Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
7 janvier 2015 3 07 /01 /janvier /2015 15:32

 

"Wie geen respect heeft voor de taal van een volk,

respecteert ook dat volk niet." (Frans Depeuter)

"Wie niet nauwkeurig is in hoé hij iets zegt,

kan evenmin nauwkeurig zijn in wát hij zegt." (Frans Depeuter)

 

Je kent toch Elke Sleurs? Elke is sinds 11 oktober 2014 Staatssecretaris voor Armoedebestrijding, Gelijke Kansen, Personen met een Beperking, Bestrijding van de Fiscale Fraude en Wetenschapsbeleid. Dat is een hele sacoche vol, maar daar deinst een potig dametje niet voor terug, o nee.

Overigens, Elke is 'gedreven', zoals elke politicus. Zowel inzake prenatale echografie en euthanasie als de ontwikkeling van de nieuwe draagraketten Ariane 6 en Vega-C laat ze van zich horen. En mitsgaders is ze draagster van een sociale betrokkenheid die haar "van thuis uit met de paplepel werd ingegeven", zegt ze.

Maar nu heeft Elke geblunderd, en nog niet zo'n klein beetje. Van de PS had ze al uit de emmer gekregen dat haar beleidsverklaring over fiscale fraude te ideologisch gekleurd zou zijn, en nu ligt haar "algemene beleidsnota omtrent personen met een beperking" weer in de modder. Niet zozeer om wát erin staat, maar om hoé het er staat. De Nederlandse basistekst werd vertaald in "français avec des cheveux sur", jawel.

Wat er fout gelopen is, daar hebben we het raden naar. Maar dát er wat fout gelopen is, staat "comme un poteau au-dessus de l'eau". Heeft zij de Nederlandse versie gewoon door Google Translate gehaald? Of waren de tolken allemaal in staking wegens wanbetaling? Of is Elkes kennis van het Frans dan toch zo belabberd?

Nee, dat laatste weigeren we te geloven. Om het tot staatssecretaris/minister te schoppen moet je méér verstand hebben dan een konijnenstaart. Hoewel… er zijn bewijzen voorhanden dat een IQ van rond de 100 al ruim voldoende is. Maar in aanmerking genomen dat Elke tevens arts en gynaecologe is en een bijkomende specialisatie behaalde aan de Michigan State University, mogen we veronderstellen dat de vertaling "est couru de la main".

Hoe dan ook, het gebezigde taaltje dat Elke de wereld inzendt, is schabouwelijk. Niet verwonderlijk dat het onze naaste buren "a chassé sur l'armoire". De nota barst van de fouten: grove spel- en grammaticafouten, rampzalige zinsconstructies, te letterlijke vertalingen, verkeerde woorden, noem maar op. De in elkaar geflanste tekst neemt een loopje met de meest elementaire regels van de Franse taal. De overeenkomst van adjectieven en participes, de vervoeging van het werkwoord, het verschil tussen participe en infinitief, tussen adjectief en bijwoord, tussen de betrekkelijke voornaamwoorden qui en que, tussen verbes pronominaux en non-pronominaux, het gebruik van de samengetrokken lidwoorden, kortom tegen zowat alles wat fouten kan genereren, worden met verbluffende nonchalance fouten gemaakt.

Een paar voorbeelden mogen volstaan:

Mes collègues qui sont compétent

une politique coordonné

les règles actuel

cette collection devrait être fait…

Le nombre des cartes de stationnement qui expire

Je demande d'élaboré une proposition

les dirigeants politique et administratifs

La réforme de la loi de 1987 et son exécution sera concentrer

un savoir-faire qui, par exemple, les accompagnateurs des ateliers protégés possèdent

au thématiques

je vais se joindre à eux

aux secrétaire d'État précédent

Cette loi est devenu datée

nous avons tout d’abord donner la priorité

Est-ce que les données reçues?

Pour qui est l’échange de données n’est pas géré?

le principe "Handistreaming" perpétue

la suivi sera assuré

etc.

Of zullen we een paar langere citaten onder de loep nemen?…

"Begin 2015 wordt een vergadering georganiseerd waar onder meer de aanbevelingen overlopen en toegewezen zullen worden en ook besproken zal worden hoe de opvolging verzekerd zal worden. Het coördinatiemechanisme dat bij de FOD Sociale Zekerheid opgericht werd, zal hierbij de inhoudelijke coördinatie verzekeren." – Dat wordt: "Une conférence sera organisée en début 2015 où, entre autres, les recommandations vont être débordant et assignés et discute aussi comment la suivi sera assuré. Le mécanisme de coordination mis en place par la SPF Sécurité Sociale, ce sera d'assurer la coordination du fond."

"Dergelijke ingewikkelde effecten, die moeilijk begrijpbaar zijn en derhalve een impliciete werkloosheidsval vormen, lijken mij enkel te kunnen worden weggewerkt door een sterke vereenvoudiging van de reglementering." – Dat wordt: "Ces effets complexes, que sont difficiles à comprendre et par conséquent une forme de piège du chômage implicite, me paraissent pouvoir être enlevée que par une forte simplification de la réglementation."

"Om er voor te zorgen dat iedere persoon met een beperking krijgt waar hij recht op heeft zonder veel administratieve overlast, wil ik werk maken van administratieve vereenvoudiging." – Dat wordt: "Pour s'assurer que chaque personne handicapée obtient ce qu'il a le droit sans beaucoup des inconvénients administratives, je veux travailler sur la simplification administrative."

Jaja, hoor ik de Vlaamse diehards al zeggen, jaja, maar wij hebben al zo lang draken van officiële teksten te lezen gekregen die vertalingen waren uit het Frans in een kreupele kromtaal. En gelijk hebben ze, dat wel. Ik herinner me hoe de burgervader van de Brusselse baronie Sint-Gillis, Charles Picqué, de Nederlandstalige kinderen voor een feestje inviteerde met een uit het Frans 'vertaalde' brief, die zo klonk: "Jij woont in Saint-Gilles en jij heeft tussen 3 en10 jaar. Ons nodigen je uit op de heruitgave van het Feest van de Kinderen dat op het thema van dieren zal plaatsvinden. Bij deze gelegenheid zal de Stadhuis van gangmakers en acteurs binnengedrongen zijn om het feest te doen. (…) Verschillende verrassingen wachten je op en een voorstelling definitief alles in kleuren.” En als uitsmijter: “Hopend je te ontmoeten er, verzoek ik om te aannemen mijn bijzondere hoogachting.”

Maar toch… het is niet omdat de Franstalige politici, met Di Rupo op kop, de vleesgeworden verkrachting van het Nederlands zijn, dat Vlamingen nu hun reputatie van zeer goede meertaligheid te grabbel moeten gooien.

De taal van Molière is mooi, punt uit, glanzend, sierlijk. Heel wat fraaier zelfs dan de taal van Vondel, uitstekend geschikt voor literaire producten, 'oraisons funèbres' en 'discours politiques'. Uiteraard vragen wij van onze politici geen literair stuk, maar een correcte tekst zou wel mogen, veel meer dan de miljarden transfers van noord naar zuid is dat een uiting van respect (die ons bovendien niets kost).

In plaats van een nota voorPersonen met een Beperking lijkt de vertaling veeleer een nota vanPersonen met een Beperking. 'Chaque Ornières', zoals Elke Sleurs volgens Google Translate heet, "a frappé une figure ridicule", zoveel is zeker.

Frans DEPEUTER

P.S. Wie in een Vlaams privébedrijf in een dergelijk schabouwelijk Frans de klanten aanschrijft krijgt stante pede een C4 of wordt in de eerste plaats niet eens aangenomen. De staatssecretaris heeft in de Kamercommissie sorry gezegd, met het excuus dat haar medewerkers verkeerdelijk een kladversie van haar beleidsnota hadden ingediend. Alsof een kladversie die bulkt van de fouten, een bewijs is van hoogstaande professionaliteit…

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article
27 décembre 2014 6 27 /12 /décembre /2014 04:44

 

Vorige week zag ik hier in Brussel twee zeer goede films: Leviathan (in het Russisch gesproken) een sombere en rauwe film van Andrey Zvyagintsev en Mr. Turner van Mike Leigh (uiteraard in het Engels) over het leven van de eenvoudige en daardoor zo excentrieke Engelse kunstschilder William Turner. Beide films zijn ook in Antwerpen te zien. En beide films hebben mij toch erg aangegrepen (ontroerd en geschokt). De eerste film gaar niet over een walvis, maar over het Rusland van Poetin en zijn landgenoten; de wodkadrinkers. De tweede film laat ons genieten van de bekende flegmatieke Britse humor en de zeer etherische zeelandschappen en zeeschepen van zijn omnevelde schilderijen. Twee films die u echt moet gaan moet zien om nadien gewoon rustig en sereen verder te leven.

Ik kocht ook vier boeken, want ik ben geen maniakale bibliofiel maar wel een boekenvriend. Het moeten wel bijzondere boeken zijn van zeer bijzondere auteurs. Ziehier die vier :

1. Je suis fou de toi met als ondertitel : Le grand amour de Paul Valéry, van ene Dominique Bona de l’Académie française (Parijs: Bernard Grasset, 2014, ISBN 978-2-246-85387-9). Wie dacht dat de besnorde, koele, cerebrale dichter Paul Valéry op hoge leeftijd niet meer (zwaar) verliefd kon worden vergist zich schromelijk. Deze vriend en volgeling van Mallarmé en lucide lesgever aan het vermaarde Franse instituut le Collège de France kende ook ooit op zijn beurt le démon de midi (wat een prachtige Franse uitdrukking!) en alle bewonderaars van deze zuiderling Valéry zullen dit boek graag lezen.

2. Het catastrofale met als ondertitel : Essay over de eindigheid, van Dirk de Schutter (Zoetermeer : Klement, 2014, ISBN 978 90 289 7955 0). Deze hoogleraar en filosoof springt hier in 37 korte of langere hoofdstukken van de hak op de tak en hoewel mij dit niet stoort, steunt hij nogal vaak op citaten van Hannah Arendt, Martin Heidegger en Friedrich Hölderlin. Maar gelukkig heeft hij ook aandacht voor de Duitse schilder Anselm Kiefer, de Duitse schrijver W.G. Sebald, de Italiaan Curzio Malaparte en de dichter Paul Celan die zich in de Seine gooide. Spijtig is wel dat zijn boek geen personenregister bevat.

3. De la poésie van Ossip Mandelstam (Paris : La Barque, 2013, ISBN 978-2-917504-11-6). De titel is hier wat misleidend, want het gaat hier over de essays en artikelen van de moedige en erudiete Mandelstam die rechtstreeks uit het Russisch in het Frans werden vertaald. En Mandelstam kon niet alleen dichten, maar schreef ook schitterende essays over de Franse dichters François Villon en André Chénier, de Rus Pierre Tchaadaev, het einde van de roman en over de poëzie. Met onder meer deze zin : ‘La poésie est toujours en guerre. Et c’est seulement à une époque d’idiotisme social que s’établit la paix ou l’armistice.’ Ik krijg maar geen genoeg van deze messcherpe Mandelstam die schrijft voor de gevorderden onder ons.

4. Droomportaal met als ondertitel : Verhalende essays van Willem Jan Otten (Amsterdam : Uitgeverij Van Oorschot, 2014, ISBN 9789028260382). Deze dichter en essayist is een bekeerling die zich in 1995 bekeerd heeft tot het christendom om katholiek te worden. Eén jaar eerder had zijn vrouw Vonne van der Meer dit ook al gedaan. Otten trad dus in het voetspoor van beroemde late bekeerlingen zoals de Fransman Paul Claudel, de Italiaan Giovanni Papini, de Engelsman G.K. Chesterton en onze Gerard Reve. Bovendien heeft deze Otten voor het jaar 2014 ook nog eens de belangrijke en,prestigieuze P.C. Hooftprijs mogen ontvangen, zodat het tijd werd dat deze Hollandse schrijver hier, in het ooit zo katholieke Vlaanderen, eens wat meer aandacht kreeg. Hij schrijft in zijn vreemde essays ook graag over de films die hij heeft gezien en die hem zwaar hebben geraakt. Zijn essay ‘Leven en overleven’ begint aldus : ‘Eindelijk heb ik 12 Years a Slave gezien, in Brussel, op een woensdagmiddag – nadat ik er lang in was geslaagd om deze gang naar de bioscoop voor me uit te schuiven.‘ En ook ik heb deze aangrijpende film gezien.

Tot slot nog dit : volgende maand reis ik voor een tweetal dagen naar Parijs om er onder meer de boekhandel van Gallimard te bezoeken op de boulevard Raspail om daar nog een paar boeken te zoeken van Bernard Groethuysen van wie ik reeds het boek Mythes et portraits (Parijs: Gallimard, 1997) bezit.

In de maand januari van 2015 volgt dan mijn verslag van deze zoektocht voor de alerte lezers van deze Mededelingen.

Hendrik CARETTE

Schaarbeek, Boxing Day, 2014

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article
24 décembre 2014 3 24 /12 /décembre /2014 22:05

 

Portulaan.jpg

Wédden dat u niet weet waarvoor de afkorting CSIFOP staat? Dat is het Committee for Serendipitous Investigation of the Fancies of the Pseudo-Normal. Opgeslagen? Het orgaan van het CSIFOP is Portulaan. Het tijdschrift wordt geredigeerd door Ludo Noens, en begint aan de 31stejaargang. Zojuist viel nummer 121 in de bus.

Het blad, in A5-formaat, besteedt al die jaren al aandacht aan esoterie, filosofie, kunst, literatuur, filosofie, religie en wetenschap. Telkens bijt poëzie het spits af. De verhalen en feuilletons zijn veelal gericht op fantastiek en het paranormale.
Qua opzet doet Portulaan wat denken aan het tijdschrift Bres (waar Simon Vinkenoog jarenlang in de redactie zat), maar dat is niet zo vreemd want ook daaraan leverde Noens talloze bijdragen over vooral esoterie en paranormale verschijnselen.

Ik vind Portulaan een sympathiek blad. Het gaat in elk geval nooit ongelezen de stapel op. Het jongste nummer opent met gedichten van Jozef Vandromme, Philippe Cailliau, Greet Deconinck, Erika De Stercke en Hervé J. Casier. Voorts zijn er korte verhalen van Kolja Aertgeerts, Frank Roger en Juliette van Nes. Verder is er deel 7 van de reeks Orden, genootschappen, sekten: schuiloord voor duistere machten? van Thierry Deleu zaliger en probeert Jan Bauwens een antwoord te formuleren op de vraag De crisis, wat is dat nu?

Noens zelf, van wie onlangs overigens de bundel fantastische verhalen Incident in Tomar en het essay Subliem licht op de lijkwade van Turijn – Ware herkomst van een omstreden middeleeuwse relikwie het licht zagen, belicht de legendarische arts, chirurg, occultist, theoloog en notoire sociale outcast Theophrastus Paracelsus.

Portulaan is niet duur: een abonnement (4 nummers) kost slechts10 €. Wie meer wil weten over het blad en Ludo Noens kan surfen naar:

http://www.bloggen.be/ludonoens/

Bert BEVERS

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article
24 décembre 2014 3 24 /12 /décembre /2014 16:28

Jan-van-der-HoevenKLEUR.jpg

De stijlvolle uitvaartdienst voor de dichter Jan van der Hoeven (Brugge, 3 november 1929 - Brugge, 18 december 2014) vond gisteren om 11 uur plaats in het kerkje van Ver-Assebroek.

Renaat Ramon hield de lijkrede, Leen Persyn droeg een paar gedichten van Jan voor en zong een lied in het Spaans.

In haar korte afscheid zei Margarete Palm, weduwe van de dichter, o.m. het volgende:

'Pas toen ik in Brugge kwam wonen begon ik Nederlands te leren en begon ik langzaam te ontdekken wat Jan, met deze taal nog allemaal achter de hand hield. Toen we pas getrouwd waren zei zijn vaderlijke vriend Paul de Vree: "Je moet weten dat Jan met jou geen huis van stenen zal bouwen maar wel één van woorden." '

*

De dienst werd bijgewoond door o.m. ere-schepen Fernand Traen, Jo Berten, Herman Broes, Mia Lantsoght, Lieve Terrie, Marie-Thérèse van Dycke, de letterkundigen en plastische kunstenaars Fernand Bonneure, Hendrik Carette, John Heuzel, Fernand Lambrecht, Lut Lenoir, Marec, Paul Rigolle, Gilbert Swimberge, Willy Tibergien, Herwig Verleyen, Tony Willems e.v.a.

*

Buiten na de dienst woei er een gure wind die velen deed grijpen naar een warme koffie en geestrijke dranken. 

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article
24 décembre 2014 3 24 /12 /décembre /2014 04:36

 

Liever ben ik dood, dan dit alles te verdragen:

Het deksel op de neus van wie juist lof verdient

En omgekeerd: een feestneus krijgt respect.

De nobele van geest wacht vroeg of laat verraad,

De dwaas krijgt zonder meer een eredoctoraat.

En van eer gesproken: moraal bestaat niet meer,

Wat onbesproken is wordt zonder meer verkracht.

Kracht legt het af tegen macht, kunst

Monddood gemaakt door het gezag:

Schijngezag, ontleend aan schijnverstand.

De simpele waarheid noemt men al te simpel

En goed wordt geregeerd door kwaad.

Liever ben ik dood, dan dit alles te verdragen.

Maar tot mijn liefde achterlaten ben ik niet in staat.

 

ShakespeareSonnetten.jpg

Vertaling: Guido De Bruyn

William Shakespeare, Sonnetten, Leuven, Uitgeverij P, 2006.

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article
23 décembre 2014 2 23 /12 /décembre /2014 20:52

 

Kaas-snijder

Kaas-snijder

Guido Lauwaert beschouwt zijn toneelbewerking van Kaas als een “eerbetoon aan de stamvader van de moderne Nederlandstalige literatuur”. Bij het schrijven van mijn beschouwingen over de perikelen rond die toneelbewerking van de kaas-snijder dacht ik aan een aantekening van Hugo Claus in zijn dagboek, gedateerd 1968.

Zag gisteravond Kaas op de televisie. Hoe mager eigenlijk is Elsschot. Ik heb er wel binding mee, met de trefzekere, naakte, niets (of bijna niets, wat seksualiteit blijft taboe) ontziende observatie, maar hij blijft in het verslag steken […]. Elsschot is bang, dat is iedereen, maar hij maakt door zijn bangheid de gevaren te klein, hij wil, hoe dan ook, toch op zijn gepantoffelde pootjes terechtkomen.

DeWolken.jpg

Het volledige citaat staat te lezen in De Wolken. Uit de geheime laden van Hugo Claus, samengesteld door Mark Schaevers (Amsterdam, De Bezige Bij, 2011, pp. 197-198). De samensteller beoogde in eerste instantie “een keuze die Claus' biografie en de ontstaansgeschiedenis van zijn werken kan stofferen.” De royale, rijkelijk geïllustreerde publicatie heeft veel weg van een kijkboek. Prima. Jammer genoeg ontbreken echter een verantwoording van de keuze (hoeveel dagboekbladen werden niét opgenomen?) of een index.

In de gepubliceerde dagboekbladen laat Claus zich onomwonden en bijzonder onthullend uit over het toneel van Jan Christiaens en Piet Sterckx, over Ben Klein, Claude C. Krijgelmans, Hugo Raes en Daniel Robberechts.

Henri-Floris JESPERS

 

Over Lauwaerts bewerking van Kaas, zie:

7 december:

http://mededelingen.over-blog.com/article-na-toneelversie-van-lijmen-nu-ook-kaas-aan-de-beurt-125159587.html

21 december:

http://mededelingen.over-blog.com/article-kaas-met-gaten-125257293.html

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article
21 décembre 2014 7 21 /12 /décembre /2014 23:26

 

KAASgl.jpg

Elsschotfans – ook de meest vooraanstaanden – hebben blijkbaar belangstelling voor de aangekondigde toneelbewerking van Kaas door Guido Lauwaert (°1945). Dankzij de sponsoring van enkele gerenommeerde bedrijven rolde inmiddels dit collectors item van de pers. De gerenommeerde cartoonist en doctor honoris causa van de VUB, Zak (Jacques Moeraert) werkte met veel plezier mee aan de uitgave en maakte een prachtcartoon.

KAASzak.jpg

Zeer tot spijt van de doorsnee Elsschot-liefhebbers komen exemplaren echter niet in de handel. Zie in dat verband mijn bijdrage van 7 december: http://mededelingen.over-blog.com/article-na-toneelversie-van-lijmen-nu-ook-kaas-aan-de-beurt-125159587.html

Kaas-snijder.JPG

Kaas-snijder

Mijn toneelversie is een privé-aangelegenheid en wordt enkel op aanvraag van belangstellende liefhebbers per post geleverd, na ontvangst van de administratieve kosten”, aldus CDR-redacteur Lauwaert.

Henri-Floris JESPERS

Info: herodotosuitgeverij@gmail.com

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article
20 décembre 2014 6 20 /12 /décembre /2014 19:50

 

somvantijd_rogerdeneef_0.jpg

Cover: Jan Vanriet

Bij de uitgeverij van het Poëziecentrum, verscheen de zestiende dichtbundel van Roger De Neef, Som van Tijd. Drie cycli. De eerste heet 'Seizoenarbeid', de tweede is naar de titel genoemd, de derde kreeg de doopnaam 'De eeuw van de schreeuw'.

Een zeer toepasselijke titel voor de twintigste eeuw. In deze eeuw heeft Roger De Neef [1941] zijn openbaar leven, zullen we maar zeggen, rondgezworven. Sinds zijn pensionering in 2001 heeft hij zich teruggetrokken en verschijnt nog maar zelden in het openbaar. In zijn huis in het Mechels begijnhof houdt hij zich bezig met het kiezen van de fles wijn van de dag, en dat kan soms heel wat tijd in beslag nemen. Wat op tafel komt is belangrijk voor de zintuigen, maar ook de weersgesteldheid, die het gemoed van de dag bepaalt, beïnvloedt de keuze.


Poëtisch penseel


Zijn openbare leven heeft De Neef in extreme mate beïnvloed, in het bijzonder door zijn beroep. Als jongeman klerk bij een notaris, vervolgens drie jaar ambtenaar bij de provincie Brabant, om na een kort verblijf bij het N.I.R. [V.R.T.] als journalist in dezelfde hoedanigheid aan de slag te gaan bij Belga. Als prominent lid van het journaille heeft hij de naweeën van Tweede Wereldoorlog meegemaakt, de Koude Oorlog, de Koreaanse, de Vietnamese, de Chinese revolutie, de Cubaanse, de mei-revolutie, het bouwen en afbreken van de Berlijnse Muur, de implosie van het communistisch regime in Rusland, een tiental pausen – elk met hun eigen zegen en kuren.
Het vak van zowel klerk, ambtenaar en vooral journalist zit in de Styx van zijn gedichten. Was dat vroeger al zo, zijn pensionering heeft daar geen spat aan veranderd. Zijn pen blijft zijn poëtisch penseel. Het telexbericht, het verzinnen van een onderschrift bij een foto voel je opborrelen. Zeer sterk bijvoorbeeld in het openingsgedicht van de derde cyclus,
'De eeuw van de schreeuw'.

 

DRIE BIJSCHRIFTEN
BIJ DE GROOTE OORLOG

Foto van de eerste tank
Ontvangen
Koel en koosjer
Kan haast niet beter.
*
Blijf roeien met de riemen
Die je hebt
Koketteer met het hout
Van je houten been.
*
En over die miljoenen
Doden niets dan goed
Hun aantal kan de komende
Decennia nog worden verhoogd.

 

Kale muren


Het persoonlijk leven kennen van een dichter [of welke andere kunstenaar ook] is niet noodzakelijk om zijn gedichten te begrijpen, maar het helpt soms wel. Voor wie dat om de een of andere reden niet lukt zijn er de kenners en organisatoren en de promotors van poëziebijeenkomsten, groot en klein. Een kenner ben ik niet – heb nooit beweerd dat te zijn – maar wel een promotor. Promotors hebben het voordeel dichters van nabij te kennen, en de vorm en inhoud van hun werk tot en met het ondergoed te zien.
Roger de Neef is een dichter die ik als promotor zeer goed heb gekend, en nu als beroepsbeschouwer van nabij volg. Wat mij opgevallen is, van bundel 1 t/m 16, is dat zijn poëzie met de jaren helderder, zuiverder, nuchterder werd. Ook koeler. Zeer gevoelig is geworden, zonder de gevoelens waar heel wat dichters mee paraderen. Niet alleen de ouderen, de doden, maar vooral de jongeren, de levenden. Hun poëzie gaat niet langer mee dan de mode van de dag.
Dat is niet het geval bij Roger de Neef, en om nog een voorbeeld te noemen uit Vlaanderen, een gelijke onder zijn gelijken, Roland Jooris. En uiteraard behoren ook, elk naar zijn bek en trek, Marcel van Maele en Jozef Deleu tot die categorie. Zij beminnen de kale muren, blijven als dichter bewust afstandelijk, maar brengen de lezer tot hogere bewogenheid. Een voorbeeld is het beste bewijs. Op blz. 31 van de eerste cyclus '
Seizoenarbeid', edelachtbare lezer.

FAMILIEFOTO

Hier komt de werkelijkheid
Met haar blote ziekten
Bespiegelingen en begrafenissen
Keer op keer te laat

Iedereen op de foto
Geniet het eeuwige leven
Daarnaast werd hij of zij keurig
En met alle nestwarmte ingelijst.

 

Beeldmuziek


Bij de presentatie van zijn nieuwste dichtbundel troffen twee zinnen mij zeer: ‘Ik werk hoofdzakelijk met taaltekort en taalmagie.’ en ‘Het woord sticht brand in het beeld dat ons verlicht.’ Op weg naar huis wist ik plots welke muziek ik had gehoord: Miles Davis van vóór 1958. Toch komen de jazzy tonen in Som van Tijd helemaal niet aan bod, zoals dat vaak wel opvallend het geval is in vroegere bundels. Oorlog, van ver of nabij meegemaakt, door de dichter en de lezer, overheerst deze bundel. Vaak via de omweg van beeldende kunstenaars, zoals Munch, Picasso, Goya en Breugel de Oude.
Toch blijft Roger de Neef een jazzdichter van beeldmuziek. Miles Davis zette de grens van de pijn om in breekbare toonheuvels, Roger De Neef doet hetzelfde met zijn zinnen die lijken op geamputeerde ledematen. In de tweede cyclus,
'Som van tijd', ruikt men de wandaden van het bestaan, smaakt men het zuur van de onmacht, hoort men de nagalm van het denken.

ALS

Later als jij me dan leest
Sla je mijn dood over
Want ik spreek met jou
Hier vanuit een hiernamaals
Waarin ik nooit echt heb geloofd.


 

Vleesregels


Zelfs dood leeft de dichter nog. Dat is het voordeel van elke mens die beter kon schilderen, filmen, componeren, schrijven dan zijn medemens, en daardoor tot kunstenaar werd verheven. Roger de Neef behoort daartoe. Zijn ‘vleesregels’, zoals hij zijn versregels noemt rotten niet weg. Ze bloeien elk jaar opnieuw, of zoals Mallarmé dichtte: ‘Par son chant reflété jusqu’au / Sourire du pâle Vasco.’
Som van tijdis de merkwaardigste, de indringendste bundel die Roger de Neef geschreven heeft. Hoort in elke poëziekast, bij de halfgoden, want één god, de God in welk labo ook gevonden, bestaat nu eenmaal niet.

Guido LAUWAERT

 

SOM VAN TIJD – Roger de Neef – Poëziecentrum Gent – ISBN 978-90-5655-075-2 - € 19.95 - www.poeziecentrum.be

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article
18 décembre 2014 4 18 /12 /décembre /2014 20:55

 

Ik geloof in de woede, de oerewoet en de eeuwige

strijd tegen de mediocriteit. Ik geloof in het licht

van de gnostische lamp en de endura van de laatste

Catharen. Ik geloof in het bestaan van een Lichtmensch

 

en in mijn wonderlijk moederland dat zich uitstrekt

van de Waddenzee tot ver voorbij het Kolenwoud.

 

Ik geloof in de woorden van Osip Mandelstam.

Ik geloof in de zuiverheid van het hoge Noorden.

Ik lees in de heilige boeken en zoek vertroosting

 

in de Rijnlandse mystiek. Ik geloof in de overwintering

en in de dwaling en vluchtigheid van mijn bestaan

tussen de aardkorst en het helse hemelruim.

 

En ik belijd mijn geloof in in de taal waarin ik het belijd.


Hendrik CARETTE

December 2014

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article
12 décembre 2014 5 12 /12 /décembre /2014 20:04

 

Scan0001.jpg

Een fijne nieuwe bundel is Thorleif  van de productieve Job Degenaar. Vijf jaar geleden zag Handkussen van de tijd  het licht, een bloemlezing uit zijn eerste zeven bundels, die een jaar later reeds een tweede druk beleefde. Kom daar nog maar eens om in de poëzie.

Eerder dit jaar verschenen de drietalige poëziebloemlezing Achtzig  van de 80-jarige Duitse dichter Reiner Kunze, waarvan hij de samenstelling en de Nederlandse vertaling voor zijn rekening nam, en het beeldverhaal Het orakel van Parijs, dat hij schreef bij illustraties afbeeldingen van Monica Maat.

Voor Thorleif  liet de sympathieke Degenaar (° 1952) zich inspireren door fascinerende tijdsbeelden die dik een eeuw geleden werden gemaakt door de naar de Verenigde Staten geëmigreerde Noorse fotograaf Thorleif Sverre Pedersen Cooke (1878-1950). Die Engelse achternaam dankte hij aan Mary Jane Cooke uit Cambridge, Massachusetts, een kinderloze weduwe die hem adopteerde toen hij nota bene reeds 31 was. Zij liet hem een vermogen na, hetgeen hem in staat stelde te reizen en te fotograferen. Degenaar raakte in de ban van wat Thorleif zoal op droge glasplaat vastlegde, en schreef er 20 gedichten bij. Het is immer een heikele onderneming om iets te schrijven bij bestaand beeld, maar Degenaar is er schijnbaar moeiteloos in geslaagd om tot autonome verzen te komen, die je toch net weer iets anders leest wanneer je de foto’s bekijkt die er de aanleiding toe waren.

Scan0004.jpg

Bij een opname van de fotograaf (die geregeld met de zelfontspanner in de weer was) met zijn zus en verloofde op Revere Beach Boulevard (het eerste openbare strand) schreef Degenaar Nu en hier: Geen grotere uitzinnigheid / dan vrij het water in, de oceaan / is eindeloos als dit leven hier // Straks is alles passé, ben je / een schim van wie je was / blader je met bevende vingers // door je droge plaatjes, blijft / je hand hier even dralen: ach / hoe mooi en bitter lang geleden.

Verder zetten door Thorleif vereeuwigde automobielen, zeppelins, vliegtuigen en spoorwegarbeiders de pen van de dichter in beweging. Maar ook stadsgezichten van New York, indianen en het huis waarin de fotograaf woonde.

Scan0003.jpg

Ontroerend mooi is de Optocht der olifanten, een gedicht dat eindigt met En niemand van ’t geamuseerd publiek / die hun radeloosheid voelde // toen ze verdreven werden / uit hun bossen, hun zachtgroene steppen / en naar dit stenen decor verscheept.

 

Met Thorleif  breidde Job Degenaar zijn oeuvre uit met een pareltje.

 

Bert BEVERS

Thorleif – Beeld en poëzie, Job Degenaar, Uitgeverij Liverse, Dordrecht, 2014, ISBN 9 789491 034442

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article

Présentation

  • : Le blog de CDR-Mededelingen
  • : Nederlandse en Franse literatuurgeschiedenis, onuitgegeven teksten, politieke en culturele actualiteit
  • Contact

Recherche