Overblog
Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
5 août 2013 1 05 /08 /août /2013 12:00

 

Couperus-culinair.jpg

Het moet maar worden afgewacht welke moderne Nederlandstalige auteur over een eeuw nog gelezen wordt. Er zijn er heel veel, en op veel van hen is een mooie uitspraak van Jules Renard van toepassing:“Un écrivain très connu l’année dernière.” Maar er zijn er die ontegenzeglijk naam gemaakt hebben. Iemand als Harry Mulisch bijvoorbeeld moet er bij leven heilig van overtuigd zijn geweest dat zijn werk de generaties zal overleven. Dat echter zal nog moeten blijken. Blijft men Claus lezen? Leest men Vestdijk nog? Wie van de jongere lezers slaat nog werk van Hugo Raes (die leeft nota bene nog), of van Hubert Lampo, of van W.F. Hermans op? En goed, Kristien Hemmerechts wordt (getuige de vele exemplaren van haar boeken op rommelmarkten als die van de Dageraadplaats) wel verkocht, maar heeft iemand die uitgaven ooit gelézen? Het valt eenvoudigweg niet te voorspellen wie er zal overleven.

Negentig jaar geleden overleed Louis Couperus. Hij schreef talloze bijdragen voor kranten en tijdschriften, immens populaire feuilletons als Eline Vere en een fors oeuvre aan symbolistisch proza. Wie had gedacht dat hij in de 21steeeuw nog gelezen zou worden? Hijzelf waarschijnlijk in de laatste plaats.

Voor literaire tijdgenoten van Couperus als Marcellus Emants en Willem Kloos moet wellicht een voorzichtige uitzondering worden gemaakt, maar wie o wie leest nu nog boeken van Geertruida Bosboom-Toussaint, Jan ten Brink, Frans Netscher, Everhardus Johannes Potgieter, Anna de Savornin Lohman of Carel Vosmaer?

Couperus blijft nieuwe lezers aanboren. 133 jaar na zijn geboorte werd de uitgifte van zijn Volledige werken  (in 50 delen) afgerond, er is een Louis Couperus Genootschap dat het tijdschrift Arabesken uitgeeft en in zijn geboortestad Den Haag kun je het Louis Couperus Museum bezoeken. Het literair tijdschrift Extaze wijdde onlangs een volledige aflevering (nummer 6, nummer 2 van 2013) aan ’s mans leven en werk: De wegen van Couperus.

En alsof dat allemaal niet volstaat, is er nu Couperus Culinair – De lievelingsgerechten van Louis Couperus  van José Buschman. Ik moet nog zien of er begin volgende eeuw zo’n liefdevol vervaardigd boek zal verschijnen rond de culinaire voorkeuren van Harry Mulisch.

Bart van den Tooren gaf het boek voorbeeldig vorm. Het is rijkelijk geïllustreerd, ook met foto’s van gerechten waar de auteur graag van smulde. Couperus was een zoetekauw. Levenslang bleef hij een voorkeur houden voor de keuken van het land waar hij zijn hart aan verloor, aan de Indische keuken. Hij hoefde later maar een Indische lekkernij te proeven om in één klap terug in zijn kindertijd te zijn, zoals bij het proeven van kwee kleplon: ‘ronde koekjes, wit van klapper als sneeuw, en beetje er in, druipend van Javaansche suiker.’

Hoewel hij zelf niet kookte schreef hij vaak over eten. Vaak liet hij zijn romanfiguren rijsttafelen, waarbij hij expliciet gerechten als dengdeng, pisangrijst, roedjak, sambals en stroop soesoe vermeldde. In de tijd dat hij en zijn vrouw Elisabeth in Italië woonden sloop de Italiaanse keuken zijn werk binnen: macaronipastei met hanenkammen, levertjes en olijven, Asti-bowl met stukjes abrikoos en ijs. Hij was dan zelf wel geen keukenprins, hij wist wél wat lekker was.

Voor dit boek ploos José Buschman Couperus’ oeuvre na op gerechten waarvoor het recept te reconstrueren viel. Ook raadpleegde zij de kookboeken die zich ten huize Couperus bevonden. Zo had Elisabeth Couperus La Scienza in cucina e l’Arte de mangiar bene van Pellegrino Artusi (uit 1891, maar nog immer in druk!), Recepten van de Haagsche Kookschool van mejuffrouw A.C. Manden (1895) en Moderne Kookkunst van François Blom (1891) in de kast.

Hoe rook de eeuw van Louis Couperus,” vraagt Buschman zich in haar inleiding af. “Welke geuren kon men in huis en op straat zoal opsnuiven tussen 1863, Couperus’ geboortejaar, en 1923, het jaar dat de beroemde schrijver overleed? Sinds een paar jaar is er niemand meer in leven die ons dat uit eigen ervaring kan vertellen […] over hoe het rook als de meubels in de boenwas stonden, het haar was gepommadeerd, de paarden voor de koets werden aangespannen, de gaslantaarns waren aangestoken en de inktpotjes op school opengingen. Er is echter één geur die nog altijd voortleeft: de heerlijke geur die hing in de keuken en de eetsalon van onze overgrootouders. Want we hoeven maar te koken volgens een recept van vroeger om ons meteen terug in die tijd te wanen.”

Couperus-culinair-2.JPGBuschman mag dat zeggen, want Couperus Culinair  staat boordevol van de meest verfijnde recepten. Dit boek is aardig om te lezen en te bekijken, maar beslist ook om te gebrúiken. De recepten worden begeleid door toepasselijke citaten. Een culinair en literair festijn! De lezer gaat gegarandeerd aan de slag met (bijvoorbeeld) zwezerik met asperges, gefarceerde lomboks met garnalen, maccheroni alla Napoletana, bruschette con caviale of patrijs in gelei. Een smakelijke aanrader! Zo, en nu even mijn lippen afvegen….

Bert BEVERS


Couperus Culinair – De lievelingsgerechten van Louis Couperus, José Buschman, met een voorwoord van Johannes van Dam, Uitgeverij Bas Lubberhuizen, Amsterdam, 2013, 176 p., ill., 29,95 €. ISBN 978 90 593 7337 2

Partager cet article

Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article

commentaires

Présentation

  • : Le blog de CDR-Mededelingen
  • : Nederlandse en Franse literatuurgeschiedenis, onuitgegeven teksten, politieke en culturele actualiteit
  • Contact

Recherche