Tijdschriften: Erik Spinoy over Michel Bartosik

02.07.2011

In de jongste aflevering van De Leeswolf wordt Michel Bartosik (1948-2008) treffend opgevoerd in de rubriek 'Miskende schrijvers'. Erik Spinoy constateert dat het kleine oeuvre van de 'in de loop van zijn leven steeds zwijgzamer dichter' een 'ongeëvenaarde spankracht vertoont'. Hj peilt naar de redenen die helpen verklaren waarom het werk van Bartosik de aandacht niet kreeg die het nochtans verdient. Fundamenteel lijkt hem dat de poëzie van Bartosik haaks op de tijdsgeest stond en dat de voorbije decennia 'geen enkele echt invloedrijke commentator' zich sterk heeft gemaakt voor zijn werk.

Een belangrijke reden vormt zeker ook het zo goed als volstrekte dichterlijke zwijgen dat Bartosik in de laatste decennia van zijn leven in acht nam. […]

Een andere remmende factor was ongetwijfeld het feit dat Bartosik tot netwerken behoorde die vanuit een literatuurpolitiek oogpunt, tot de verliezers behoorden van de strijd om de macht in de Vlaamse poëzie van de laatste decennia van de voorbije eeuw.

Michel Bartosik ontvangt de Trap-prijs voor poëzie, een sculptuur van Renaat Ramon (1976)

Hierbij verwijst Spinoy naar 'Pink Poets' en naar het tijdschrift Impuls, waarvoor Bartosik samen met Wilfried Adams (1947-2008) 'het frappant aarzelende en on-strijdbare' manifest schreef. Door de toenemende invloed van het netwerk rond Herman de Coninck, diens Nieuw Wereldtijdschrift en de boekenbijlage van De Morgen heeft Bartosik in de laatste vijftien jaar van de vorige eeuw gewerkt in 'een dichterlijk klimaat dat hij zonder enige twijfel als vijandig en deprimerend heeft ervaren', aldus Spinoy.

*

Spinoy beperkt zich tot een gevoelige benadering van de poëzie van Bartosik, die echter niet alleen als dichter 'op uiterst spaarzame wijze' publiceerde, maar ook als criticus en met publicaties in academische tijdschriften uiterst zuinig is geweest. Michel investeerde veel in zijn colleges aan de VUB en de ULB, maar hij meende, dixit prof. dr. Hans Vandevoorde 'dat de Universiteit als institutie zijn inzet niet genoeg waardeerde. Maar daarom gaf hij zich niet minder aan de studenten, die hij leerde lezen wat er stond'.

Bartosiks bezonnen en bezielende colleges hebben echter meer bijgedragen tot de universitasdan zovele strategische en tactische publicaties die al bij verschijnen gedoemd zijn tot roemloze vergetelheid. Carrièreplanning was hem vreemd. Bovendien stond hij bescheiden afwijzend tegenover dominante modeverschijnselen in de campuskritiek. 'Onder professoren' leefde hij in de waan dat erkenning wel vanzelf zou komen.

Kortom, Michel Bartosik leerde leven met het gevoel dat hem als dichter én als docent onrecht werd aangedaan. Hij was echter té lucide, te voornaam, te introvert ook om dat leed bitter en dramatisch te etaleren.

Van l. naar r.: Wilfried Adams, Hugues C. Pernath, Henri-Floris Jespers en Michel Bartosik (1974)

In de onvolprezen dikke Buelens (Van Ostaijen tot heden, 2001) staat kernachtig te lezen dat 'de onmogelijkheid tot echte communicatie' centraal staat in het werk van Bartosik, die 'blijft dichten zoals een zelfmoordenaar blijft leven'.

In de zonder meer incontournabele bloemlezing Hotel New Flandres (2008) werden vijf gedichten van Bartosik opgenomen.

HFJ

De Leeswolf, jg. 17, nr. 5, pp. 354-355. Vlabin-VBC, Frankrijklei 53-55 (bus 4), B 2000 Antwerpen. Abonnementen (9 nummers + jaarregister): 88 €; Nederland: 100 €.

Zie ook: I'n memoriam Michel Bartosik', in: Mededelingen van het CDR, nr. 110, 5 februari 2008, pp. 1-4.

On line:http://mededelingen.over-blog.com/article-16327030.html