Vendredi 24 octobre 2014 5 24 /10 /Oct /2014 03:34

 

HFJ-KUNSTCOLLECTIE-PRIV---BOUDENS---5.jpg

Luc Boudens

HFJ-KUNSTCOLLECTIE-PRIV---MILLECAM---1.jpg

Miezan Millecam

Neen, ik ben geen verzamelaar, heb dus geen “collectie”. Van kunstenaars met wie ik in de loop van de voorbije halve eeuw bevriend werd, koester ik wel ingelijste (of in mappen bewaarde werken (de moneten ontbreken immers om alles te laten inlijsten...) – sculpturen, objecten, assemblages, schilderijen, gouaches, (pen)tekeningen, gravures, collages enz. – o.a. van Georges Adé, Luc Boudens, Patrick Conrad, Jo Delahaut, Marc. Eemans, Renaat Ramon, Jan Scheirs, Lucienne Stassaert, Albert Szukalski, Guy Vandenbranden, Frank Ivo van Damme, Dan van Severen, Jan Verhaert en Jef Verheyen. Aan elk werk kleeft een levendige herinnering.

*

Vorig jaar, een treffende pentekening van Miezan Millecam gekregen. En nu het zoveelste werk, een royaal doek van mijn vroegere huisgenoot Luc Boudens.

Waar heb ik het aan verdiend?

Henri-Floris JESPERS

Par CDR-Mededelingen - Publié dans : arts plastiques
Ecrire un commentaire - Voir les 0 commentaires
Jeudi 23 octobre 2014 4 23 /10 /Oct /2014 23:37

 

foto-badkuip-installatie-Fabre.JPG

Jan Fabre: installatie (foto: Bert Bevers)

Vervreemding en onthechting zijn stevig verbonden met onze hedendaagse ‘participatie’ maatschappij.

At The Gallery in Antwerpen is sinds 4 oktober de ultieme kijkdoos voor Jan Fabres vervreemdende sculpturen in hoogglans.

Een ongemakkelijk gevoel besluipt je als je de verbeeldingen van Fabres zielenpijn in gepolijst brons en zilver en in bestudeerd gelid ziet opgesteld.

De kunstenaar is in letterlijke zin overal aanwezig. In bad, als lichaamsdeel en in taal op de muur (al dan niet in de vorm van tegeltjeswijsheid).

Indrukwekkend is de reeks identieke glanzende badkuipen met de metalen Fabre mistroostig badderend in een ervan. Een theatrale setting die de vervreemding opjaagt tot een beklemmend niveau.

Zo is de wandeling door deze smetteloze galerieruimte een knagende ervaring. Wat getoond wordt aan menselijkheden is gepoetst en voorzien van dezelfde egale schittering. Gevoel, twijfel en somberheid zijn gefossiliseerd in metaal. Verpakt voor de eeuwigheid.

In de serie identieke bronzen badkuipen gaat het in feite niet om de objecten, maar om hun leegte. Alleen water en alleen in de op een na laatste kuip een gestalte. Een mens die perfect is vormgegeven, maar die toch niets menselijks heeft. Het wezen van de leegte, zo glanzend dat het pijn doet.

The spiritual sceptic’ noemt Fabre zijn expositie. Een contradictie, of misschien wel een paradox, die naadloos aansluit bij de gevoelens die het ‘voorgestelde’ oproept.

Met zijn cerebrale creaties dringt Jan Fabre de kijker toch maar mooi een ingeving op: achter glans gaat vaak een innerlijke ontregelende dofheid schuil. Dat inzicht kan zo op een tegeltje.

Erick KILA

 

Jan Fabre – The spiritual sceptic

At The Gallery, Leopoldstraat 57, Antwerpen. Tot 4 januari 2015.

Par CDR-Mededelingen - Publié dans : arts plastiques
Ecrire un commentaire - Voir les 0 commentaires
Mercredi 22 octobre 2014 3 22 /10 /Oct /2014 23:05

 

TNT-magazine.JPG

Het TNT magazine is een Nederlandstalig tijdschrift(je) dat op mooi glanspapier wordt gedrukt. Het verschijnt maandelijks in Tenerife. Het is al aan zijn zestiende jaargang toe en door Oranje en Vlaamse overwinteraars wordt het gretig gelezen. Naast de overvolle pagina’s met reclame en advertenties, goed voor 80% heb je ook de Mopjes van de Fa ( op zijn Harley-Davidson gezeten), bijdragen van de Belgische consul in Santa Cruz en allerlei weetjes over de cultuur en de folklore op dit eiland. Tussen twee bedrijven of beter twee boeken door las ik er wat wissewatjes maar ook over de meerdere betekenissen van het woord ‘flamenco’.

Natuurlijk kent iedereen de ‘flamenco’ als die uitdagende en stoere Spaanse dans begeleid met gitaar en handgeklap. Natuurlijk weet iedereen dat ‘flamenco’ Vlaming betekent. In Centraal Amerika heeft het ook de betekenis van 'slank'. Het woord als aanduiding van de bewoners van de Lage Landen begon zijn opmars in de zestiende eeuw toen men hier op 26 juli 1581 met het Plakaat van Verlatinghe de Spaanse koning Filips II van zijn troon stootte. Het was een onafhankelijkheidsverklaring die twee eeuwen later de Declaration of Independence (4 juli 1776) van de Verenigde Staten inspireerde. Flamenco stond sindsdien gelijk met ‘rebels’ en evolueerde tegen het einde van de achttiendeeeuw naar 'herrieschopper'. 'Se ponerse flamenco' betekent nu 'zich brutaal en hautain opstellen', zoals een Benidorm Bastard op leeftijd met rollator. En een vrouw die 'se pone flamenca', weet wat ze wil. Ze is uitdagend en de haar toegemeten rondingen zitten op de juiste plaats.

Dus als je tegen een Spanjaard iets te nadrukkelijk: ‘Soy flamenco' zegt, is het mogelijk dat hij zijn wenkbrauwen fronst en je wat meewarig aankijkt.

Frank DE VOS

Par CDR-Mededelingen
Ecrire un commentaire - Voir les 0 commentaires
Mardi 21 octobre 2014 2 21 /10 /Oct /2014 18:34

 

Bijdrage.JPG

Het moet in 1980 geweest zijn dat een kennis me vertelde dat hij een nieuwe televisie had gekocht. Fijn voor hem. “Mét teletekst!” zei hij trots. “Met wát?” reageerde ik, want ik had daar nog nooit van gehoord. Sedertdien is het jarenlang een trouwe bron van informatie gebleken. Ik wist van de Duitse, Italiaanse, Engelse en Nederlandstalige zenders al rap de juiste codes voor nieuws en sport. Naar CeeFax kun je al een poos niet kijken (This service is no longer available for viewers outside the UK). Nu begint ook hier door te dringen dat teletekst een recente uitvinding is die al weer, net als de faxmachine, achterhaald is en maar beter ten grave kan worden gedragen. Door de opkomst van het internet heeft het medium zijn functie immers vrijwel volledig verloren. VTM heeft nu besloten er helemaal mee te kappen. De teletekstpagina’s van de commerciële zender zijn nog beschikbaar tot 1 november. Dan gaat de stekker eruit. Alleen de ondertitelingsfunctie blijft. Vermoedelijk zal ook de rest wel volgen. Teletekst werd in onze contreien geïntroduceerd door de openbare omroep (destijds BRT, toen nog de enige televisiezender in Vlaanderen). Jongeren die met het internet opgroeiden hebben er waarschijnlijk zelfs nooit gebruik van gemaakt. Teletekst? Zó twintigste-eeuws….

Bert BEVERS

Par CDR-Mededelingen
Ecrire un commentaire - Voir les 0 commentaires
Mardi 21 octobre 2014 2 21 /10 /Oct /2014 05:55

 

HFJ-Meisje-Kat-2014-foto-s---12.jpg

Hoofdredacteur in goed gezelschap aan de slag... (foto: Jan Scheirs)

Tja, het wordt (tot nader bericht toch) een never ending story... Nog eens een stevige aflevering (17.266 woorden...)

*.

Schoenaerts  gaat over de tong. De eerste druk van het 287 pagina's tellende boek, voorgesteld op 25 september, was na drie winkeldagen uitverkocht. (Mededelingen  nr. 237, 30 september, p. 1 en 12.) De voorbije dagen kwam het boek nog sterker in de publiciteit: acteur Matthias Schoenaerts en zijn moeder Dominique Wiche hebben immers een kort geding aangespannen tegen auteur Stan Lauryssens en uitgeverij Manteau. De zaak wordt donderdag behandeld. Grondig dossier en commentaar in de volgende aflevering...

*

Ward Ruyslinck overleed op 3 oktober. Hij wordt herdacht door Guy van Hoof en kritisch benaderd door Frans Depeuter. For old times' sake wordt ook het exclusieve interview van Ruyslinck opgenomen dat ik in de zomer van 1973 in De Vlaamse Elsevier  publiceerde. Ruyslinck voelde zich destijds bedreigd en gaf mij de primeur. Gelet op de aard van het onderwerp (maar ook uit nieuwsgierigheid om de gevierde auteur in levende lijven te ontmoeten) was ook hoofdredacteur Henri Schoup bij het gesprek present. Toch nog even dit: het gesprek werd gepubliceerd in de rubriek 'cultuur' – à bon entendeur, salut !

*

In de Mededelingen  leest u veel van wat in de dominante media niet aan bod komt. Documenteren en reëvalueren, daar gaat het ons om. We zijn en blijven onafhankelijk. Uiteraard komen we in aanmerking voor subsidie, maar principieel vragen we die niet aan. We zijn en blijven louter afhankelijk van uw spontane steun.

*

Abonneren op de blog www.mededelingen.over-blog.com is kosteloos.

Van het tijdschrift (twee afleveringen per maand) bestaat zowel een pdf- als een papieren editie. Een proefexemplaar van de pdf-editie kan aangevraagd worden via hfj@skynet.be

Henri-Floris JESPERS

Hoofdredacteur

 

Hier dan de inhoudstafel van de jongste aflevering.

Necrologisch

Ward Ruyslinck

Column

Guido LAUWAERT, De goedkoopste oplossing: robots!

Erfgoed

Guido LAUWAERT, Aarde is aarde: AMSAB

Kritisch

Ingrid VANDER VEKEN, Lucienne Stassaert: 'Als ezeltjes in een draaimolen'...

Hendrik CARETTE, Rob Goswin: 'Niet elke steenkapper is een vrijmetselaar'

Frank DE VOS, De beschadigde kinderen van Noëlla Elpers

Luc PAY, Yannick Dangre: De troost van verdriet

Lucienne STASSAERT, Philippe Cailliau: Niets verloren

De Onbewoond Eilandkeuze van...

Frank Pollet

Theater

Guido LAUWAERT, 'The Fountainhead': een kunstwerk dat eeuwige roem verdient;

'Een bruid in de morgen'

Fotografie

Guido LAUWAERT, Michiel Hendryckx

Door de leesbril bekeken

(Frans Depeuter, Henri-Floris Jespers en Joke van den Brandt)

Lichtaart, centrum van kunst en cultuur in de roerige jaren zestig; Museum Plantin-Moretus: 'Antwerpse Bibliofielen'; René Broens, een nieuwe visie op 'Van den vos Reynaerde'; Twijfelaars in bloei, nieuwe dichtbundel van Frank De Vos; Weirdo's: Frank Moyaert, 'een geval apart of een pain in the ass?'; Boelvaar Poef,

het tijdschrift van het L.P. Boon Genootschap, houdt op te bestaan;

Souvenirs van Lucienne Stassaert in De Zwarte Panter;

Achteruitkijkspiegel

Henri-Floris JESPERS, Ward Ruyslinck: Een thriller in de Kempen...

Frans DEPEUTER, Omtrent Raymond Ruyslinck en Ward De Belser

Par CDR-Mededelingen - Publié dans : littérature
Ecrire un commentaire - Voir les 0 commentaires
Lundi 20 octobre 2014 1 20 /10 /Oct /2014 17:42

 

BerlindeBruyckere.jpg

Op vakantie in de buurt van Avignon, trek je uiteraard een dag uit voor de Zuid-Franse stad van stijl en klasse. Wat blijkt? Een tentoonstelling in het Palais des Papes: Les Papesses. Heerlijk is het dwalen in lege paleizen, of burchten, zoals het Gravensteen in Gent. Een ode aan het gebouw, de lege ruimte. Ze worden uitzonderlijk bezet. Zoals voor het beroemde jaarlijks Theaterfestival. Of gebruikt voor een tentoonstelling van beelden van vijf kunstenaressen, en de vaak bijhorende tekeningen, wat vorig jaar het geval was.

Les Papesses was een honderdjarige reis door de geschiedenis, van Camille Claudel [1864-1943] tot onze eigenste Berlinde De Bruyckere [1964]. Tussen deze twee vrouwen, de oude en de jonge, drie anderen, in volgorde van geboorte, Louise Bourgeois [1911-2010], Kiki Smith [1954] en Jana Sterbak [1955]. Het tekstgedeelte over De Bruyckere in de catalogus, geschreven door le commissaire de l’exposition, Éric Mézil, eindigt met een citaat van haarzelf. Ruwweg uit het Frans vertaald: ‘Ik vind dat artiesten niet alles moeten proberen te begrijpen. Moest ik het kunnen verwoorden, zou ik geen sculpturen hoeven te maken. Daarom dat ik nauwelijks over mijn werk wil praten. Ik ben een beeldenstormer en een kunstvernieler [iconoclaste]. Het ene beeld volgt op het andere. Het is een zich langzaam ontwikkelend verhaal.’

En dan is er de monografie die op mijn leestafel belandt. Haar naam is de titel. Bij monografie denk je aan een boek van rond de 100 bladzijden, met meer tekst dan beeld. Toen de koerier aanbelde bezweek hij haast onder het gewicht. 304 bladzijden, 30 op 22 cm en 7 uitklapbladeren, rijkelijk gevuld met kleine afbeeldingen, op één na. Kreupelhout, dat de ruimte van het paviljoen van de Biënnale van Venetië 2013, overmeesterde. Op lichtbeeldformaat pakt, plakt het niet. Zou het monumentale werk koud aanvoelen. Een fragment uit de toelichting bij het werk van J.M. Coetzee, overgenomen uit de monografie: ‘Kreupel / cripple : niet meer gangbaar in het kiese taalgebruik. Bestempeld als lelijk werd het woord verbannen naar de wereld waar het vandaan komt en waar het thuishoort, een wereld van krotten en armtierige buurten, van open riolen en kolenkelders en paardenkarren en uitgemergelde honden in de straten. Een ongewenst woord, teruggedrongen, verdrong, begraven.’

Het eerste tekstgedeelte is een beknopte brief van Philippe Van Cauteren waaruit geplukt, ‘Elke fysieke ontmoeting met je werk maakt me stom, woorden en zinnen vervallen tot betekenisloze klanken in vergelijking met jouw geladen beeldtaal.’ En even verder, ‘Jouw beelden zijn lichamen die als protheses een existentieel menselijk tekort weten in te vullen.’ Tot slot, ‘Ooit zei Franz Kafka dat zijn verhalen een manier zijn om zijn ogen te sluiten.’
Bij Berlinde De Bruyckere is het net omgekeerd. Bij het creëren van een beeld gaan haar ogen open. Hetzelfde overkwam mij en mijn reisgenoten. in Avignon, en overkomt mij opnieuw als ik haar monografie lees. De ogen, bij wijze van spreken, openen zich om een vloed aan emoties te slikken. En zie: Kunst is geschiedenis. Angela Mengoni in haar tekstinbreng laat daar geen twijfel over bestaan. Na een benadering volgt de verklaring: ‘Zo begint Hiroshima mon amour, de film van Alain Resnais en Marguerite Duras over het buitenmatige, afgrondelijke aspect van wat vijftien jaar eerder – toen niet een militair doelwit maar het leven als zodanig, de bios van een hele bevolking, blindweg werd kapotgemaakt – in de geschiedenis een onherroepelijke breuk aanbracht.’ Angela besluit haar epistel met een hommage aan de kunstenares en haar werk, bestempelend als ‘misvormde figuren’: ‘Het voor die potentiële ruimte opnemen met de typische middelen van de kunst als factor van bemiddeling betekent bijgevolg dat je “de schuld tegenover de doden” aflost.’

De overige teksten wandelen verder op die van Mengoni. De titels zijn er het flitslicht van. De worp [Caroline Lamarche], Pijn een vorm geven [Gary Carrion-Murayari] en het hoger vernoemde Kreupelhout [J.M. Coetzee].
De teksten lezend en de prenten bekijkend valt op dat het werk van Berlinde De Bruyckere zeer theatraal is. Stuk voor stuk zijn het tableau-vivants, nu eens als decorstuk, dan weer als basisgegeven waar een voorstelling rond draait. Telkens weer, prent na prent, tekst na tekst van de monografie consumerend komt het besef bovendrijven dat het denken en elke scheppingsdaad van Berlinde De Bruyckere de ontdooide dood is. Stof en as worden opnieuw lichaam, gekwetst, maar met een stil hart en een luide ziel. En stel je je voortdurend de vraag: ‘Wat zit er onder het vel, de schors van de mens, de natuur.’

Zoals Pablo Picasso zijn schilderij Les Demoiselles d’Avignon ‘mijn bordeel’ noemde, wat eerder als ode dan als belediging aan de vrouw bedoeld is, Picasso kennende [voor zover dat kan], is het boek ook een bordeel. En wordt Berlinde De Bruyckere door de bijdragen van de auteurs een Demoiselle hors categorie met een geluidloze dreiging. Zoals water de waarheid is, zijn haar beelden de werkelijkheid. Bommen die niet vernietigen maar verrijken.
Zo tenminste heb ik het kijkend lezen van de lijvige monografie ervaren.

Guido LAUWAERT


BERLINDE DE BRUYKERE – Mercatorfonds – 64,95 €. ISBN 978 944 6230 0378

Par CDR-Mededelingen - Publié dans : arts plastiques
Ecrire un commentaire - Voir les 0 commentaires
Dimanche 19 octobre 2014 7 19 /10 /Oct /2014 17:52

 

VECU76TrapprijsBartosik.jpg

Trap-prijs 1976. Van l. naar r.: Renaat Ramon, Carla Schot, Michel Bartosik, Maris Bayar en het indrukwekkende beeld van Ramon (13 mei 1976)

 

Om de verjaardag te vieren van de stichting van uitgeverij Contramine (gerund door het echtpaar Tony Rombouts – Maris Bayar), werd vanaf 1974 tot 1983 jaarlijks de Trap-prijs voor poëzie toegekend om de markantste poëziepublicatie van het afgelopen jaar te bekronen. De prijs bestond uit een origineel beeld van Renaat Ramon en de uitreiking vond telkens plaats in Vecu.

In 1974 werd Ik verlang een landschap van Ben Klein (1974) bekroond, in 1975 Veranda van Werner Spillemaeckers (). In 1976 kwam Linguïstiek  van  Michel Bartosik pp ()  aan de beurt.

BartosikLinhuistiek.jpg

De bundel werd op 21 maart 1975 in Vecu gepresenteerd door Patrick Conrad pp. Oplage: 180 genummerde exemplaren (15 losse bladen in een kaft, recto-verso gedrukt) met vier tekeningen van Jan Struelens en een inleiding van Van Ostaijen-kenner prof. dr. Paul Hadermann.

StruelensBartosik.jpgTekening van Jan Struelens

Ik bewaar een exemplaar van de eerste druk met een opdracht waarin Michel mij de cognomen “Initiator” toemat. De bundel bestempelde hij als “anatomie van de adem”.

*

Laureaat van de Trap-prijs Michel Bartosik pp werd gehuldigd op 13 mei 1976. De laudatio van Tony Rombouts en het dankwoord van Michel Bartosik werden gepubliceerd in het tijdschrift Trap (nr. 10, jg. III,nr. 2, oktober 1976, pp. 11-14).

Bij die gelegenheid werd mijn dichtbundel De tijd van een vreemdeling door Werner Spillemaeckers gepresenteerd. De toespraak van Werner werd in dezelfde aflevering van Trap opgenomen (pp. 5-8), samen met een “nawoord” van Tony Rombouts (pp. 9-10).

*

Kort daarop, in juni, verscheen de tweede druk van Linguïstiek (160 exemplaren, 44 pagina's, gelijmd). In de herfst publiceerde Bartosik De verzamelnaam der eenzaamheid bij Pink Editions & Productions.

Henri-Floris JESPERS

Zie ook op Mededelingen:

In memoriam Michel Bartosik, 5 februari 2008

http://mededelingen.over-blog.com/article-16327030.html

Afscheid van Michel Bartosik, 16 februari 2008

http://mededelingen.over-blog.com/article-16713606.html

Par CDR-Mededelingen
Ecrire un commentaire - Voir les 0 commentaires
Dimanche 19 octobre 2014 7 19 /10 /Oct /2014 03:38

 

StassaertSouvenirs.jpg

Leo Peeraer blijft getrouw het werk van Lucienne Stassaert (° 1936) uitgeven. Gisteravond werd in De Zwarte Panter te Antwerpen Souvenirs van Lucienne Stassaert voorgesteld. In deze caleidoscopische “aantekeningen in de loop van de tijd” reflecteert Lucienne op verleden, heden en toekomst. Geen 'memoires', want die zijn altijd geconstrueerd, gewoon dagboekachtige aantekeningen die, hoe verscheiden ook, zowel qua toonzetting als stilistisch en inhoudelijk, een coherent geheel vormen. Kortom, het boek is even divers als Luciennes omvangrijk oeuvre. Voordeel daarbij is dat Souvenirs geen definitief geheel is. Verleden en heden? Jawel, maar ondertussen is de laatste aantekening al achterhaald. Ik hoop, neen, ik weet dat in de toekomst nog nieuwe 'aantekeningen in de loop van de tijd' onweerstaanbaar zullen opdoemen.

Ingrid Vander Veken leidde het boek met veel empathie in, Lucienne Stassaert en uitgever Leo Peeraer lazen korte uittreksels voor.

LucienneStassaert2014-10-18Souvenirs-foto-Philippe-Cailliau.jpg

Lucienne leest (foto: Philippe Cailliau)

Onder de aanwezigen: Maris Bayar, René Broens, Philippe Cailliau, Guy Commerman, Frank De Vos, Mieke De Loof, Kaatje Drowaert, Richard Foqué, Régine Ganzevoort, Carine Lampens, Pruts Lantsoght, Elisabeth Marain, Roger Nupie, gastheer Adriaan Raemdonck, Iris Rombouts, Walter en Nadine Soethoudt, Bart Stouten, Constant Stroobants, Jan van Broeckhoven, Rose Vandewalle en Gert Vingeroets.

StassaertSuvenirsAFTER.jpg

Kloksgewijs: René Broens, Mieke De Loof, HFJ en Pruts Lantsoght

Ik verslik mij in het werk en had me dus écht voorgenomen na de receptie meteen huiswaarts te keren. Tja, een laatste drink in de kroeg naast De Panter kon er nog wel vanaf. Het werden wel een paar uurtjes boeiende gesprekken met Mieke De Loof, Pruts en René Broens (en uiteindelijk kwam ook nog Frank De Vos bij ons zitten...)

Henri-Floris JESPERS

 

Lucienne STASSAERT, Souvenirs, Leuven, P, 2014, 142 p.

Par CDR-Mededelingen - Publié dans : littérature
Ecrire un commentaire - Voir les 0 commentaires
Samedi 18 octobre 2014 6 18 /10 /Oct /2014 18:08

 

Zoutkrabber-Expedities.jpg

Peter Holvoet-Hanssen vormt samen met Noëlla Elpers (1) een schrijverskoppel, een literair kapersnest dat dit jaar zijn twintigjarig bestaan viert. Beiden staan buiten het momentane zoeklicht. Er scheelt overigens wat aan de bejaarde, literaire huishouding van dé media. Niettemin zijn het prijsbeesten. Peter Holvoet-Hanssen won de driejaarlijkse Cultuurprijs van de Vlaamse Gemeenschap in 2008 en de driejaarlijkse Paul Snoek Poëzieprijs in 2010. Van 2010 tot 2011 was hij de enthousiaste Antwerpse Stadsdichter die half Antwerpen bij zijn wervelende, literaire projecten betrok. Geen cavalier seul dus. Na het verschijnen van zijn Reis naar inframundo werd hij in 2012 met de Arkprijs van het Vrije Woord bekroond.

Naar de Zoutkrabber expedities (2) van deze kaperkapitein heb ik lange tijd op uitkijk gestaan. Vorig jaar trok hij zich terug in Estland om in afzondering ver van dit steggelend laagland aan zijn boek te kunnen werken. Estland duikt er dan ook in op.

Peter-Holvoet-Hanssen.jpgPeter Holvoet-Hanssen

Zoutkrabber expedities bestaat uit twee delen. 'Het verhaal van Leen Pul',het echt gebeurde levensverhaal van de Nederlander Leendert van den Berg, tijdens WO II verplicht tewerkgesteld in de oorlogsindustrie van Nazi-Duitsland, is de bescheiden sleepboot die het grote verhaal van 'Finbar  en Louise'als  een wiegend zeilschip de haven in sleept. Hier begint in 2012 en dus 67 jaar later een mooie liefdesgeschiedenis van twee rond elkaar slingerende tegengestelden: de teruggetrokken Finbar  en de rusteloze, rondtrekkende en geëngageerde Louise, kleindochter van Leen Pul. Thuiskomen is de gouden draad en inderdaad dit 'tema geurt als vers gezette koffie'.

'Er zit een gaatje in de werkelijkheid waar

wij doorheen kunnen kijken, als wij dat willen.'

(Uit Goede Donderdag, John Steinbeck.)

Met deze zin in het achterhoofd las ik het verhaal van Finbar en Louise. Het is met de zinderende zee-taal van Peter Holvoet-Hanssen dat we in het tweede deel door ‘zijn’ werkelijkheid kijken. Als lezer word je heerlijk 'Zeeziek op het land':

'ik ben een landrot, maar er zit zeewater in mijn bloed…ik ben een boot op het land, haveloos… de rust van de romp, geurend naar geofferde eiken…vechtersbloed gepekeld in tranen… hoe het water kraakte…haar zoute boezem…hersendraaikolk…zee-zuiper…Ach, mensen zijn stinkrobben en veelvraten. Brul als een misthoorn….Wolken verenig u. Zing! …laat uw woorden rollewaaien. Gebruik de koperen scheepshoorn..'

Eindeloos blijven ze duren, Holvoets 'zinnen van spinthout met prikkeldraadtranen'als 'een borreltje tegen de pijn van het zijn, als een grondzee met gierende kont'.Dit 'ruizelen van de zee'is zijn Inframundo dat heen en weer klotst tussen Antwerpen, Oostende, en Estland.

Wat een taal! De taal van een dichter…

Zoutkrabber expedities is ook een voortreffelijke titel, heel poëtisch en eigentijds. Het is eens wat anders dan Kaddisj voor een Kut, weliswaar een alliteratie of het kortere Zeik dat maar blijft plassen. Ach, van dat oubollig en uitgewoond 'schokeffect' moet ik geeuwen-gapen.

Frank DE VOS

  1. Over De Engelen van Venetië van Noëlla Elpers: http://mededelingen.over-blog.com/article-de-beschadigde-kinderen-van-noella-elpers-124782284.html

(2) Peter Holvoet-Hanssen, De Zoutkrabber Expedities, 224 blz. Prometheus ISBN: 9789044626797 19.95 €.

Par CDR-Mededelingen - Publié dans : littérature
Ecrire un commentaire - Voir les 0 commentaires
Vendredi 17 octobre 2014 5 17 /10 /Oct /2014 20:40

 

Philippe-Cailliau--foto-Lieve-Mussche-.JPG

Philippe Cailliau (Foto:Live Mussche)

Met de nodige ironie heeft Philippe Cailliau in Niets verloren een toestand tussen leven en dood ingeschat en als een schaakspel met een onzekere afloop tot uitdrukking gebracht. Dankzij een eigenzinnige zegging zonder enige concessie aan wat er momenteel op poëtisch gebied in de mode is, wordt de dood met al zijn tentakels meer dan eens in het leven van een gedicht geroepen. En toch is dit geen zwaarwichtige bundel. Verdeeld in drie cycli vormt het geheel een grote spanningsboog waarin een zeer intensieve alleenspraak, vol meerduidige elementen, al evenzeer een meerstemmigheid inhoudt die voor afwisseling zorgt. Wat tot een morbide visie had kunnen leiden, wordt terdege ingetoomd en bestreden vanop een zekere afstand ('Flatscreen'):

Waarom hij met een stem meerstemmig

is. Betekenis verschuift. Hij ziet niet

waarom wat. Hij weet wat spaarzaam is.

Zwemt als een beeld op straat.

Juist die verschuiving van betekenissen typeert Cailliau's karakteristieke manier van zeggen... en zwijgen. In het diepst van een vers schuilt “een woord dat vraagt om zwijgzaamheid”.

Er is ook sprake van tegenspraak in het aanwenden van beelden zoals o.a. : “De boekentas is leeg, weegt boordevol afwezigheid” ('Een brooddoos met verdriet') In bijna elk gedicht zit wel een waakvlam verscholen die de verzen belicht met het risico dat ze vuur zouden kunnen vatten. Zo komt er in een gedicht, dat ik integraal wil citeren, een kind voor “dat uit de tijd verkregen is / en schamel as zal blussen met herinnering”.

Neen, er is geen winnaar en geen verliezer:

 

Te binnenhuids is ons karkas

 

Het leven zal niet lang onhoorbaar zijn.

Val van de trap, kneus dan een rib of

drie: eenzucht laat pijnlijk voelen dat

je alsnog leeft met spier en pees.

We zijn geen Vliegend Hert: te

binnenhuids is ons karkas daarvoor.

 

In de gedaante van de scarabee

wordt het gebalsemd hart geschonken

aan het kind dat uit de tijd verkregen is

en schamel as zal blussen met herinnering.

 

Als ze veel ouder zijn, citeren dochters

graag hun oude vader. Moeders leven

langer; dat is hun open kaart.

 

Zoals gewoonlijk is ook deze uitgave van Kleinood & Grootzeer een bijzonder mooi uitgegeven boekje. Via internet rechtstreeks te bestellen bij de uitgeverij:

www.kleinood-en-grootzeer.com

Lucienne STASSAERT

Zie ook:

http://mededelingen.over-blog.com/article-philippe-cailliau-niets-verloren-124672421.html

Par CDR-Mededelingen - Publié dans : littérature
Ecrire un commentaire - Voir les 0 commentaires

Pages

Créer un Blog

Recherche

Calendrier

Octobre 2014
L M M J V S D
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    
<< < > >>

Présentation

Créer un blog gratuit sur over-blog.com - Contact - C.G.U. - Rémunération en droits d'auteur - Signaler un abus - Articles les plus commentés