Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
6 décembre 2013 5 06 /12 /décembre /2013 13:43

 

De Rotterdamse acteursgroep Wunderbauw is opnieuw in het Aards Paradijs met een nieuwe theaterproductie, Het spookhuis der geschiedenis. Het wonderlijke ervan is dat de productie bij de jongeren op enig succes kan rekenen en bij de ouderen op meewarigheid. De reden hiervoor ligt voor het grijpen, en dat is wat we het komende uur gaan doen.

 

Bij het betreden van de zaal is een podium te zien, gevuld met wat bestempeld wordt als Groot Huisvuil. Maar zoals dat nu eenmaal al eeuwen het geval is, wat de ene buitenzet, zet de andere binnen. En dat is wat Wunderbaum blijkbaar heeft gedaan. De straten afgeschuimd alvorens de vrachtwagen van de stad langskwam. Het kan ook zijn dat het gezelschap een brocante is binnengestapt en gezegd heeft: ‘Dat en dat, en dit, dat daar, of nee, de hele boel. Dan doe je toch wat van de prijs af, man?’

 

Tijdens het opladen zagen ze dat in het aangrenzende pand een kringloopwinkel gevestigd was. Die werd ook geplunderd, voor een zacht prijsje. En eenmaal ze van het podium een stort aan het maken waren, hebben ze de rommel van de theaterzolder gehaald en er bijgegooid. Het staat symbool voor de verloedering en vervuiling van de maatschappij. Er zijn andere manieren om dat te tonen. Wat de mens al weet, moet hem niet nogmaals getoond worden.

 

Een paar muzikanten jammen terwijl de toeschouwers hun stoel opzoeken. Alle restelektriciteit van Gent wordt er doorgejaagd. En eenmaal het zaallicht dimt, krijgen de spots een sjot [of shot, kies maar uit] en barst de actie los bij de acteurs. Wat volgt is een beeldende en verbale reis door de financiële debacles, de milieurampen, het politieke casino van de EU, de Navo, de Uno, en verder hoe de beschaving zwaar werd beschadigd in de 20steen 21steeeuw, vanaf de industriële revolutie tot het digitale tijdperk. Een honderdjarige oorlog.

 

Dat gegeven is goeie stuff om mee aan de slag te gaan. Helaas, Wunderbaum wijst in Het spookhuis der geschiedenis wel op de oude koeien in de gracht, maar haalt ze er niet uit. Wie drie ogen heeft zou haast gaan denken dat de voorstelling een ton leedvermaak is. De vinger wordt opgestoken, er wordt mee gewezen, erbij geschreeuwd en gescholden zoals Amerikaanse soldaten, die in films, maar ook in het echt, het lied van de stenguns laten zingen, terwijl ze een rondedans doen. Uiteraard werd de rookmachine gebruikt, wordt er met de stroboscooplamp geshowd. Kortom, alle theatertechniek van de laatste eeuw was voorhanden en kreeg zijn aandeel in het spektakel. Een spektakel, jawel, want een voorstelling kan je dit niet noemen.

 

Een happening al evenmin, dat zou een belediging betekenen voor de betekenis van het woord: een ludieke, min of meer toevallige gebeurtenis. Het spookhuis der geschiedenis is in een ingestudeerd spektakel. Geen greintje toeval of ludiek moment. Wat Wunderbaum brengt is en plusopgewarmde kost. De voorstelling zou enig succes hebben gekend in de late hippietijd en op het Festival of Fools, de oermoeder van het Oerolfestival. Wie dat heeft meegemaakt, vindt de show Het spookhuis opgewarmde kost dat te lang in de diepvrieskast heeft gezeten, en heeft een déjà vu gevoel dat door zijn omvang zwaar op de maag ligt.

 

Dat jonge mensen zulk theatraal braaksel leuk vinden is best begrijpbaar. Voor hen is dit nieuw. Anders dan wat schouwburgen normaliter tonen. Moet kunnen, op voorwaarde dat de aanklachten een wonderbaarlijke wending krijgen. Daarvoor moet er fantasie zijn. En dat is waar het Wunderbaum aan ontbreekt. Als je in 100 minuten slechts één mooi beeld hebt, de vogel onder de bij nacht gedumpte machineolie, dan heeft het spektakel slechts een grote mond met een vals gebit.

 

Toch is er voor de betere kijker wel een zalig moment: wanneer hij de zaal verlaat en tegen zijn partner [m/v] zegt: ‘Een typisch voorbeeld van hoe alle Nederlanders, van jong tot oud, het poldermodel kapot hebben geluld.’ En zijn / haar compagnon daaraan toevoegt: ‘Ja, ook jong, want ze blijven lullen, maar komen te snel klaar.’

 

Wunderbaum ziet zijn verouderingsproces niet. Tenzij ze het wel weten, maar om den brode blijven produceren. Settling in de theaterwereld, je merkt het meer en meer bij marginale groepen. Ze blijven maar kiezen voor een kermis met een achtbaan die geen acht is, een draaimolen met een orgel dat schelle deuntjes afdreunt, een spookhuis met een kaduke mechaniek, worstelaars zonder spierballen en een schiettent met geweren met een scheef vizier, zodat je niet raak schiet en dus niets wint, dan een lege eierdop.

Guido LAUWAERT

 

HET SPOOKHUIS DER GESCHIEDENIS – Wunderbaum t/m 6/12 in schouwburg NTGent – www.thenewforest.nl

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans Théâtre
commenter cet article
4 décembre 2013 3 04 /12 /décembre /2013 21:19

 

Fameuze missers

Al bladerend in Halliwell’s Who’s Who in the Movies lees ik dat Robert Redford nog heel wat beroemder had kunnen zijn dan hij al geworden is omdat hij de hoofdrol afwees in niet minder dan vijf films die klassiekers bleken te worden: Who’s Afraid of Virginia Woolf?, The Graduate, Rosemary’s Baby, Love Story en The Day of the Jackal, rollen waarmee vervolgens Richard Burton, Dustin Hoffman, John Cassavetes, Ryan O’Neal en Edward Fox goede sier maakten. Redford vertolkte dan wel weer Johnny Hooker in The Sting, een rol waarvoor oorspronkelijk Warren Beatty was benaderd.

Er zijn nogal wat sterren die de plank ooit ferm missloegen. Zo had Tom Magnum Selleck geen tijd toen Steven Spielberg hem benaderde voor de rol van….Indiana Jones!

Ook Mel Gibson was niet altijd bij de les. Hij weigerde de rollen van Maximus in Gladiator (waarmee Russel Crowe zich vereeuwigde), Robin Hood in Robin Hood: Prince of Thieves (daar ging Kevin Costner mee aan de haal) en The Terminator in de gelijknamige film (die uiteindelijk werd gespeeld door Arnold Schwarzenegger).

Tom Hanks maakte indruk als en in Forrest Gump, maar hij was daarvoor geen eerste keus: John Travolta en Bill Murray zagen dat project niet zitten.

Net zo iconisch als Gump werd de rol van Catherine die Sharon Stone neerzette in Basic Instinct. Eigenlijk waren daarvoor Julia Roberts en vervolgens Michelle Pfeiffer gevraagd.

Julia Roberts schitterde dan weer wel in Pretty Woman, maar eigenlijk wilde men voor het karakter van Vivian Meg Ryan hebben. Richard Gere, die in dezelfde film Edward vertolkte, was zelfs viérde keuze vermits Sylvester Stallone (ik kan me hem amper voorstellen in die rol), Al Pacino en Christopher Reeve geen interesse hadden.

Andere ‘missers’: Mickey Rourke zag Dead Poets Society niet zitten, waardoor Robin Williams zijn kans greep. Dat deed ook Patrick Swayze in Ghost, waarvoor oorspronkelijk Bruce Willis was benaderd.

Johnny Depp tenslotte dankt zijn fameuze karakter van Jack Sparrow in de Pirates of the Caribbean-cyclus aan het afhaken van Jim Carrey en Christopher Walken.

Om maar te zeggen dat je je plaatsje in de filmgeschiedenis kunt veroveren door desinteresse van collegae…

Bert BEVERS.

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans cinema
commenter cet article
4 décembre 2013 3 04 /12 /décembre /2013 03:38

hamletjpg.jpg
De Muntschouwburg heeft een vergeten ‘Hamlet’ van onder het stof gehaald. De versie van Ambroise Thomas (1811-1896) behoort niet tot de top van de theatrale en muzikale bewerkingen. Toch verdient de uitvoering alle lof door de indringende regie van Olivier Py, de muzikale leiding van Marc Minkowski, Stéphane Degout als Hamlet, Lenneke Ruiten als Ophelia, Jennifer Larmore als de koningin, alle andere zangers, het koor en het orkest van de Munt.
Het verhaal van Hamlet is genoegzaam bekend, en wie er maar van verre over gehoord heeft, moet maar in Google duiken. Voldoende is hier te vertellen dat psychologische diepte de ziel van het stuk is. Het begint allemaal met een droom. Hamlet droomt dat zijn dode vader verschijnt, hem zegt dat hij vermoord is door zijn broer en zijn dood moet wreken. De droom blijft spoken door het hoofd van Hamlet, tot hij er iedereen mee besmet. Zelfs de nieuwe koning, broer van Hamlets vader en diens oom, en zijn vrouw, zijn moeder, gaan schimmen zien. Ophelia, wordt krankzinnig omdat de obsessie Hamlet berooft van zijn verlangen naar haar, en kiest voor de verdrinkingsdood. Haar broer Laërte verwijt Hamlet verantwoordelijk te zijn voor haar dood. Men kan hem bij alle goden en hun profeten geen ongelijk geven.
Château Migraine
In de opera van Ambroise Thomas doodt Hamlet zijn oom en wordt de nieuwe koning. Librettisten Michel Carrè en Jules Barbier moeten wel erg veel Château Migraine gedronken hebben toen ze dit bedachten. Want in het oorspronkelijke stuk sterft ook Hamlet. Gelukkig heeft Marc Minkowski voor de Engelse versie van Covent Garden gekozen, in plaats van die idiote Franse. Het maakt dat de zwakte van het stuk in de versie van de Munt aan geloofwaardigheid en waardigheid wint en overwint.
Koetsiersromantiek
Al rammelt het verhaal en is de muziek bezwangerd van koetsiersromantiek, de dirigent weet er een sprankelend spektakel van te maken. Naast het geurtje van de Parijse salons die in aanpak van de muziek doorklinkt, bezorgt de regie de toeschouwer geen extra denkwerk. De oorspronkelijke versie van deze interpretatie is van Olivier Py. Voor de herinstudering is Andreas Zimmerman verantwoordelijk. De opgefriste regie is luchtig en maakt dat het verhaal zelfs voor een leek te volgen valt. Een pracht van een vondst is het hele drama in de vele kelderetages en een doolhof aan gangen te laten afspelen. Hamlets geest verschijnt dus niet op de wallen, maar spookt de hele tijd door de ondergrondse gangen van het kasteel.
Resultaat
Dirigent Marc Minkowski leidt strak het orkest van De Munt, maar weet tijdig het totale klankspel een luchtige toon te geven. Bovendien heeft hij er voor gezorgd dat alle solisten om beurt mochten scoren. Resultaat: tal van open doekjes. Zelfs koorleider Martino Faggiani was gul en zorgde er voor dat het koor de lijn van het orkest volgde. Geen strakke samenzang en zware pathetiek, maar een luchtige aanpak die toch de afwerking van een Zwitsers uurwerk had. Een groot aantal zetstukken die via een draaischijf, met de hand of een combinatie van beide een steeds ander decor vormde. Het zorgde voor een afwisseling die de aandacht gaande hield.
Vederlichte luchtigheid
Was Hamlet niet de drijvende kracht geweest en het gelijknamige stuk niet het gegeven, de voorstelling zou gemakkelijk kunnen doorgaan voor een sequel van The Phantom of the Opera, maar is dat niet.
Kortom, het Deense stuk van Shakespeare, Hamlet, is een pracht van een eindejaarsproductie in De Munt en algemeen directeur Peter De Caluwe heeft een coherente ploeg bij elkaar gekregen. Het zwaarste stuk van de Engelse bard heeft er een vederlichte luchtigheid aan verdiend gekregen. De toeschouwer gaat naar huis met een gevoel van ‘ja, dat hebben ze zichzelf aangedaan; mijn botten worden er niet koud van’.


Guido LAUWAERT


HAMLET – productie De Munt en Theater an der Wien – nog tot 22 december in De Munt – www.demunt.be

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans Musique
commenter cet article
2 décembre 2013 1 02 /12 /décembre /2013 19:15

 

Federico-Garcia-Lorca.jpg

Toneelgroep Amsterdam en Frascati Producties hebben een samenwerkingsverbond gesloten om Julie Van den Berghe de kans te geven definitief door te breken als regisseur in het Walhalla van de toneelwereld der Nederlanden. Maar Van den Berghe heeft niet gekozen voor de veilige weg. Bloedbruiloft van de Andalusische dichter en toneelauteur Federico García Lorca is een aartsmoeilijk toneelstuk.

Het plot van Bloedbruiloft is een anekdote omgetoverd tot een toneelstuk. Dat was in zijn eerste stukken al het geval, stukken waarin folklore en mysterieuze poëtische diepgang de boventoon voeren. In zijn latere stukken heeft Lorca wat meer gif en gal gegoten, zodat zij af en toe nog eens opgevoerd worden, als een regisseur of gezelschap even niet weet wat hij op z’n boterham moet smeren.

Breder publiek

Misschien toch een keer Lorca? Maar dan een toneelstuk dat automatisch lof krijgt toegezwaaid van publiek en critici door de reputatie van de auteur. In dat geval is er niet veel keus. Men moet kiezen uit de stukken ontstaan dankzij een politieke gebeurtenis van formaat in Spanje. De Tweede republiek was uitgeroepen. Op verzoek van een vriend, minister Fernando de los Ríos, begint Lorca met een gezelschap, op voorwaarde dat hij stukken schrijft die voor een breder publiek toegankelijk zijn.

Franco

Lorca, in wezen een bourgeois de première classe, schuimt daarvoor de Spaanse versies van Het Laatste Nieuws af en vertrekt van reële gebeurtenissen. Zo ontstaan Bloedbruiloft [1932], Yerna [1934] en een stuk dat volgens tijdgenoten verloren is gegaan. Twee jaar later volgt Het huis van Bernarda Alba [1936], dat het begin van een nieuwe trilogie moest worden, maar door de machtsgreep van de nieuwe inquisiteur Franco, die een hekel had aan homo’s en kunst, wordt Lorca gearresteerd en zonder vorm van proces gefusilleerd.

Funest

Bloedbruiloft sluit qua symboliek aan bij de 'romancero gitano', een genre met deels een boeren- en deels een zigeunerkarakter. Haat eist wraak, die alles als een vloedgolf met zich meesleurt, en waartegen de landmens geen verweer heeft. Dus besluit de bruid al niet in de plooi door de keuze van de prooi door haar familie, er meteen na haar bruiloft mooi vandoor te gaan met haar jeugdliefde. De hele kliek heethoofden er achteraan. De minnaar wordt gedood en de bruid weer naar het dorp gevoerd waar ze voor de rest van haar leven een verstoten vrouw blijft. Als basis niet onaardig, maar Lorca’s toneeltaal blijft ook in zijn ‘volksdrama’s’ doorweven van poëtische symboliek en lyrische romantiek. Het levert een kermisdeuntje op, funest voor het dramatisch verloop van het stuk. Het is een verhaal zonder deftige theatrale opbouw en heftige climax. Ongetwijfeld de reden dat elke regisseur de hakbijl bovenhaalt.

Artificiële taal

Het is het geval geweest met de vertaling van Dolf Verspoor uit 1968, opgevijld in 1985. Elke regisseur die van Verspoors vertaling vertrekt hakt er lustig op los. Ook Julie Van den Berghe en Jona Hoek. Wat te voorschijn kwam is een scharminkel zonder water in de mest, gif of gal. Het levert een artificiële taal op, soms puberaal, vaak saai, een zeldzame keer uitstijgend boven de banaliteit.

De architectuur

En dat is nou typisch aan de regies van Vanden Berghe. Ze zijn smetteloos, ontdaan van gevoelens en overleven slechts door hun architectuur. En toch, ondanks het ontvleesde stuk en haar koppige koelheid, is Bloedbruiloft een van haar beste bouwwerken geworden. Soms wat bijeengesprokkelde ideeën die doen denken aan Fellini [Amarcord], Ivo van Hove en diens esthetische beeldtaal, of Luk Percevals en zijn kurkdroge taalbeeld. Duidelijk is ook merkbaar dat de acteurs, en dan vooral de oudere, zich niet in het harnas van Van den Berghe lieten wringen. Ze hebben niets van hun spanwijdte ingeleverd. Dat Van den Berghe zich hiertegen niet verzet heeft pleit voor haar. Met deze voorstelling heeft ze ingezien, hoop ik, dat zij de regie voert maar niet de voorstelling maakt.

Krassen op het behang

Behoorlijk, nauwelijks inzinkingen, jammer van de dwaze scènes, zoals het bruiloftfeest en lingeriescène in het publiek. Krassen op het behang. De voorstelling heeft vaart, maar eindigt helaas op een anticlimax. Het lijkt wel of er geen energie meer overschoot om het slot aan wat verrassing te helpen. Het dramatisch effect, dat in het oorspronkelijke stuk zichzelf al opvreet, bezorgde het publiek geen medeleven. Had de bruid gelijk er op haar huwelijksdag vandoor te gaan met haar jeugdliefde? Misschien was het de bedoeling van Julie Van den Berghe, het publiek in twijfel naar huis te sturen, maar die intentie maakt ze niet waar. Een regisseur moet niet alleen de acteurs regisseren maar ook de toeschouwers.

En de acteurs?

Sommigenbleven steken in routineus spel, anderen speelden sterk tot briljant. Hoe vaak heeft Frieda Pittoors al niet een meid gespeeld? Toch slaagt zij er telkens weer in een andere te serveren. In Bloedbruiloft heeft haar meidengedrag Italiaanse trekjes. Van gelijk hoog niveau is het spel van Chris Nietvelt als de moeder. Geen karikaturale feeks, maar een Godmother. Haar woord is wet, haar wens is wil. Zij heeft geen troon nodig om keizerin te zijn. Zeer goed, hoewel ze af en toe een steekje laat vallen, is de bruid, Lauranne Paulissen. Haar eerste grote rol waaraan enkel nog iets teveel pasta van het klaslokaal plakt. De overigen, netjes, pittig, uitgezonderd Laurien Riha, de vrouw van de bruidegom Leonardo. Haar verbale inbreng blijft plakken op haar gebit, rolt geen moment van haar lippen.

Verdict

Bloedbruiloft is een zeer genietbare belevenis, zolang de kam de luizen vangt. De jeuk die ze veroorzaken kan verdwijnen na wat bijsturing en losser samenspel. In dat geval staat de voorstelling een lang leven te wachten.

Guido LAUWAERT

 

BLOEDBRUILOFT – productie TA-2 en Frascati Producties – www.tga.nl

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans Théâtre
commenter cet article
2 décembre 2013 1 02 /12 /décembre /2013 05:59

 

diamanten-kogel-copie-1.jpg

Wim Van Rooy, ondervoorzitter van De Diamanten Kogel, in gesprek met Walter Soethoudt (foto: Frank Ivo van Damme)

Op zijn altijd lezenswaardige blog De Twijfelaar publiceerde Walter Soehoudt zaterdag een bericht over de uitreiking van De Diamanten Kogel, waarin te lezen staat:

'Tussen het geweld van de grote uitgeefconcerns loopt er de dwerg uitgever Kramat rond, een uitgeverij met een visie, en het is bij deze uitgever dat Rudy Soetewey trouw blijft uitgeven. Ik ben het niet altijd eens geweest met Rudy en had enkele bezwaren tegen de eveneens voor de Diamanten Kogel genomineerde Getuigen, maar met het nu met de Diamanten Kogel bekroonde 2017 heeft hij zijn voetstappen voor altijd nagelaten in de Vlaemsche wereld van de misdaadliteratuur. En voor eenmaal  ben ik het eens met Danny De Laet die schreef: "Wat een fabelachtige roman is dit! Als hij dit jaar de Diamanten Kogel niet krijgt, kennen de juryleden er niets van."
Kwatongen zullen beweren dat de juryleden dan maar eieren voor hun geld hebben gekozen en voor
2017 hebben gestemd, omdat ze anders de banvloek van Danny De Laet over zich heen hadden geroepen, en die heeft nu eenmaal een smerige pen.'

http://waltersoethoudt.blogspot.be/2013/11/de-diamanten-kogel-uitgereikt.html?showComment=1385884004582

Een anonieme lezer van De Twijfelaar reageerde gisteren met de vraag: “Wà hedde gai tog tege dien Danny?” Ach, ik ben er zeker van dat Walter niets tegen Danny heeft. Ze hebben jaren vruchtbaar samengewerkt. Dat blijkt voldoende uit Soethoudts herinneringen, Uitgevers komen in de hemel (Meulenhoff / Manteau, 2008). Wanneer Walter nu schrijft dat hij het voor eenmaal eens met Danny, dan is dat natuurlijk niets meer dan een stijlfiguur. En wie is het er niet meermaals oneens geweest met Danny's al te onbeheerst zo niet onbetamelijk geformuleerde kritische bokkensprongen en persoonlijke aanvallen? Ik lees graag mensen waar ik het oneens mee ben...

SERIAL16.jpg

Vrijdag viel nummer 16 van Serial Thriller in de bus. Wellicht de laatste aflevering, zo staat te lezen in de bijgevoegde flyer:

Onze oproep in vorig nummer heeft drie potentiële abonnees opgeleverd; net voldoende om de nietjes te betalen van volgende jaargang maar niet het drukken ervan.

Dus houden we er mee op. Als er nog geld kan worden gevonden is dit het voorlaatste nummer zoniet het laatste.

Geen gezeur, geen getreur. SERIAL THRILLER passeert volledig naast zijn doel, wordt door de Vlaamse uitgevers genegeerd, door de Vlaamse auteurs (op enkele na, bedankt Stan, Piet, Paul, Dirk, Peter-Paul en Jo) genegeerd en door de (nog steeds en eveneens Vlaamse) lezers genegeerd. Zo kan het niet verder. […] Misschien komen er nog wel wat monografietjes maar dat zal pas na het economisch herstel en de gezondmaking van de financiën zijn. Een zwaar programma.

In aflevering 16 staan erudiete essays van Danny de Laet te lezen over Edgar Allan Poe en Gustave Le Rouge, telkens aangevuld met waardevolle bibliografische aantekeningen. In de kritische aantekeningen krijgen René Appel en vooral Suzanne Hazenberg en Joost Heyvink er duchtig van langs...

Een abonnement kost 20 € voor vier nummers. Wie bereid is in te tekenen en het voortbestaan van het blad aldus te helpen verzekeren, kan contact opnemen met de redactie: Pothoek 46, 2060 Antwerpen. Typisch voor Serial Thriller: nergens wordt een rekeningnummer vermeld...

Henri-Floris JESPERS

Serial Thriller werd hier bij herhaling belicht; zie o.m.

http://mededelingen.over-blog.com/article-henri-floris-jespers-losse-notities-xxxxiv-thrillers-119324485.html

http://mededelingen.over-blog.com/article-danny-de-laet-over-en-voor-misdaadliteratuur-108792280.html

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article
1 décembre 2013 7 01 /12 /décembre /2013 15:39

DDKtrofee.jpg

De trofee: oorspronkelijk kunstwerk van Wim Delvoye

Onder grote belangstelling werd vrijdagavond 29 november om 19u30 stipt overgegaan tot de feestelijke uitreiking van De Diamanten Kogel in het Letterenhuis / Archief en Museum voor het Vlaamse Cultuurleven te Antwerpen.

diamanten-kogel--3-.jpg

Directeur Leen Van Dijck, lid van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, onderstreepte in haar welkomstwoord dat uiteraard ook misdaadauteurs thuis zijn in het Letterenhuis.

'Thuis in het Letterenhuis' - een prima slogan om ook crimewriters te overtuigen bij te dragen tot de collectievorming van die meer dan ooit dynamische instelling.

diamanten-kogel--10-.jpg

'Wie krijgt de Diamanten Kogel 2013? Het is eindelijk ook eens een spannend moment voor de auteurs die de lezer urenlang in spanning hebben gehouden met hun boeken', aldus jurylid Alain Sohier.

Een prijs voor het beste boek is natuurlijk een beetje zoals een prijs voor het lekkerste fruit. Je kan voor jezelf wel zeggen wat de lekkerste appel is, of wat de zuurste citroen, maar de discussie of een appel nu lekkerder is dan een peer blijft een moeilijke oefening. Zoals reeds bij de nominaties werd gezegd kent de twaalfde editie van de Diamanten Kogel een groeiend aantal inzendingen. In deze tijden van crisis zouden economisten deze groei alleen maar kunnen toejuichen. Toch is voor de jury vooral de toegenomen kwaliteit een reden tot juichen. Wij willen niet meer boeken, wij willen meer goede boeken en we zijn door de auteurs op onze wenken bediend. 122 inzendingen waarvan 19 boeken op onze longlist zijn terechtgekomen. Hieruit kozen we – na veel deliberatie - 6 genomineerden en vandaag wordt het prijsbeest bekendgemaakt.

Er waren dit jaar gevestigde waarden die hun beste boek tot op heden schreven, er waren er die interessante zijpaden bewandelden, er waren mooie debuten, er waren mooie thrillerdebuten van auteurs die voorheen geen thrillers schreven en er waren verrassende zijsprongen van auteurs waarvan je dacht dat je alles al had gezien. Dit alles maakt het jureren een verscheurende, maar toch aangename bezigheid. Meer auteurs schrijven betere thrillers die vaker de hand reiken naar de literatuur. Daar waar in Vlaanderen de mainstream nog gedomineerd wordt door de klassieke politieroman, wordt Nederland onveilig gemaakt door spannende boeken waarin vrouwen voor de verkeerde man kiezen. De jury zal maar niet proberen om daarvoor een sociologische verklaring te zoeken, maar stelt vast dat er naast die twee romantypes steeds meer auteurs flirten met crossovers: ze schuwen het niet om geschiedschrijving, journalistiek, biografie, utopie, fantasy of andere genres te vermengen met de kenmerken van een klassieke thriller, een politieroman of een whodunit. Zelfs het 50 tinten-grijseffect dringt ook het land van spanning binnen: erotische momenten worden frequenter en explicieter. Of de hardboiled fan van het genre blij is met deze verbreding is een andere vraag, maar spannende boeken leveren hiermee voor iedereen wat wils.

Opvallend is dit jaar een hang naar exotisme: niet alleen spelen verhalen zich af in Australië, Zuid-Afrika, Indonesië, een nabije toekomst of een ver verleden... ook de personages in de verhalen krijgen letterlijk en figuurlijk meer kleur. Ook door deze tendensen lijkt het klassieke onderscheid dat jarenlang heerste tussen spannende boeken en literatuur te vervagen.

Kortom, er was niet alleen een grote kwaliteit, er was ook een grote variëteit, en die grote variëteit wordt gereflecteerd in de nominaties:

Jo Claes (°1955) schreef met Getekend Vonnis (Houtekiet) zijn zesde misdaadroman met Thomas Berg in de hoofdrol. In geen tijd kan hij de sfeer in de rustige en bezadigde studentenstad Leuven ombuigen in een sfeer van angst , sadisme en horror. Getekend vonnis neemt de lezer mee in een spannend, goed gecomponeerd plot dat zich traag naar een oplossing beweegt door het redeneervermogen van zijn hoofdpersonage. Na de moord op een studente in café De Weerelt verliest Berg zich in het milieu van de stripauteurs maar door een hemelglobe uit 1675 weet hij op ingenieuze wijze de mysteries op te lossen. Bij Claes staat het leesplezier op de eerste plaats. De plot blijft op ieder moment spannend en iedere keer weer weet hij te verrassen met een historisch detail.

Hoewel Claes een vaste waarde is geworden geeft de auteur de indruk nog steeds te kunnen groeien.

Hoewel Patrick Conrad (°1945) graag de randen van het thrillergenre opzoekt schreef hij met Tango Assassino (Bezige Bij Antwerpen) alweer een knappe detectiveroman waarin private eye Daniël Daens zich laat meeslepen in een web van neonazistische intriges. Als tegengewicht voor de kille gruwel danst Daens op zondag met Carmen exotische tango's die Buenos Aires tot in Antwerpen brengen. Door zijn taalgebruik, zijn stijl en de vele culturele verwijzingen waant de lezer zich in een zwart-witfilm met veel sigarettenrook en lange regenjassen. Philip Marlowe en Humprey Bogart zijn nooit ver weg. Conrad schreef met Tango Assassino een prachtige roman noir met een ongekende schoonheid qua sfeer en stijl, maar ook de snedige dialogen tussen de hoofdpersonages zullen zeker in de smaak vallen. Een mooi eerbetoon aan het genre.

Conrad is een oude bekende die reeds meerdere keren werd genomineerd voor diverse thrillerprijzen en in 2007 de Diamanten Kogel kreeg voor zijn thriller Starr.

Met Overkill (Anthos) loste Escober (het schrijversduo Berry en Esther Verhoef) de hooggespannen verwachtingen in die waren ontstaan na de trilogie rond Sil Maier. Een filmisch opgebouwde actiethriller die staat als een huis waarin seks en geweld afgewisseld worden met een dieper inzicht in de psyche van de criminele geest. De beschadigde geest van dienst is deze keer een gewezen commando die na een aantal missies moeite heeft om in het rijtje te lopen.

De rauwheid van de inhoud staat in fel contrast met het gemak waarmee het boek gelezen wordt. Escober tekent voor een goed uitgewerkte plot dat verteld wordt via de drie stemmen van de hoofdpersonages. De korte zinnen en de korte hoofdstukken geven Overkill een ongekende vaart en zorgen voor voldoende variatie en geloofwaardigheid.

Walter Lucius (°1954) doet zijn intrede in thrillerland met een groot gebaar. De vlinder en de storm (Bruna) is niet alleen het lijvigste boek van de genomineerden, het is ook het eerste deel van de Hartlandtrilogie. Journaliste Farah Hafez gaat op zoek naar het waarom van de dood van een Afghaans jongetje en dat leidt haar en het onvergetelijke politieduo Marouan en Calvino naar intriges tot in Moskou. Lucius is een auteur die niet bang is om flink uit te pakken en die met een vaardige pen een personage van vlees en bloed kan neerzetten. Ondanks de enorme spanningsboog en de extra intriges verliest De Vlinder en de Storm niets aan snelheid. De personages worden in subtiele dosissen aan de lezer onthuld en doen daardoor zeer levensecht aan.

De vlinder en de storm won reeds de Schaduwprijs 2013 voor het beste Nederlandstalige thrillerdebuut, een teken aan de wand dat dit niet zomaar een debuut is. Het doet ons alvast uitkijken naar deel twee en drie.

Met 2017  (Kramat) waagt Rudy Soetewey(°1955) zich aan een wrede en gedurfde utopie. De gevolgen van de crisis zijn voor Europa en voor hoofdpersonage Michel Lepaire niet te overzien. Aanslagen, martelingen en terroristische intriges overheersen deze geslaagde mengeling tussen toekomstvisie en spannend verhaal. 2017 is net ver genoeg in de toekomst om te kunnen tonen waar de huidige crisis toe kan leiden.

Het is volledig de verdienste van Rudy Soetewey dat hij deze moeilijke en sombere thematiek van de persoonlijke crisis van het hoofdpersonage, en de politieke crisis van Europa op een herkenbare manier heeft weten te verwerken in een boeiende thriller. De beschreven problemen hebben duidelijk een lokale, Belgische setting, maar die doet niets af aan de universaliteit ervan.

Soetewey won reeds de Hercule Poirotprijs in 2011 voor zijn roman Getuigen.

Dat hij weet hoe hij een spannend boek moet schrijven bewijst Charles den Tex (°1952) ten overvloede met De erfgenaam (De Geus). Den Tex neemt de lezer mee op een zoektocht door het verleden van de steenrijke mijnbouwfamilie van het onvergetelijke personage Breder Weltmann. In deze thriller over Goed en Kwaad ontdekt Weltmann gaandeweg dat hij niet zo is zoals hij zich graag voordoet, of hoe hij wil dat zijn omgeving hem ziet. Hij leert met scha en schande de verborgen kanten van zijn familie kennen en aanvaardt dat het verleden onvermijdelijk is.

De Erfgenaam is een boek dat zijn geheimen prijsgeeft als een set matroesjkapopjes. Iedere keer weer lijk je dichter te komen bij de onthulling, maar dan blijkt er toch nog een popje te zijn. De familiesaga van de Weltmanns is een mooi en herkenbaar verhaal, met veel linken naar de actualiteit. Charles den Tex charmeert met mooie en rake observaties en typeringen. Hij won reeds drie maal de Gouden Strop.'

diamanten-kogel--11-.jpg

Marie-Paule Andries, secretaris van de vzw De Diamanten Kogel, prees de jury voor haar inzet en wees er daarbij op dat een nominatie feitelijk gelijk staat met een bekroning.

diamanten-kogel--10----kopie.jpg

De genomineerden werden letterlijk in de bloemetjes gezet en kregen naar goede traditie een door Jan Scheirs getekend portret overhandigd.

diamanten-kogel--14--copie-1.jpg

Jurylid Jürgen Joosten hield er nog even de spanning in:

'De winnaar van de Diamanten kogel 2013 is … goed geschreven, spannend, heeft duidelijke personages die groeien gedurende het verhaal en de locaties zijn echt. Een boek met cliffhangers, de auteur weet je steeds op het verkeerde been te zetten. Maar dit geldt eerlijk gezegd voor elk van de zes genomineerden. Het winnende boek beschrijft het gevecht van een ‘loser’, de klokkenluider. Gescheiden van vrouw en dochter. Vechtend tegen de armoede en getuigen van een aanslag. Een aanslag welke een burgeroorlog tot gevolg zou hebben, maar is dit wel een Belgisch probleem? Michel Lepaire, gaat in Rudy Soeteweys’ 2017 op zoek naar zijn vader en de waarheid. Laten we hopen dat zoals de titel doet vermoeden dit fictie is. 2017 mag zich met trots winnaar van de Diamanten Kogel 2013 noemen.'

Soetewey-copie-1.jpg

Rudy Soetewey: getekend portret door Jan Scheirs

Een duidelijk totaal verraste laureaat improviseerde een kort dankwoord. (In een gesprek achteraf met een jurylid deelde hij mee dat hij tot bij de bekendmaking bereid was met wie dan ook een zware weddenschap aan te gaan dat hij geen kans maakte op de prijs...)

diamanten-kogel--6-.jpg

Van l. naar r.: Berry en Esther Verhoef, Charles den Tex, Rudy Soetewey, Jo Claes en

Walter Lucius

Tijdens de receptie en het walkingdinner, aangeboden door De Diamanten Kogel en voorbeeldig verzorgd door Adriana en haar ploeg (met nagerechten van het befaamde huis Delafaille), werd tot zowat 23 u druk nagepraat...

*

Toon Brouwers, Patrick Conrad, Bavo Dhooge, Bob Mendes, Luc Pay en Elvin Post vonden het bijzonder  jammer dat ze door dwingende omstandigheden verhinderd waren.

Tussen de talrijk opgekomen genodigden, in al hun functies en hoedanigheden: Ruddy Berghmans, Leo Boekraad, René Broens, Nico Burgers, Goddie Caubergh, Marc Delannoye, Leo de Haes, Leo De Ley, Mieke De Loof, Frank De Vos, Stanislas Knudde, Herta Krieger, Pruts Lantsoght, Karin Lebacq, Thierry Neuhuys, Almar Otten, Gust Peeters, Wim Van Rooy, David Ruth, Walter Soethoudt, Wim Urgel, Joke van den Brandt, Beatrijs van Craenenbroeck, Frank-Ivo van Damme, Renée Van Hekken, Emmy van Kerckhove en Cees van Rhienen...

Foto's: Frank Ivo van Damme

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article
29 novembre 2013 5 29 /11 /novembre /2013 20:15

 

Soetewey.jpg

 

Er waren 122 inzendingen, 19 haalden de longlist, 6 werden genomineerd.

Getekend vonnis van Jo Claes (Houtekiet)
Tango assassino van Patrick Conrad (De Bezige Bij)
Overkill  van Escober (Anthos)
De vlinder en de storm van Walter Lucius (Bruna)
2017 van Rudy Soetewey (Kramat)
De erfgenaam  van Charles den Tex  (De Geus)

En de winnaar is...RUDY SOETEWEY

 

Tekening: Jan Scheirs.

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article
29 novembre 2013 5 29 /11 /novembre /2013 10:48

Henri-Floris-Jespers-en-Bert-Bevers-copie-2.JPG

Bert Bevers en Henri-Floris Jespers


De hier gepubliceerde reeks foto's van Antwerpse auteurs aan hun schrijftafel, De tafel van 1, maakt voortaan onderdeel uit van de website van Antwerpen Boekenstad.

BertBeversZP.jpg

 

http://www.antwerpenboekenstad.be/pagina/129/auteurs


Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article
28 novembre 2013 4 28 /11 /novembre /2013 03:59

 

Op woensdag 4 december presenteert het Paul van Ostaijengenootschap de eerste publicatie van een nieuwe reeks.

In deze nieuwe serie uitgaven worden facsimile’s gebacht van bekende en minder bekende teksten in hun originele omgeving.

Niet alle gedichten en grotesken verschenen immers in netjes gecomponeerde bundels. Vaak kenden Van Ostaijens teksten een eerste leven in allerhande kranten en tijdschriften, waar ze veelal het oogmerk hadden om via die periodieken directe invloed uit te oefenen op het leespubliek.

Het eerste gedicht dat op deze manier gepresenteerd wordt is ‘Zaaitijd’ dat in 1918 in Het sienjaal verscheen, maar op 22 september 1917 zijn première beleefde in het weekblad Ons Land.

Ander nieuws in deze editie? Het incident met kardinaal Mercier die de zondag voordien was uitgefloten toen hij het lof wilde gaan bijwonen in de Antwerpse Sint-Joriskerk. Van Ostaijen was een van de vijf mensen die daarvoor werden opgepakt. Matthijs de Ridder licht deze curieuze samenloop van onbesuisde opstandigheid en bedachtzaam poëtisch utopisme toe in een nawoord op de achterkant van deze facsimile.

De Zwarte Panter, Hoogstraat 70-74, Antwerpen, aanvang: 19u30.

HFJ

 

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans histoire de la littérature
commenter cet article
28 novembre 2013 4 28 /11 /novembre /2013 03:23

 

 

Peter Kuijt is niet bijster enthousiast over de werking van het Genootschap van Nederlandstalige Misdaadauteurs (GNM), zo blijkt uit zijn column van 27 november op De Spanningsblog.

Het GNM heeft een overeenkomst afgesloten met de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) over de organisatie van de Gouden Strop en de Schaduwprijs. De uitvoering ervan ligt in handen van de CPNB die alvast – zonder er ruchtbaarheid aan te geven – het reglement hier en daar gewijzigd heeft. De belangrijkste aanpassing is dat uitgevers per in te zenden titel 160 euro moeten ophoesten. Van de uitgever van het winnende boek wordt een donatie van 1600 euro verwacht.

'Het lijkt in deze barre tijden niet de meest verstandige maatregel. Kleine uitgevers, die elke euro drie keer moeten omdraaien en daarna nog een keer, worden gedwongen op de stoel van de jury te gaan zitten en een selectie te maken uit de in te zenden titels, aldus Peter Kuijt.'

Ik wil hier toch graag aan toevoegen dat grote uitgevers ook al op de stoel van de jury gaan zitten, waarbij het allerminst ondenkbaar is dat de selectie van hun inzendingen (mede) bepaald zal worden in functie van de eigen marketingsstrategie.

Het GNM-bestuur onderstreept dat de thrillerprijzen nu zijn 'veilig gesteld' en Esther Scholten, 'Hoofd afdeling Denken bij de CPNB', is van oordeel dat een financiële bijdrage nu eenmaal hoort 'bij de professionaliseringsslag die is ingezet'. Daarentegen heeft alvast een uitgever laten weten een boycot te overwegen, en icoon Tomas Ross, nu ruim een kwart eeuw geleden bedenker van de Gouden Strop, stelt dat het bestuur van het GNM zich compleet overbodig heeft gemaakt door 'het paradepaardje weg te geven'.

Meer op: http://spannings.blogspot.be/2013/11/hoenderhok-en-soep-column-2013.html?utm_source=feedburner&utm_medium=email&utm_campaign=Feed:+blogspot/eTUxS+%28De+Spanningsblog%29

Het GNM (in het Engels 'Dutch and Flemish Crime Writers Association', jawel) is aangesloten bij de Asociación Internacional de Escritores Policiacos - International Association of Crime Writers(AIEP-IACW). Het telt nu een honderdtal leden, waarvan de meesten van hen 'gewone leden' zijn, dat wil zeggen: misdaadauteurs (waaronder een handvol Vlaamse schrijvers). Ruim een derde zijn de 'geassocieerde leden: uitgevers van misdaadliteratuur en journalisten en publicisten op het gebied van misdaadliteratuur.

*

Het Genootschap van Vlaamse Misdaadauteurs (GVM) kende een bewogen geschiedenis (het lemma op Wikipedia is hopeloos onzorgvuldig zo niet ronduit bewust tendentieus). Wat er ook van zij, het GVM is nu al enkele jaren geleden roemloos ontbonden.

Het was op initiatief van het GVM, destijds onder voorzitterschap van tweevoudig Gouden Strop-winnaar Bob Mendes, dat de stichting/vzw De Diamanten Kogel (DDK) tot stand kwam. De jury van DDK, die sinds 2002 jaarlijks toegekend werd, was van bij de aanvang geheel onafhankelijk van het GVM. De jammerlijke teloorgang van het GVM had dus geen enkele invloed op de jaarlijkse uitreiking van DDK.

Ik ben niet alleen statutair voorzitter van de jury, maar ook lid van de raad van bestuur van de vzw/stichting DDK. In die laatste hoedanigheid ben ik mijn collega's en de sponsor van de prijs, mijn verre vriend Serge Muller, dankbaar dat zij de onafhankelijkheid van de prijs te allen tijde prioritair stelden – wat uiteraard geen enkele vorm van opbouwende samenwerking uitsluit. Dat was de wil van Bob Mendes, en ik had dit nooit waar kunnen maken zonder de onvoorwaardelijke steun van mijn collega's juryleden. Wij zijn onafhankelijk, blijven onafhankelijk en laten ons niet verleiden door de verlokkelijke waan van de dag. De Nederlandse toestanden, terecht gehekeld door Peter Kuijt, zullen bij ons nooit navolging krijgen.

Het bestaan of niet van een genootschap misdaadauteurs is daarbij totaal te verwaarlozen. Het gaat ons louter om de kwaliteit van de publicaties. Punt.

*

Betalen om te mogen inzenden ? Exra doneren voor een bekroning.? Je houdt het niet voor mogelijk! Niet België maar Nederland is een surrealistisch land...

*

Vrijdagavond vernemen we nu wie het benijdenswaardige trofee van Wim Delvoye ontvangt en voortaan deel uitmaakt van het selecte gezelschap van de boksbeugeldragers.

Zie: http://mededelingen.over-blog.com/article-diamanten-kogel-belgie-nederland-121058555.html

Dit gezegd zijnde, een nominatie staat mijns inziens gelijk met een bekroning.

Henri-Floris JESPERS

www.diamantenkogel.be

https://www.facebook.com/DiamantenKogel

www.mededelingen.over-blog.com

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article

Présentation

  • : Le blog de CDR-Mededelingen
  • : Nederlandse en Franse literatuurgeschiedenis, onuitgegeven teksten, politieke en culturele actualiteit
  • Contact

Recherche