Gezwel

De minst correcte vorm van humor
is spotten met je hersentumor,
vooral als die kwaadaardig is
en bovendien slagvaardig is
en onverwoestbaar : « terminaal »
in radiotherapeutentaal.

Waarom men mij dan blijft bestralen ?
en ook nog chemisch wil verschralen ?
Omdat verplegers willen scoren
en hun patiënten ringeloren,
en als ik door zo’n tunnel glij
graag grapjes maken over mij,
waarmee ik dan niet lachen kan
want ik lig roerloos aan de scan.

Mijn uitvaart heb ik al geregeld
en zelfs mijn grafschrift is bezegeld :

HIER LIGT DE DICHTER
H.J.C.
IN GOED GEZWELSCHAP
R.I.P.

Herman J. CLAEYS

Omslag: Besneeuwde tuin (1985, detail) van Hirakawa Toshio, suibokuga of schilderij in Chinese inkt op kamerscherm.

Vrijdag 11 december stelde Wim van Rooy de nieuwe dichtbundel van Frans Boenders in de bibliotheek van Harelbeke voor.

Frans Boenders (°28 september 1942) verwierf vooral naam en faam als producer bij de BRT, waar hij sedert 1967 als producer verbonden was. Hij debuteerde in 1961 met de dichtbundel Amarillen en publiceerde in 1974 gesprekken met Belgische wijsgeren (Filosofie en Maatschappij, Antwerpen, Standaard Wetenschappelijke Uitgeverij).

Dertig jaar geleden, in 1979 (niet in 1978 zoals vermeld in Wikipedia), werd Boenders' bundel interviews Denken in tweespraak, “dialogen over ideeëngeschiedenis” (Amsterdam, Bezige Bij, 1978), bekroond met de Arkprijs van het Vrije Woord.

Max Wildiers stelde destijds terecht dat Boenders als interviewer uitgegroeid was tot een meester in het vak. Dat was ook al voldoende gebleken uit zijn gesprekken over Wittgenstein (Over Wittgenstein gesproken, Baarn, Het Wereldvenster, 1978).

Tijdens de traditionele plechtigheid op 23 mei, vooravond van Hemelvaartdag 1979, werd Frans Boenders begroet door Ivo Michiels, waarna Paul de Wispelaere de nieuwe uitgever (Manteau) en de nieuwe redacteuren van het Nieuw Vlaams Tijdschrift voorstelde (Wim Hazeu, Patrick Conrad, Eddy van Vliet, Ward Ruyslinck en Walter van den Broeck) en ik de laudatio uitsprak. Tot slot kreeg Frans Boenders het laatste woord. De toespraken werden gebundeld in het NVT (jg. 32, nr. 4, mei/juni 1979, pp. 342-352).

Boenders onderstreepte:

Het is juist te stellen dat ik geen 'creatief' schrijver ben, maar ik wil erop wijzen dat ik ten aanzien van de term 'creatief', en van wat hij voorstelt in de geest van de gebruikers van deze term, hetzelfde wantrouwen koester als Rudy Kousbroek. Het voortbrengen van een dichtbundel, van een roman, of van een experimenteel gewrocht – het is alles voor mij niet van een hogere orde dan het schrijven van een samenhangend opstel.

In Pretenties en presumpties (Antwerpen / Amsterdam, Elsevier Manteau, 1980) bundelde Boenders opstellen over verschijnselen, stromingen en praktijken “waarvan de moderne intellectueel heden ten dage wakker ligt”. Gesprekken met filosofen (o.m. het laatste interview dat Ernst Bloch gaf), historici (Arthur Lehning over Marx en Bakoenin...), filologen en psychiaters werden gebundeld in Sprekend gedacht (Bussum, Het Wereldvenster, 1980). Tekens van lezen (Baarn / Amsterdam, Ambo / Athenaeum – Polak & Van Gennep, 1985) bevat een aantal opstellen over schrijvers (w.o. Maurice Gilliams, Gaston Burssens, F. C. Terborgh, Marguerite Yourcenar en Mishima Yukio) en denkers (w.o. Isaiah Berlin en Hannah Arendt).

Als hoofdredacteur van Kunst & Cultuur, het tijdschrift van het Paleis voor Schone Kunsten te Brussel (thans vulgair omgedoopt tot Bozar) bleef Boenders onvermoeibaar opmerkelijke (jammer genoeg nog niet gebundelde) essays over de meest uiteenlopende onderwerpen publiceren. “Mijn wat dwangmatige positie van Einzelgänger stuwt mij steeds naar andere geestelijke horizonten” bekende Boenders al in zijn Arktoespraak.

Boenders' belangstelling voor Oosterse filosofieën en religie bleek niet alleen uit De goden uit het Oosten (Utrecht / Hasselt, Scheltens & Giltay / Heideland-Orbis, 1981), maar kwam ook veelal zijdelings in zijn opstellen opduiken. In het najaar van 1986 ondernam hij zijn eerste reis naar Tibetaan, dat aanleiding gaf tot een boeiend Tibetaans dagboek (Brussel, BRT, 1987), met bij wijze van coda een interview met de Dalai Lama. Het boek is treffend geïllustreerd met foto's van Hubert Minnebo, met wie Boenders ook een reis- en kunstproject verwezenlijkte, dat resulteerde in een fotoboek met sonnetten, Kailash, de Weg van de Berg (Antwerpen, Pandora, 1997).

In feite kan het omvangrijke en soms kameleontische oeuvre van Boenders ondergebracht worden onder de noemer “cultuurkritiek”. Dat is zeker het geval voor zijn talrijke opstellen over plastische kunsten.

Ik heb destijds een polemisch essay geschreven, Kunst zonder kader, museum zonder hoed (Leuven, Kritak, 1991), waarin ik mij afzette tegen figuren als Hoet. Als het over kunst en cultuur gaat, kies ik voor intimiteit en inkeer, en moet ik niets hebben van schreeuwerigheid en uitbundigheid. Neem nu Bert Anciaux, die ik als een cultuurbarbaar beschouw. Anciaux wil mensen aanporren om musea te bezoeken. Die cultuurpolitiek beschouw ik als een nefaste beleidsoptie, die ertoe leidt dat kunst en cultuur tot een 'commodity' verworden, herleid worden tot een consumptieproduct, tot show en amusement. Natuurlijk mag de overheid wel drempels verlagen en de materiële voorwaarden scheppen voor democratisering, maar je moet daar ook mee opletten.

Dezelfde bezorgdheid blijkt uit Kunst als intieme ervaring. Over de stille kracht van poëzie (Leuven, Davidsfonds, 1993), waarin Boenders het oeverloze gegons en geraas over kunst aan de kaak stelt.

De cultuurverspreiding, een groot goed op zich, heeft mede het negatieve effect gesorteerd dat kunstwerken 'artikelen' zijn geworden die voortdurend naar de aandacht van de 'verbruiker' dingen. Hun intrinsieke waarde speelt daarbij een veel geringere rol dan de 'promotie' die ze in de openbaarheid stuwt. De media, die met de beste intenties de kunsten verbreiden, werken vaak ongewild mee aan het geraas over kunst en aan de verregaande banalisering van artistieke spektakels. Als tegenwicht tegen de massificatie van de cultuur kan men opnieuw discreet leren omgaan met kunst, en haar beleven als een geel specifieke vorm van innerlijke ervaring. [...]

Bij de hedendaagse kunst zijn helaas vooral grootheidswaan, tomeloos narcisme en werkelijkheidsvervreemding schering en inslag. Talrijke beeldende kunstenaars zinken weg in een soort van cultureel autisme. [...]

Zelfs de poëzie raakt vandaag betrokken in de wedloop naar het succes. Zelfs zij kent haar heroën. Ze hebben carrières in de media. Ze oogsten demagogische bijval tijdens publieke optredens. Deze stilisten van een eigen mythologie slagen erin hun ijdelheid te verkopen als transcendente trots. In feite vertolkt hun hoogmoed dezelfde vulgaire zucht naar aandacht en grootsheid die men aantreft bij alle andere helden van dit fin de siècle: de vedettes van het grote en kleine scherm, de sterren van de sport, de mammoetmanagers.

Waarom een criticus en essayist van formaat door Hugo Brems in Altijd weer vogels die nesten beginnen, 'geschiedenis' van de Nederlandse literatuur 1945-2005, doodgezwegen werd, blijft mij een raadsel...

*

De jongste jaren legde Boenders zich vooral toe op poëzie. Hij publiceerde Het vuur der zinnen (Kortrijk, YinBooks, 2005), De Sulamitische (Sint-Amandsberg, Jozef Moetwillig, 2007) en Textimonium (Stedelijke Openbare Bibliotheek, Harelbeke, 2009). Gedichten schrijven heeft voor hem iets existentieels: “Ik heb het nodig om gedichten te schrijven”.

Ik ben een klassiek dichter die graag rijmt. Het rijm geeft mij een korset waarin ik me vrijwillig plaats. Ik stel vast dat de meeste "vrije verzen" die tegenwoordig worden gepubliceerd, eigenlijk neerkomen op proza dat in stukken is gehakt. Zoals de Engelse dichter en schilder Rossetti het prachtig uitdrukte: "A sonnet is a moment's monument".

*

Albasten kus bevat een tachtigtal gedichten (drie vertalingen incluis), geschreven in 2006-2009. Is het voortvarend te stellen dat het gedicht bij Boenders als de materiële drager fungeert van een abstract wezen en als verzamelplek van geestelijke concentratie?

Spiegels

De schreeuw van de witte pauw

Om de versgeplante, buigzame

Boom blijft hangen in het nauw

Tussen klacht en pracht. Langzame

Reigers strijken de vijverspiegel af,

Hij weerspiegelt het strakke, blauwe doek

Daarboven zoals het hart, laf

Van angsten en de waarheid zoek,

Een spiegel wordt van binnenbeven.

Ook de geest spiegelt: louter eendere

Geesten in blijvende onhelderheden –

Nu een eskader wilde eenden

Vaart door een lucht van late maart,

Schreeuwend wat wij ooit meenden.

HFJ

Frans BOENDERS, Albasten kus, Antwerpen / Rotterdam, C. de Vries-Brouwers, 2009, 112 p., 19,90 €.

De bloeiperiode van De Dolle Mol situeert zich tussen 1972 en 1985. Als een gevolg van financiële implicaties van de censuurprocessen moest ik de Free Press Bookshop in 1975 na tien jaar sluiten, maar een deel van de (niet-commerciële) activiteit werd overgebracht naar het café. In het bovenlokaal werden met boeken, tijdschriften, posters en drukwerk thematentoonstellingen opgezet rond actuele politieke en sociale onderwerpen, meestal in samenwerking met een actiegroep of een documentatiecentrum. Ook werd met de hulp van Oxfam-Wereldwinkel wekenlang een alternatieve (vinyl)platenbeurs georganiseerd met vooral revolutionaire derde wereldmuziek. Een andere originele actie was tot driemaal toe een alternatieve stripbeurs met uitsluitend maatschappijkritische en satirische stripverhalen voor volwassenen in het Nederlands, Frans en Engels. Nog iets zeer vernieuwends was een leesbeurs van zogenaamde stadskranten uit heel Vlaanderen en Brussel, een nieuw verschijnsel van idealistische maandblaadjes die in grotere gemeenten niet-partijgebonden oppositie voerden tegen het lokale beleid – de eerste milieuacties! - en steevast een horzel waren in de nek van de bestuurders. Die en soortgelijke activiteiten trokken veel volk naar het café, dat verder ook als attractie een leesrek had met linkse weekbladen en literaire maandschriften. Broederlijk naast elkaar stonden er de strijdblaadjes van de marxistisch-leninistische Amada (later PvdA), de trotskistische RAL, de Christenen voor het Socialisme en van tal van andere klein-linkse groepjes (groupuscules de gauche) die elkaar niet zelden bestreden. In dat dagelijks bijgevulde leesrek stonden ook culturele blaadjes en brochures. Ook satirische bladen als De Zwijger, en toen het dagblad De Morgen (in 1978 de voortzetting van de opgedoekte socialistische partijkranten Volksgazet en Vooruit, onder hoofdredactie van voormalig studentenleider Paul Goossens) van de persen rolde werd dat gevierd met de distributie van honderd gratis exemplaren. Zowel de alternatieve stripbeurs als de stadskranten werden mobiel gemaakt met de Free Press boekenbus waarmee ik postvatte op festivals in Vlaanderen.

Natuurlijk vonden er ook van meet af aan poëzieavonden plaats in de gelagzaal, voornamelijk vanuit het literaire tijdschrift Enklave (Vrije Universiteit Brussel) van Frank de Crits, Frans Ariën en Jan Struelens. Een taaie mythe is dat na zo’n avond dichteres Ann Walravens, onder invloed tragisch om het leven kwam. Zij was de dochter van literator Jan Walravens (1920-1965) de theoreticus van de Vlaamse experimentele “vijftigers” rond het tijdschrift Tijd en Mens welks auteurs Ben Cami, Marcel Wauters en Albert Bontridder tot de vaste bezoekers en vergaderaars behoorden. Ook andere bekende auteurs kwamen er graag over de houten vloer; om er enkelen te noemen: Willen Frederik Hermans, Hans Plomp, Simon Vinkenoog (die er wel eens met zijn vrienden overnachtte), Willem M. Roggeman, Clara Haesaert, Pjeroo Roobjee, Jotie ’t Hooft, en van meet af aan ook zeer actieve linkse rakker, literator, stripscenarist en kineast Jan Bucqoy. Ook de Vijfde-Meridiaan-auteurs van uitgeverij Manteau zoals Marcel van Maele en Daniël van Hecke, en de medewerkers aan de polemische tijdschriften Bok en Mep: Julien Weverbergh, Herwig Leus, Jan Emiel Daele. Een jarenlang niet weg te denken stamgast was de veelgeprijsde en hooggeprezen Nederlandse schrijver Jeroen Brouwers, van 1964 tot 1976 redactiesecretaris en later (hoofd)redacteur van de Brusselse uitgeverij Manteau. Zijn Dolle Mol-ontmoetingen en -belevenissen beschrijft hij in Groetjes uit Brussel opgenomen in Mijn Vlaamse jaren (1978, Arbeiderspers). En over de tapkast kon je gestencilde of gedrukte poëziebundels-in-eigen-beheer kopen van vaste klanten, die hun nachtelijke en doordrenkte inspiratie misschien wel in embryonale vorm ter plekke op bierviltjes hadden gekrabbeld. Over de literaire aspecten tot op heden van Free Press Bookshop / De Dolle Mol zou een boeiend boekje kunnen worden geschreven.

Natuurlijk was het meer dan een literaire ontmoetingsplaats. Het “café-met-galerie” was en is net zo goed een kunst- en muziekcafé. Ettelijke troubadours van diverse herkomst stapten musicerend de gelagkamer binnen en geregeld traden er op een geïmproviseerde estrade bandjes unplugged op. In de bloeiperiode kon men er alle Nederlandse kleinkunstplaten en protestsongs beluisteren, vooral van Boudewijn de Groot, Miel Cools, Sjef Vanuytsel, Dimitri van Toren, Johan Verminnen, Hugo Raspoet, Cor van der Goten, Wim de Craene, Luk Bral, Jan de Wilde, Kris de Bruyne, Leen Persijn, Frans Dingenen, Tim Visterin, Luk Saffloer, Vuile Mong & Vieze Gasten, De Vaganten, en ook de Vlaamse folk van t’ Kliekske, De Vlier, Wannes van de Velde, Walter de Buck en Willem Vermandere. Velen van hen kwamen trouwens ook wel eens persoonlijk langs na een zaaloptreden ergens in Brussel. De kroeg bleef immers meestal tot in de vroege uurtjes open. Daarnaast waren de Franse chansonniers op de platendraaier erg in trek, en niemand leek uitgeluisterd te raken op de Angelsaksische protestsongs van Bob Dylan, Donovan en zoveel anderen.

Hoewel in dit artistiek-literaire opzicht misschien uniek in Brussel, verschilde de kroeg niet veel van andere progressieve kunstcafés in Vlaanderen: Trefpunt (van Walter de Buck) in Gent, Skalden (van Jef Sprankenis) in Hasselt, De Mok (van Koen Calliauw) in Antwerpen, De Verloren Zoon in Mechelen, Nieuw Babylon in Brugge, Ranonkel (van Nik Verdonk) in Turnhout, anti-bourgeois-oase’s waarmee intens contact onderhouden werd. Elke stad had wel zo’n “kaffee” dat geregeld in het nieuws kwam al was het maar door de pesterijen vanwege de plaatselijke politie, iets waar De Dolle Mol ruim zijn deel van heeft gehad. (“Bruxelles ne sera pas un deuxième Amsterdam” baalde de liberale burgemeester Lucien Cooremans in ’72 om zijn preventieve politieoptredens te verdedigen). Dat brengt ons bij een andere koppige mythe: die van het drugsgebruik. Met stelligheid kan ik zeggen dat er bij mijn weten op geen enkel moment marihuana-produkten werden gedeald, laat staan hard drugs. En er werd ook niet geblowd. Darvoor moest je in die tijd in de Naamse-Poortbuurt zijn. In De Dolle Mol was dat ten enen male onmogelijk al was het maar doordat het café een uitgesproken links profiel had en daardoor constant in de gaten werd gehouden door overheidsinstanties. Het tegendeel is waar: er heerste op dat vlak paranoia bij de mensen die de zaak uitbaatten. Het ging zo ver dat wij ooit - tijdens en bezoek van een illuster Nederlands literair gezelschap dat een jointje opstak - in paniek het bordje “gesloten” ophingen en de gordijnen dichttrokken, tot de rook om ons hoofd was verdwenen. Het tolereren van drugsgebruik zou een zelfmoord van het café zijn geweest. Wat ons niet belette pamflettair te ijveren voor de legalisering van softdrugs, maar dit alleen was al genoeg voor de B.O.B. (Bijzondere opsporingsbrigade van de Rijkswacht) om ons te viseren. En het café had natuurlijk politieke vijanden die het in een kwaad daglicht zetten of verdacht maakten: de kringen rond de later verboden paramilitaire extreemrechtse VMO (Vlaamse Militantenorde) – die ooit een raid uitvoerde en barman en bezoekers gijzelde - en het reactionaire FDF (Front démocratique des Francophones) dat stinkbommetjes kwam gooien en de gevel bekladden.

Herman J. CLAEYS

Vrijdag 18 december 2009 – vanaf 20u in café Dolle Mol,  Spoormakersstraat 52, 1000 Brussel, een totaalprogramma mee ter ere, maar helaas ook als afscheid, van Herman J. Claeys.

Herman J. Claeys' drukke leven en werken zullen in de komende dagen bij herhaling hier opgeroepen worden. De jongste jaren werkte hij geregeld mee aan de Mededelingen van het Centrum voor Documentatie & reëvaluatie. De oudste gedichten van Herman die ik las, werden echter in 1963 gebundeld in Als zoveel schelpdieren (Antwerpen, Die Poorte).

Hoe vaak bereikhalsd

de ontgrendeling

door het naakte woord

dit is het uur

waarop de angst

de doorweekte doorwolkte angst

genoemd werd

letter voor letter

met het woedende woord bedwongen

*

Hier dan de tekst van Bernard Desmet, namens Dolle Mol, Masereelfonds en de Vereniging van West-Vlaamse Schrijvers.

* 

1969: Herman J. Claeys begint in de Spoormakersstraat te Brussel met ‘Free Press’, een ontmoetingsplaats  voor het literaire, artistieke en revolutionaire zootje ongeregeld dat het Brussel van de jaren zestig in zijn schoot koesterde. Het handeltje barst uit zijn voegen en algauw wordt er om het hoekje, de Kaasmarkt, een keldercafé geopend. Een café, wel gekend in alternatieve middens en bij de rijkswacht, die regelmatig een groepsbezoek bracht aan het etablissement, en er daarbij niet voor terugschrok de medebezoekers een geleide reis naar de kazernes op te dringen.

In 1972 werd er een pand in de Spoormakersstraat 52 gehuurd, waar café werd gehouden, een boekhandel uitgebaat en waar allerlei comités en bewegingen konden vergaderen, al dan niet in hun doen en laten gevolgd door anonieme bewonderaars,die gretig verslag uitbrachten aan hun oversten over de snode plannen van al die vergaderaars.

Vanuit Dolle Mol vertrok een Free Press Bus waarmee Herman J. Claeys allerlei festivals onveilig maakte, en zowel undergroundstrips als alternatieve publicaties en stencils te koop aan bood.

Zeker tot 1985 was Dolle Mol een ontmoetingsplaats, een literair centrum, een kweekvijver van muzikaal talent, een aparte plek in een overigens eerder conformistisch Brussel.

Met als man achter en voor de schermen Herman J. Claeys.

Herman kwam in 1935 in Brugge op de wereld. Hij was enige tijd leraar. In de jaren zestig was hij, zoals hierboven beschreven, nauw betrokken bij de Provo-beweging en enkele kritische jongerentijdschriften. In dezelfde periode manifesteerde hij zich ook als een geëngageerd criticus, onder andere met de bundel Wat is links? Hij is auteur van romans, verhalen, poëzie, essays, songteksten en toneel, en hield zich bezig met woord-beeldinstallaties, poëtisch-muzikale acts, projecten met doorlopende muurpoëzie en tentoonstellingen van visuele poëzie. Overigens werkte hij ook jarenlang mee aan de Wolters woordenboeken en is hij samensteller van het Vlaams Dialectenwoordenboek. Het werk van Herman J. Claeys drijft heel vaak op het conflict tussen het individu en een (over)geïnstitutionaliseerde maatschappij, dat op een sterk allegorische en symbolische wijze wordt geëvoceerd.

Nog geen 75 jaren na zijn geboorte, lijkt er een einde te komen aan Hermans drukke leven. Herman lijdt aan een terminale ziekte, wordt palliatief verzorgd, maar is onder begeleiding gelukkig nog in staat zich te verplaatsen.  Het Masereelfonds, Dolle Mol en de Vereniging van West-Vlaamse schrijvers  (VWS)  hadden niet veel moeite om Herman J. Claeys te overtuigen afscheid te komen nemen van Brussel en van ‘zijn’ Dolle Mol.

Op vrijdag 18 december 2009, vanaf 20u stelt het VWS een cahier / monografie (opgesteld door schrijver-beeldhouver Renaat Ramon) voor, komen diverse vrienden van Herman een woordje zeggen en is er een streep muziek.  VWS biedt de aanwezigen ook een receptie aan.

Afspraak dus op vrijdag 18 december, om 20u in café DOLLE MOL, Spoormakersstraat 52, 1000 Brussel. Met pijn in het hart nemen we afscheid van een Westvlaming, die zijn sporen naliet in Brussel en zijn laatste levenstermijn in Antwerpen doorbrengt. We hopen op talrijke aanwezigheid van eenieder die onze waardering voor Herman J. Claeys deelt.

Namens Dolle Mol, Masereelfonds en de Vereniging van West-Vlaamse schrijvers,

Bernard Desmet, Masereelfonds, 02/502 38 80, www.masereelfonds.be

Zie ook:

www.hermanjclaeys.nl

2 december. Gisteren ontving ik La Wallonie et la Première Guerre mondiale. Pour une histoire de la séparation administrative van historicus Paul Delforge, vandaag valt de vijftalige editie van De vlinderboom in de bus. Beatrijs van Craenenbroeck, die ik mocht begroeten bij de uitreiking van De Diamanten Kogel 2009, was zo vriendelijk mij opnieuw een exemplaar te bezorgen.

Anton van Wilderode (1918-1998) publiceerde de bundel in 1985. De dichter spreekt met de stem van Keizer Karel en beschrijft zijn reis vanuit Vlaanderen naar Spanje tot in het klooster van Yuste waar hij verblijft tot aan zijn dood. De vlinderboom – reisverhaal, dagboek en levensgeschiedenis – is een uniek poëtisch document. Bij de Fundación Academia Europea de Yuste, in samenwerking met de Internationale Vriendenkring Anton van Wilderode, verscheen in 2005 een vijftalige editie (Nederlands, Spaans, Portugees, Frans en Engels).

Ik heb destijds die publicatie in Mededelingen gesignaleerd, maar kon er de hand niet meer op leggen. D'Israeli wist het al: “Great collections of books are subject to certain accident besides the damp, the worms and the rats; one no less common is that of the borrowers, not to say a word of the purloiners”...

Wanneer krijg ik de vroege bundels van Pernath (nota bene met opdrachten) terug ? En de plaquettes van Paul Neuhuys (idem) ? Le journal d'un philosophe van graaf Hermann Keyserling ? Terug naar Stonehenge van Hubert Lampo ? Het exemplaar van Van Gogh-reflekties op Van Ostaijen van Mark Edo Tralbaut, uitvoerig geannoteerd door Floris Jespers ? Mijn exemplaren van Variétés ? Het zijn heus niet alleen studenten die ravages aanrichten...

Mensen benijden die genoeg karakter hebben om principieel geen boeken uit te lenen? Ik weet het niet. Ik deel graag mijn geestdrift. Met accent op drift. (Ceterum censeo: Habent sua fata libelli.)

Deze middag, koffie met Pruts en Luc in het aquarium van De Boer van Tienen. (Tussen haakjes: sinds Pruts geopereerd is aan de ruggengraat (ach, die storende 'n') en zich voorlopig uiterst voorzichtig moet verplaatsen en om schokken te vermijden geen auto mag rijden, laat staan gebruik maken van het – vaak brutale – openbaar vervoer, heb ik op enkele weken tijd vaker de tram genomen dan in al de voorbije jaren samen.) Luc overhandigt mij een exemplaar van zijn nieuwe bundel.

Betere tijden lachen ons toe is de eerste bundel van Luc Boudens sinds Laat maar waaien uit 1995. De tekst is in de herfst van 2009 met de hand gezet uit de Goudy Old Style en met de handpers gedrukt op geschept Gambi papier. De tekeningen van Luc Boudens zijn eveneens met de handpers afgedrukt. De oplage blijft beperkt tot zestig ingenaaide en gesigneerde exemplaren, genummerd van 1 tot 60.

Deze dag kan niet meer stuk.

Henri-Floris JESPERS