Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
7 juillet 2009 2 07 /07 /juillet /2009 21:29

Paul Neuhuys & Henri-Floris Jespers (1967)


In de reeks literaire tv-uitzendingen “Moeder Vlaanderen en haar Franstalige kinderen”, gelanceerd door producer Dirk Christiaens, zond de BRT op 25 september 1985 “Dada Tristesse” uit van Patrick Conrad, die aangetrokken was als occasioneel regisseur en als scenarioschrijver. Conrad combineerde op een eigenzinnige manier een poëtische fictie met fragmenten van een interview met Paul Neuhuys (1897-1984). Het interview werd opgenomen in de zomer van 1984 naar aanleiding van de tentoonstelling “Paul Neuhuys et les Éditions Ça ira” in het Paleis voor Schone Kunsten te Brussel (thans jammerlijk verbeulemanst tot “Bozar”). Door deze mix van feiten en fictie werd “Dada Tristesse” een creatief buitenbeentje in die merkwaardige serie documentaires. Het werd bekroond met de Bert Leysenprijs en heruitgezonden op 5 maart 1987.

*

Rik Sauwen schreef het interview van Paul van Neuhuys uit dat zopas verscheen in de 38ste aflevering van het Bulletin de la Fondation Ça ira.

Hij getuigt in zijn inleiding:

L'état physique de Paul Neuhuys est loin d'être brillant, mais il accepte la gageure. Heureusement ses fils Luc et Thierry sont là pour l'assister. Ils le véhiculent dans sa chaise roulante, le long des panneaux explicatifs et des vitrines, soutiennent sa mémoire défaillante, sollicitent les anecdotes qu'ils connaissent presqu'aussi bien que lui. [...] Pour faciliter les choses, ce sont eux qui font l'interview. On sent leur inquiétude, mais aussi leur joie lorsque la mémoire se dégrippe et les souvenirs reprennent un peu de leur éclat. […] Paul Neuhuys est mort le 16 septembre 1984, un peu plus de deux mois après l'exposition. L'interview dont nous vous soumettons la transcription intégrale est donc la dernière qui existe de lui. Elle nous montre un Paul Neuhuys, affaibli certes, se perdant dans les dédales du souvenir, mais se resaisissant, car il veut témoigner.

Sauwen koos er bewust voor de tekst integraal te publiceren en slechts heel vluchtig af te stoffen. In een gesprek met de redactie van Mededelingen van het CDR verduidelijkt hij:

Het oppoetsen is een delicate zaak. Ik denk dat wij het hortende, de aarzelingen, de misverstanden er zeker in moeten laten. Toch laten voelen dat het opleggen van een nieuwe bobijn of klankband tot een klein chaosmoment leidt; die dingen dus. Inderdaad, je voelt Neuhuys af en toe afdrijven, maar het is des te mooier wanner hij dan opnieuw heel to the point een gevat antwoord geeft.

Het interview wordt ook ingeleid door een serene en evenwichtige beschouwing van Thierry Neuhuys onder de veelzeggende titel: “25 ans après: à publier ou pas?” Hij onderstreept terecht:

Les redites, les coqs à l'âne, les trous de mémoire, les confusions, les lapsus, les balbutiements, sautent aux yeux quand on les lit plus qu'aux oreilles quand on les entend. […] Ce qui ressort le plus de cette interview est l'attachement de Paul Neuhuys à Dada.

Dat blijkt eens te meer uit het laatste antwoord van een gedreven Paul Neuhuys:

Dada, c'est indéfinissable, absolument indéfinissable; mais c'est une révélation, c'est une révélation. C'est-à-dire que l'on ne vit pas pour voir des choses indéfinissables. Nous sommes, nous sommes sur terre pour justement être à la disposition de n'importe quelle façon de penser. Et jamais une façon de penser intéressée. On ne pense pas pour gagner de l'argent; ce n'est plus penser, c'est faire la bête.

Van een lucide antwoord to the point gesproken...

*

Met de publicatie van “Dada Tristesse et l'interview dernière” brengt Rik Sauwen een “document humain” waarin hij impliciet hulde brengt aan Neuhuys, die hij naar het einde van de jaren zestig van vorige eeuw leerde kennen. Hij publiceerde in de loop der jaren verhelderende en beslissende bijdragen over Clément Pansaers, Paul Joostens en Geert van Bruaene, die alle drie het pad van Neuhuys hebben gekruist. In het Bulletin de la Fondation Ça ira werd eerder een essay van Sauwen opgenomen over de Antwerpse jeugdjaren van Michel Seuphor (nr. 34, november 2008).

Henri-Floris JESPERS

Bulletin de la Fondation Ça ira, No 38, juin 2009,, 64 p., ill.

Abonnement (4 nrs per jaar): 25 €. Een instellingsabonnement kost 35 €.

Te storten op rek. Dexia bank 068-2287225 ten name van Fondation Ça ira.

IBAN: BE45 0682 2872 2589 & BIC: GKCCBEBB.

Administratief adres: 50 Chaussée de Vleurgat, 1050 Bruxelles.

E-mail: ca.ira@skynet.be

Redactioneel adres: Henri-Floris Jespers, Marialei 40, B 2018 Antwerpen.

E-mail: hfj@skynet.be

Partager cet article

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans histoire de la littérature
commenter cet article

commentaires

Présentation

  • : Le blog de CDR-Mededelingen
  • : Nederlandse en Franse literatuurgeschiedenis, onuitgegeven teksten, politieke en culturele actualiteit
  • Contact

Recherche