie zijn, moet ik niet in een krant of magazine kijken. Ik zie het wel aan de neergelaten rolluiken. Geen zonnestraal mag het sportbeeld beschadigen.

Dit beeld van mensen met een vierkant denken en een asociaal gedrag zit al langer in mijn hoofd. Ik was niet van plan het ooit de openbaarheid in te gooien. Maar vanochtend, terugkomend van de krantenman, zag ik de bladspotter met een harde borstel zijn grasperk schoonvegen. Toen was de maat vol.
Arme vallende bladeren. Ze zijn er opgegroeid, hebben er geleefd, zijn er oud geworden, fladderen naar de grond, begeleid door een zachte bries of fikse wind, maar een oude dag is hun niet gegund. Ze worden afgevoerd naar de gaskamer, of iets dat er sterk op lijkt. Dat niet alle bladeren kunnen blijven liggen, begrijp ik best.
Maar één blad, een halve dag, moet toch kunnen.

Als een vallend blad geen recht meer heeft op de grond is het met de beschaving slecht gesteld. En zo ziet het naar uit. Want het aantal bladspotters neemt schrikbarend toe.

Guido LAUWAERT

 

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans Actualité
commenter cet article
10 septembre 2014 3 10 /09 /septembre /2014 15:09

 

 

Jespers.jpg

De eerste Exlibris lezing van het nieuwe seizoen vond plaats op 3 september in het vertrouwde lokaal Rochus te Deurne. Het was meteen een voltreffer. Henri-Floris Jespers, die reeds voor de zestiende keer een lezing hield voor onze kring was in optima forma. Bij de talrijke aanwezigen zagen we heel wat trouwe bezoekers, maar ook enkele nieuwe gezichten. Die waren na afloop even enthousiast als de anderen.

DSC02411.jpg

Henri gaf in zijn lezing “Terugblikken naar de toekomst” een schitterende kijk in zijn belevenissen uit verleden en heden, waarbij hij de persoonlijke toets niet schuwde. De aanwezigheid van Stan Lauryssens zorgde nog voor extra vuurwerk. De afwezigen hadden ongelijk!

JvdB

Fotoreportage: Frank Ivo van Damme


DSC02361.jpg

ExLibris-secretaris, dichter Gert Vingeroets en, rechtstaand, schilder Jan Scheirs

DSC02369.jpg

Mieke De Loof en Dirk Maeyens

DSC02371.jpg

Lucienne Stassaert en Jan Vaes

DSC02388.jpg

Pruts Lantsoght en Beatrijs van Craenenbroeck

DSC02415.jpg

Stan Lauryssens en levensgezellin; vooraan, van l. naar r.: Lucienne Stassaert, Joke van den Brandt en Pruts Lantsoght

DSC02392.jpgZittend: Chris Torfs, die het onderwerp van de lezing suggereerde


Repost 0
Published by CDR-Mededelingen
commenter cet article
10 septembre 2014 3 10 /09 /septembre /2014 12:38

 

Marcel-Van-Maele--foto-Bert-Bevers-.jpg

Marcel van Maele (foto: Bert Bevers)

Op zaterdag 13 september om 11 uur: opening van de tentoonstelling 'Genummerd & Getekend. Marcel van Maele in Meervoud'. Naast zijn gedrukte bundels, grafische edities en kunstenaarsmappen, worden al zijn multiples gepresenteerd. Dit archief van edities wordt aangevuld met film- en geluidsfragmenten. Van Maele is dus weer even terug in Brugge, in het geboortehuis van Gezelle aan wie hij het gedicht ‘Bevlogen en bevangen’ opdroeg. Toespraken door Manfred Sellink, directeur Musea Brugge, Johan Pas, curator van de tentoonstelling en Renaat Landuyt, burgemeester.

De tentoonstelling loopt tot en met 18 januari 2015. Gezellemuseum, Rolweg 64, 8000 Brugge.

OpEenzzame hoogte

De onverhoopte doch vreugdevolle verrijzenis van literair wonderkind Luc Boudens”, aldus uitgeverij Vrijdag. Boudens' nieuwe roman,  Op eenzame hoogte, wordt op woensdag 17 september  om 20 u voorgesteld in MuseumCafé UFO, Waalse Kaai 47 te Antwerpen.

Meer info hier reeds gepubliceerd op 18 augustus.

http://mededelingen.over-blog.com/article-agenda-nazomer-ii-luc-boudens-124384971.html

Cailliau.jpg

Op donderdag 25 september vindt in literair café Den Hopsack aan de Grote Pieter Potstraat 24 in Antwerpen de achtste editie van Publiek Geheim plaats, opnieuw onder auspiciën van de Vereniging van Vlaamse Letterkundigen. Deze keer staat Philippe Cailliau centraal. Deze dichter, wiens poëtische loopbaan meermaals haperde maar telkens een fraaie doorstart kreeg, stelt zijn nieuwe bundel Niets verloren  voor. Die ziet, net als voorganger Het boek nul, het licht bij Uitgeverij Kleinood & Grootzeer.

Frank-Pollet--foto-Bert-Bevers-.JPG

Frank Pollet (foto: Bert Bevers)

Auteur Frank Pollet leidt de uitgave in. Een en ander begint om 20.30 uur, en uiteraard zijn belangstellenden van harte welkom.

Zie ook: http://kleinood-en-grootzeer.com/

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen
commenter cet article
9 septembre 2014 2 09 /09 /septembre /2014 15:16

 

DSC02631.jpg

Musicologe Hedwige Schilders, Dr Eric Baeck en componist Wilfried Westerlinck

De oudste vereniging van het land : Société Royale d’Harmonie omgedoopt in SORODHA, viert haar 200-jarig bestaan. De vereniging werd opgericht in 1814 ter ondersteuning van het muziekleven in Antwerpen. In het prachtige Guldenboek van de vereniging treffen we tal van grote namen aan, zowel van componisten (Peter Benoit, Lode De Vocht, Jan Blockx) als koningen (vanaf Leopold I) en politiekers (Camiel Huysmans).

De viering van het tweede eeuwfeest vond zondag 7 september plaats in AMUZ, de internationale concertzaal in de historische gerestaureerde barokke Sint Augustinuskerk in de Kammenstraat te Antwerpen. Het jubileumconcert stond in het teken van de componist Haydn.

DSC02683.jpg

Voorzitter Frederic Blockx en Frank Ivo van Damme

In zijn inleiding vroeg de huidige voorzitter Frederic Blockx (nazaat van componist Jan Blockx) om even terug te blikken naar 1814 .Toen schreef Beethoven zijn liedboek “An die ferne Geliebte” en Schubert componeerde zijn “Gretchen am Spinrade”. Nog eens 200 jaar verder terug en we komen bij de Madrigalen van Monteverdi en de eigenlijke aanvang van het concertleven. Sorodha wil de traditie voortzetten door jong talent te promoten, zowel uitvoerders als componisten.

DSC02646-copie-1.jpgFred Brouwers

Radiocoryfee Fred Brouwers gaf toelichting bij de werken van Haydn die uitgevoerd werden door het orkest “Joy of Strings”, een Zuid-Koreaans ensemble dat opgericht werd door violiste en muziekpedagoge Sung-Ju Lee. Zij speelde de solopartij in het Concerto voor viool en orkest nr1 in C. waarin even een pijnlijk moment voorkwam, iets wat natuurlijk bij een life optreden altijd kan gebeuren. Toch had deze dame blijkbaar niet haar beste dag.

DSC02676.jpg

Pianiste Maria Baranova

In het concerto voor klavier en orkest nr  11 in D hoorden we pianiste Marina Baranova die een frisse uitvoering gaf van dit stuk dat reeds een voorbode is van de pianoconcerti van Mozart. De orkestleiding berustte bij Dirk Verelst, sedert vele jaren verbonden met het conservatorium van Antwerpen en met Sorodha.

www.sorodha.be

Joke VAN DEN BRANDT

Foto's: Frank Ivo van Damme

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans Musique
commenter cet article
9 septembre 2014 2 09 /09 /septembre /2014 14:05

 

AAABF_2014_affiche_004_LR.jpg

De Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen organiseert voor

het eerst een internationale kunstboekenbeurs. In haar statige ruimten in het centrum van Antwerpen bieden meer dan 70 standhouders uit België, Nederland, Duitsland en Frankrijk hun kunstboeken, kunstenaarsboeken, fotoboeken, tentoonstellingscatalogi, tijdschriften en ander artistiek drukwerk aan.

Belangrijk is dat de beurs zich niet enkel richt op verzamelaars van tweedehands en antiquarische publicaties maar ook op liefhebbers van hedendaagse kunstenaarsboeken. Beeldende kunstenaars en kunststudenten stellen er hun materiaal voor. Die interactie van oud & nieuw, van antiquarisch & avant-gardistisch, geeft de Antwerp Academy Art Book Fair haar unieke profiel en maakt haar tot een must voor elke kunst- en boekenliefhebber.

De beurs vindt plaats op zaterdag 18 oktober en is gratis toegankelijk van 10 tot 17 uur.

Meer informatie op www.delangezaal.be/antwerp-academy-art-book-fair.

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans arts plastiques
commenter cet article
9 septembre 2014 2 09 /09 /septembre /2014 11:23

 

Eén mens is genoeg

Het grappigste etiket is wel ‘literair’ voor een roman. Alsof er romans bestaan die dat niet zijn of minstens niet de pretentie hebben. Iets vergelijkbaar is dezelfde stempel die op een misdaadroman wordt gedrukt. We blijven etiketten kleven, opbergdozen zoeken om alles in te stoppen. Zo niet lopen we verloren met het gevaar dat we iets aan de verkeerde kapstok hangen. Ook nu weer wordt Els Beerten’s nieuwe roman naar het pashokje: ‘Jeugdliteratuur’ verbannen. (1) Op de webstek van haar uitgeverij moet men Eén mens is genoeg zelfs in de rubriek 'kinderboeken' zoeken. Wat een onzin!

In '2013 eigenzinnig in boeken’ vermeldde ik de in 2008 verschenen Allemaal willen we de hemel van Els Beerten. (2) Zij won hiermee de jeugdpublieksprijs van de De Gouden Uil, De Boekenleeuw, de Nienke van Hichtumprijs en de Lavki-prijs voor het Jeugdboek. In 2013 ontving zij voor dit boek eveneens de Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Jeugdliteratuur.

Els BeertenEls Beerten

Eén mens is genoeg  bestaat uit drie delen. In het eerste deel is Limburg zoals in ‘Allemaal willen we de hemel’ het decor. Louis, Juliette en Mia groeien op in een mijnwerkersgezin, de familie Engelen. Vader heeft ook een eigen balorkestJules et Juliettes waarin zijn kinderen mee optreden. Het plotse overlijden van de vader schudt het gezin door elkaar. Louis ontvlucht het ouderlijk huis. Met veel liefde tracht Juliette met haar tirannieke, manzieke moeder samen te leven: “Ons moeders stem kon klinken als twee warme armen om me heen”. Hierbij raakt ze zichzelf kwijt waardoor Louis het heft in handen neemt -“Niemand kon glimlachen zoals onze Louis, de hele wereld trok hij ermee recht”- en samen met Juliette naar de Westhoek verhuist om er een nieuw leven te beginnen. Hier eindigt het eerste deel dat door Juliette wordt verteld.

'Mijn toekomst hing nu al vijf jaar te verroesten boven de toog'. Wilfried Verbeke, een caféhouder met een afgebroken wielercarrière is de verteller in deel twee. Zijn herberg wordt op advies van Louis tot een café chantant omgedoopt en Juliette treedt er op. Wanneer hij haar hoort zingen wordt hij tot achter zijn oren op haar verliefd. Juliette is echter mensenschuw en ondanks al zijn pogingen en het advies van Louis verkrampt zij wanneer hij haar het hof wil maken. Hij blijft ’opbranden van de goesting’. Een onverwacht afscheid zorgt voor een even plotse wending. In het derde deel komen Juliette en Wilfried afwisselend aan het woord en verschijnt Lili.

Misschien is mijn leven toch meer waard dan één zin…maar nooit zeg ik het want dan hangt het in de lucht, en wat in de lucht hangt kan verdwijnen’. In Eén mens is genoeg  leven de hoofdrolspelers in een maalstroom van omstandigheden waar zij geen vat op hebben. Het is een verhaal dat bij de keel grijpt met een plot dat heel doordacht en zorgvuldig werd ontwikkeld.

Toen zijt ge op uw fiets gesprongen en met een brede glimlach zijt ge de straat uit gereden’, ‘Ge zult verschieten’, ’ons vader, ons moeder, schoonste kind, zijn eigen kop, mijn lijf, malheuren, kaken, goesting, slimmeke’. De taal van Els Beerten is heerlijk Zuid-Nederlands. Na zoveel Noord-Nederlandse terreur is het een genot om mijn nostalgische ziel in de gij-vorm en de kleur van mijn dierbaar Vlaams idioom te kunnen baden.

Door het lezen van recensies raken leidingen verstopt die nieuwe ideeën aanvoeren: culturele cholesterol’. Toen ik deze zin van Susan Sontag las, had ik me nochtans voorgenomen om geen boekbesprekingen meer te plegen. Niettemin kon ik me bij Eén mens is genoeg  niet inhouden. Beerten is een rasvertelster, haar eenvoud bedrieglijk eenvoudig, een zeldzame stem en dus ‘raar’. Pure klasse.

Bij dezen

Frank DE VOS

  1. Eén mens is genoeg, Els Beerten, Querido Kinderboek, 256 blz ISBN 9789045116754

  2. http://mededelingen.over-blog.com/article-frank-de-vos-2013-eigenzinnig-in-boeken-121821368.html

Allemaal willen we de hemel, Els Beerten. Uitgeverij Querido, 498 p. ISBN 978-90-451-06199.

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article
7 septembre 2014 7 07 /09 /septembre /2014 21:51

 

SarahKane.jpg

Sarah Kane (1971-1999)

Het KASK en het NTGent hebben de krachten gebundeld voor een project van korte duur. KASK, voor de duidelijkheid, is de toneelschool van de kunstcampus van de Hogeschool Gent, gevestigd op de site van de Bijloke. Het project bestaat uit de voorstelling 4.48 Psychosis van Sarah Kane, de Engelse toneelauteur die op 28-jarige leeftijd koos voor zelfdoding. Haar literair werk werd na haar dood gebundeld en voorzien van een inleiding van David Greig, toneelauteur en theaterdirecteur.

Voor de versie van KASK/NTG heeft regisseur Jan Steen zich laten beïnvloeden door David Greig. 4.48 Psychosis is voor hem een toneelstuk. Hij slaat de bal mis. Zoals Kane koos voor het niets boven het iets, is 4.48 Psychosis iets over het niets. Zelfdoding voorafgegaan door geen afscheidsbrief maar een verantwoording voor haar fatale daad. Dat David Greig het tot toneelstuk promoveerde vindt zijn oorzaak in de vele tussenbeschouwingen en wat bestempeld kan worden als regieaanwijzingen. Dat zijn ze niet. Als er als openingszin staat (A very long silence) verwijst dit naar het denken.
Natuurlijk kan je elke tekst op het toneel zetten. Maar sommige doe je daar meer kwaad mee dan goed.
4.48 Psychosis is een leestekst.

Jan Steen laat het stuk tweemaal spelen, in het Engels. De eerste maal door een beroeps, Lien Wildemeersch, de tweede maal door een student in de laatste fase van zijn opleiding, Benjamin Cools. Bij de voorstelling hoort een programmafolder, met een tekst. Fragment: ‘Het gefragmenteerde en het niet-lineaire van de tekst weerspiegelt de fragmentatie en de grilligheid van een complexe en strijdende psychotische geest. Vorm en inhoud vallen hier wonderlijk samen.’

Dat psychiaters zulke dingen schrijven is logisch; ze verdienen er hun Porsche als paradekoets voor Knokke mee. Regisseurs moeten zwijgen. Maar Jan Steen wou troon, kroon en scepter. Wat uitdraaide op een kaduuk project. Het idee is goed maar de uitwerking slecht. Om de eenvoudige reden dat 4.48 Psychosis geen regisseur behoeft. Als hij het dan mordicus wilde regisseren, zou het van durf en fantasie getuigen de twee spelers de tekst uit het hoofd te laten leren, een keer met hen praten, maar eenmaal ze van de tafel naar de vloer verhuisden moet hij er zijn handen en zijn mond af houden.
Goed, maar wat kreeg het publiek dan te zien? Om daar een blik op te werpen schakelen we over naar de taal en de stijl waarin de gedachtestroom geschreven is.

Lien Wildemeersch
She plays on the public.
Even when she focuses on the face of a spectator…
it’s wrong. There is no psychiatrist, no spectator.
The focus tramples the feelings of the writer as a thinker.
Lien uses too much emotions.
No more cold and away… away… away…
away introspection, big and small.
I see an actor. I need a human being.
I need it… to know what she feels.
Or, to have an idea of what she means.
There is a piano. In the background.
At a certain moment she plays a melody. Why?
Better had been to improvise. Wild and angry.
Try her luck to show her deep feelings.
To be herself. She wasn’t.
I will see the smog of Sarah Kane…
a lone a last a loved a long the …
riverrun… from swerve of shore
to bend of nowhere… further and further …

Benjamin Cools
Aggressive, from his first word.
It makes that after 15 minutes…
he runs out of energy.
Keeps on repeating himself.
Has a motor dysfunction.
Follows a flow of ideas.
Wants to be crazy.
Cannot play a night for a night.
A pause isn’t a pause.
Thinks only: ‘What’s my next sentence?’.
Wants be an actor. I see Benjamin Cools.
A poor lonesome normal man.
Not the fool on the hill.

Guido LAUWAERT


4.48PSYCHOSIS – Sarah Kane – Kask/NtGent – nog op 19 en 20 september in Minard / Gent – www.ntgent.be

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans Théâtre
commenter cet article
7 septembre 2014 7 07 /09 /septembre /2014 05:42

 

SnoekHFJ.jpg

Paul Snoek () kende ik al lang. Op 1 september 1976 rond 20 uur, hadden we een gedenkwaardig gesprek in Vecu. Hic et nunc doet de inhoud er niet toe, maar ik wel ben blij dat er een visueel spoor van bestaat (en dat ik meteen uur en datum op de achterkant van de polaroid schreef – Paul nam ook een afdruk mee naar huis...).

*

Na de tentoonstelling van Guy Vandenbranden

(zie de vorige aflevering van dit feuilleton: http://mededelingen.over-blog.com/article-vecu-een-historiek-ii-124513789.html )

kwam Albert Szukalski (†) op 1 oktober aan de beurt met zijn '13 Grafzerken'. Op de bakstenen vloer van de tentoonstellingsruimte plaatste hij dertien bakjes met mini grafzerken en bloemetjes – te zijner eigen nagedachtenis. Zonder pathos, zonder retoriek, zonder rituele formules. Een koele, rationele, strakke ordening. Een soortement zen tuin.

SukalskiGRafzerken.jpgIn mijn inleidend woord stelde ik dat Albert met een minimum aan middelen, een maximale hardheid en tederheid met elkaar wist te verbinden. Het was in diezelfde periode dat hij zich, liggend in een lijkkist, liet fotograferen door Gerald Dauphin (). – Meer daarover wanneer ik de periode van vóór 1976 zal oproepen.

SzukalskiLijkkist.jpg*

Bij de presentatie van zijn verzamelde gedichten (Poëtisch inventaris, Manteau, 1972) maakte Karel Jonckheere pp () gewag van een 'grafzerkgevoel'. Op 7 oktober leidde ik zijn nieuwe bundel in, Na-zicht (Manteau). – Destijds werd ik door hem bestempeld als “meer dan impressario...”

JonckheereNazicht.jpg

Ik laat hier het woord aan Michel Bartosik pp:

Henri-Floris Jespers merkte op dat Jonckheere nog steeds niet tot een vergelijking genomen is met de tijd, dat, om met Jan de Roek te spreken, de moord op Chronos voor deze dichter een chronische bezigheid blijft. Ook het volgens Jespers typisch West-Vlaamse mengsel van weemoed en nuchterheid maakt nog steeds het hoofdbestanddeel van deze poëzie uit.

Paradox, luchtigheid en tegelijk zachte zelfdestructie kenmerkten ook de toespraak van Jonckheere zelf. Van achter zijn privé etalage (de dichter was als naar gewoonte met een zware goed met eigen verkoopartikelen gevulde boekentas toegekomen) bracht Karel Jonckheere hulde aan zijn Pinkbroeders, aan de organiserende instantie Vecu, aan de uitgeverij Manteau, aan het publiek.

Op ietwat humoristische wijze verzette hij zich tegen het gangbare denkbeeld als zou hij zowat de Vlaamse Victor Hugo zijn: een monsterachtige veelschrijver. Na enig (voorbereid) rekenwerk kam hij tot het besluit dat hij nooit meer schreef dan een dozijn gedichten per jaar. Men schrijft altijd teveel, aldus Jonckheere, maar men leeft toch nog altijd veel meer, zodat het schrijven steeds een filtreren, een begrenzende stilering blijft.

In wat ernstiger bewoordingen sprak hij over Na-zicht, een bundel waarvan de titel letterlijk verwijst naar zijn sedert een paar jaar gelukkig weer genezen ogen. Jonckheere besloot dan de avond met de voorlezing van enkele gedichten, waaronder een sentimenteel, ontroerend vers over zijn blinde zoon Floris. Hij lichtte zij teksten op sterk anekdotische wijze toe.

Tot slot nog dit pikante detail: de kelners kwamen ongeveer een kwartier te vroeg met de schuimwijn, midden in de speech van de gevierde dichter. Alsof zij een stille wenk wilden geven: Mijnheer Jonckheere, uw tijd is om. U hebt lang genoeg gepraat. Uiteraard ving de geboren redenaar dit incident zeer stijlvol op.

*

Ach, bij dit alles ben ik geneigd allerlei zijpaden te bewandelen om een en ander duidelijker te contextualiseren en te becommentariëren. Dat is echter voer voor mijn memoires. Hier reik ik niet meer, maar ook niet minder dan gedocumenteerde bouwstenen tot de historiek van Vecu (om esthetische redenen verkies ik die grafie boven de meer correcte V.E.C.U. of VECU).

*

Op 15 oktober werd de tentoonstelling geopend van de ten onrechte totaal vergeten Leo Nelen () geopend. 's Anderendaags werd Les Alentours d'Y van Nic van Bruggen feestelijk boven de doopvont gehouden. Dat komt aan bod in de volgende aflevering van dit ellenlange feuilleton.

Henri-Floris JESPERS

(wordt vervolgd)

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans histoire
commenter cet article

Présentation

  • : Le blog de CDR-Mededelingen
  • : Nederlandse en Franse literatuurgeschiedenis, onuitgegeven teksten, politieke en culturele actualiteit
  • Contact

Recherche