Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
18 décembre 2009 5 18 /12 /décembre /2009 01:15

Gierikmvm.jpg

Onder het motto “eigenzinnig, rebels en vrij” focust het winternummer van Gierik & Nieuw Vlaams Tijdschrift op Hans Magnus Enzensberger (°1929) & Marcel van Maele (1931-2009).

Ad hoc redacteur en vertaler René Smeets brengt een gevarieerd en representatief overzicht van Enzensbergers poëzie en proza. Kathy De Nève (die de ad hoc redactie waarnam van de aflevering gewijd aan Louis Paul Boon – zie blog van 25 april 2009) benadert op persoonlijke wijze Enzensbergers Hammerstein oder Der Eigensinn. Eine deutsche Geschichte (Suhrkamp, 2008; Nederlandse vertaling: De eigenzinnigheid van Hammerstein, Cossee, 2008).

Met zijn talrijke publicaties heeft de essayist Hans Magnus Enzensberger, als scherpe criticus en analist van de tijdsgeest, telkens opnieuw voor opschudding gezorgd. Hij werd door Piet de Moor in zijn appartement te Munchen geïnterviewd en ging geen enkele vraag uit de weg. In 1968 stonden de Duitse studenten zijn verzen te schreeuwen op de barricades. Vandaag komt “een charmante man met een opgewekt humeur” aan het woord, die ontdekt heeft dat hij 'op het vlak van utopisch denken slechts beperkt begaafd” is:

Het messianisme. Het paradijs op aarde, de nieuwe mens. Die zaken spreken met niet aan. Dat is een zwakke kant van me, weet u. Ik geloof dat allemaal niet. […]

Onvermijdelijk praten we over politiek, maar je moet je toch afvragen... Welke competentie hebben schrijvers, als ze zich politiek uiten?

Het is natuurlijk hun goed recht. Waarom zouden ze zich niet uiten? Ook literair is het zo dat je...

Als literatuur een alleseter is, moet ze ook over de politiek schrijven, zoals over andere zaken. Waarom alleen over de natuur en de liefde?

Nee, alles. Dis ook over politiek. Maar dat betekent nog niet dat schrijvers het allemaal weten, dat zij de leermeesters van het vaderland zouden zijn. Dat is onzin.

In de ontwapenende en eerlijke antwoorden van Enzensberger klinkt iets van desillusie. Wanneer Piet de Moor hem erop wijst dat rampen hem altijd geboeid hebben, maar dat hij toch een opgewekte mens is, en daarbij verwijst naar Diderot, “de vrolijke filosoof”, luidt het antwoord van Enzensberger kernachtig:

Als je een depressie hebt, als je gedeprimeerd bent, als je lusteloos bent, waarom moet je dat aan de anderen laten zien?

Dat vind ik ongemanierd. Dat die je toch niet?

Je gaat niet in therapie vraagt Piet de Moor.

In godsnaam. Dat is het ergste. Goed, als iemand echt klinisch is, dan wel. Daar heb ik niets tegen, maar die therapiezucht van de mensen. Als hun vriendin ervandoor is, moeten ze naar de therapeut. Dat is toch flauwekul?

Zelfs in zijn ongekunstelde en (zelf)relativerende uitspraken formuleert Enzensberger con sordino en kritische benadering van de tijdsgeest; zonder dure woorden ontmaskert hij langs zijn neus weg een aantal vastgeroeste intellectuele gemeenplaatsen ...

*

De redactie van Gierik & NVT onderstreept dat ook van Marcel van Maele zonder vergissen of overdrijven gezegd kan worden

dat hij uitblonk door zijn eigenzinnigheid, rebelsheid en ontembare drang naar artistieke vrijheid. Henri-Floris Jespers schildert een intrigerend en warmhartig portret van Marcel. Vooral zijn moeilijke beginjaren als auteur worden hier geschetst.

*

Gierik & Nieuw Vlaams Tijdschrift wordt niet langer betoelaagd door het Vlaams Fonds voor de Letteren. Wegens gebrek aan kwaliteit.

*

Ook Revolver vroeg in zijn jongste aflevering aandacht voor Enzensberger, een stem met gezag (zie blog van 12 oktober).

Partager cet article

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article

commentaires

Présentation

  • : Le blog de CDR-Mededelingen
  • : Nederlandse en Franse literatuurgeschiedenis, onuitgegeven teksten, politieke en culturele actualiteit
  • Contact

Recherche