Gentse Feesten: Toren van Jean-Marie Bytebier

Op de site van Knack verscheen een artikel dat rudimentair uitpakte met de start van de Gentse Feesten en enkele van de bijzonderste activiteiten van dit tiendaagse volksfestival. Het siert Elien Haentjes dat haar artikel na het traditionele volvette openingsblokje de klemtoon legt op een activiteit met een meerwaarde. Beeldend kunstenaar Jean-Marie Bytebier (°1963) heeft de PA-toren van Trefpunt op het kerkplein Bij Sint-Jacobs, het kloppend hart van de Gentse Feesten, omgetoverd in wat het midden houdt tussen een uitkijk- en een wachttoren.

Wat de toren van Bytebier bijzonder maakt is dat hij bij de toeschouwer een gevoel oproept van de nauwe ruimte, tussen natuur en cultuur. De tussenruimte, Interstice, is een kantelmoment. Een wacht- of uitkijktoren is de realiteit, terwijl het landschap met zijn bomen en struiken dat niet is. In een gesprek van man tot man tijdens de opbouw zei Bytebier dat het landschap geen identiteit heeft. ‘Het landschap wordt door de kijker gemaakt, want de natuur heeft geen vormgever. De natuur is zijn eigen vormgever. Vanuit dat opzicht bekeken idealiseert elke mens zijn eigen landschap en geeft er in een kantelmoment een persoonlijke betekenis aan. De doorkijkluiken weerspiegelen mijn kantelmoment bij de eerste aanblik van een landschap.’

De toren is een virtuele toren, temidden van de reële feestdrukte. Nog volgens Jean-Marie Bytebier zal maar een bijzonder klein aantal toeschouwers het kantelmoment zien. ‘Hij die het ziet maakt onderdeel uit van mijn project, is een acteur. Wie het niet ziet is een figurant. Sterker, mijn toren is het decor van een theatervoorstelling en staat op de plaats waar het theater geboren werd, de straat.’

Interstice werd vandaag om 17 uur ingehuldigd. Iedereen was welkom en graanjeneverstokerij Filliers zorde voor de ‘druppels’ en heeft, by the way, dit project gefinancierd.

Inspiratie vond Bytebier bij de uitkijktoren van Oud-Lier. Wie goed kijkt ziet dat onderdelen van deze toren geïntegreerd werden in het geheel.

Ander werk van Jean-Marie Bytebier is momenteel te zien op de biënnale van Venetië. Tra, edge of becoming, maakt onderdeel uit van de stand van Axel Vervoordt, de meest vermaarde Belgische kunst- en antiekverzamelaar en eigenaar van de Vlaaikensgang in Antwerpen.

Tot slot nog dit. Jean-Marie Bytebier studeerde aan de Gentse Koninklijke Academie voor Schone Kunsten. Een tijdgenoot en medeleerling was Wim Delvoye, een kunstenaar die net als Bytebier in elk werk theatrale elementen verwerkt. Ze zijn de nieuwste, de hedendaagse tableux vivants.

Guido LAUWAERT