Overblog
Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
25 décembre 2013 3 25 /12 /décembre /2013 22:14

 

Vijfentwintig jaar geleden, op 5 december, vernam ik het overlijden van Jos De Freine (Tienen, 11 februari 1927-Hasselt, 3 december 1988). Ik leerde hem in de late jaren zestig kennen dank zij Jan De Roek, en we zagen elkaar af en toe in het clubhuis van de V.E.C.U.

Tijdens de bezetting stapte de jonge idealist De Freine in het gewapend verzet. Na de oorlog ging hij varen. Uit zijn confrontatie met het Nabije-Oosten, Afrika en Centraal-Amerika en zwerftochten door Europa puurde hij een vitalistische levensvisie. In de jaren zestig was hij een tijdlang actief in de politieke Vlaamse Beweging. Hij beschreef zijn geestelijk itinerarium in Van verzetsstrijder tot heel-Nederlander en flamingant (1967).

De Freine debuteerde in 1951 met Spel der dwazen, een roman waarin de burgeroorlog in Griekenland en het politiek gebeuren in Zuid-Slavië, Palestina en Cyprus de achtergrond vormen waarop twee mensen hun symbolische strijd tegen het politieke spel der dwazen voeren. De Freine typeerde die roman als “voorbeeld van het suggestieve vitalisme en pleidooi voor een soort retour à la nature”. Het schrijnende beeld van Europa na een Derde Wereldoorlog wordt opgehangen in Nacht van ontaarding (1957), terwijl in De goeden zullen gevallen zijn (1969) de Algerijnse oorlog en zijn nasleep de aanleiding vormen voor een goed geconstrueerde en geadstrueerde oorlogsroman. Uit zijn boeken spreekt een avontuurlijke geest die vele zo niet alle illusies heeft laten varen

De opdracht in Spel der dwazen – de titel is programmatisch – resumeert zowat de medemenselijkheid die De Freine merkwaardig genoeg steeds opgeroepen en geschetst heeft tegen een achtergrond van geweld: “Aan alle mensen die naar het geluk zoeken als naar iets dat zij verloren, en die ondanks hun streven er niet in slagen gelukkig te zijn, draag ik dit werk op.”

Jos De Freine was een stil en teruggetrokken man, een einzelgänger met gemeenschapszin, een scepticus vol idealisme. Hij koesterde zowel de relativering als de verontwaardiging. Kortom, een levensechte persoonlijkheid. Het stukje erkenning waar hij ongetwijfeld recht op had, werd hem grotendeels onthouden, en dat liet hem minder onberoerd dan hem lief was te tonen.

Ik ben blij dat ik hem gekend heb, dat wij enkele jaren met elkaar mochten omgaan en daarbij steevast rustige, maar altijd boeiende gesprekken voerden. Vriendschap dient immers niet noodzakelijk uitbundig of druk te zijn. Dat hij in mijn herinnering blijft voortleven als een minzaam, zij het soms wat norse maar altijd broederlijke man, een eerlijke en bescheiden literair vakman, troost mij voor de afstand die met de jaren tussen ons ontstond – zonder reden, zonder aanleiding, gewoon omdat het leven nu eenmaal zo is. Een vaststelling die wel allen al te vaak ervaren wanneer voorgoed afscheid wordt genomen van een verre vriend.

Henri-Floris JESPERS

Partager cet article

Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article

commentaires

Walter A.P. Soethoudt 26/12/2013 08:50

Toen Jef Sprankenisse kwam aanzetten met Jos de Freine legde hij me het manuscript van "De Goeden zullen Gevallen zijn" met de woorden: "Hier zie Walter, eindelijk eens een goed boek om uit te
geven." Ik heb hem gelijk gegeven, het was een sterk boek, maar toegegeven "Het Spel der Dwazen" blijft sterker.

Présentation

  • : Le blog de CDR-Mededelingen
  • : Nederlandse en Franse literatuurgeschiedenis, onuitgegeven teksten, politieke en culturele actualiteit
  • Contact

Recherche