Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
12 avril 2009 7 12 /04 /avril /2009 18:25

De Gounod / Dillen affaire gaf aanleiding tot een open brief tegen boekencensuur, ondertekend door een aantal opiniemakers, academici en schrijvers. De brief werd hier gepubliceerd op 10 april (zie ook de berichten van 6, 7 en 9 april). De reactie van Frank Albers werpt nieuw licht op wat wel eens een onverkwikkelijke zaak kan blijken. Een chronologische terugblik.

*

Bloglezer L. Douze signaleerde onmiddellijk dat de tweede cursieve passage (over Filip de Winter) wel te lezen is in de weergave van de open brief op de site van De Standaard, waarvan akte. Het volstaat dus niet de krant te lezen, je moet ook kennis nemen van de versie op de site. Exegeten kunnen aan de slag.

Hier volgt de reactie van Stefan van den Broeck:

Ik begrijp de bekommernis van de ondertekenaars van deze brief als het woord censuur valt, ik deel die volkomen. Alleen vind ik dat zij zich in dit geval vergissen. Er is helemaal geen sprake van censuur of zelfs 'feitelijke censuur'. De omschrijving 'nauwelijks verkrijgbaar' is een grove overdrijving. Gounod/Dillens boek is wel degelijk verkrijgbaar: laten we wel wezen, mijn eigen roman is in boekhandels ook alleen nog op bestelling te verkrijgen: is dat dan ook 'feitelijke censuur'? En ze spreken over 'de meeste boekhandels': hebben ze dat allemaal persoonlijk gecheckt, of geloven ze Koen Dillen op zijn woord? En het wegwuiven van de vraag of de Groene Waterman het boek nu uit de rekken haalde of het er nooit in plaatste is wel heel gemakkelijk. In het laatste geval vervalt immers hun hele argumentatie. Bovendien gaat het argument over angst voor intellectuele diversiteit in dit geval niet op: Gounods boek is geen ideologisch boek, maar een biografie. Natuurlijk wil iedereen dat zijn boek zo veel mogelijk publiciteit krijgt, maar mag men dat daarom eisen? Wat Filip Dewinters Inch Allah betreft: dat boek is vrij te koop: ik kan iedereen zo meenemen naar een boekhandel waar het openlijk in de etalage ligt, en dat is geen boekhandel met banden met het Vlaams Belang. Het boek werd ook uitgebreid besproken in de Gazet van Antwerpen: nogmaals er is geen sprake van censuur. M.i. laat men zich hier misbruiken door Dillen en co, zodat ze opnieuw in hun geliefde slachtofferrol kunnen kruipen. De bekommernis om en zo breed mogelijk maatschappelijk debat is legitiem en die deel ik, alleen vind ik dat dit geval geen goede illustratie is van de verschraling van het debat. Ik kan het uiteraard niet bewijzen, maar alles heeft veel weg van een PR-stunt voor het boek van Koen Dillen. Dat de Standaard zinnen uit de open brief schrapte is op het eerste gezicht niet netjes, maar heeft misschien ook te maken met een (misplaatste) poging om de schrijvers tegen zichzelf te beschermen: de geschrapte zinnen zijn gratuite en zeer ongenuanceerde beweringen zonder bewijsvoering of bronvermelding. Dat kan op een blog, maar een kwaliteitskrant moet op zijn tellen passen.

Stefan VAN DEN BROECK

 

Frank Albers reageerde op de open brief van een aantal opiniemakers, academici “en verwant schoon volk” tegen de “boekencensuur” waarvan Koen Dillen het slachtoffer zou zijn. Hij stelt ten gronde dat elke poging om een boek te bannen verwerpelijk is, maar dat de ondertekenaars zich in dit geval vergissen.

Concreet: als er inderdaad boekhandels zijn die dit boek wel in de rekken hadden, maar het daaruit hebben verwijderd toen de identiteit van de auteur bekend raakte, dan zou dat zeer bedenkelijk zijn. Dan zou je met recht en reden over censuur kunnen spreken. Alleen: zulke boekhandels blijken helemaal niet te bestaan. De Groene Waterman heeft inmiddels ondubbelzinnig verklaard dat het boek daar nooit in de rekken heeft gestaan. Dat het altijd al alleen op bestelling verkrijgbaar was.

Na onderzoek komt Frank Albers tot de conclusie dat de Mitterrand-biografie van Vincent Gounod / Koen Dillen nergens weggehaald is, overal bestelbaar is en in meerdere boekhandels ook op voorraad aanwezig is.

Noch de onafhankelijke boekhandelketen Colibro, noch de Fnac-boekhandels, noch de Standaard-boekhandels hebben hun verkoopbeleid gewijzigd toen bekend raakte dat de auteur ervan Koen Dillen heette.

Frank Albers laat Luc Van der Velpen, directeur van Librico, een koepelorganisatie die een dertigtal onafhankelijke boekhandels (waaronder De Groene Waterman) vertegenwoordigt, aan het woord:

Ik kan bevestigen dat de Mitterandbiografie niet centraal is ingekocht, om de doodeenvoudige reden dat voor zo’n boek geen commercieel draagvlak bestaat. Dat geldt overigens nog voor 74 000 andere titels: boeken die je wel op bestelling kunt kopen, maar die door onze boekhandels niet van tevoren worden ingeslagen. Het beleid van onze boekhandels heeft niets te maken met de identiteit van de auteur, maar alles met de aard van het boek en van de uitgeverij: van Aspekt kopen wij sowieso haast nooit centraal in. Er is geen enkele oproep geweest, niet voor de identiteit van de auteur bekend was en niet nadien, om dit boek uit de rekken te halen. Dat had ook geen zin, aangezien het niet in de rekken stond.

Rita Lissens, productverantwoordelijke Nederlandstalige boeken bij Fnac:

 

Wij hebben de Mitterandbiografie aangekocht op basis van het thema. Wij vonden dat de Fnac-boekhandels zo’n boek in hun assortiment moeten hebben. Het was dus niet enkel op bestelling verkrijgbaar, het lag sinds verschijnen in onze winkels, maar een seller was het niet. In Fnac Leuven, Brussel en Brugge is het boek nog verkrijgbaar, voor de andere Fnac-winkels is het inmiddels bijbesteld. De onthulling van de identiteit van de auteur heeft op geen enkel moment en op geen enkele manier de aankooppolitiek van Fnac ten aanzien van dit boek beïnvloed. Het was in onze winkels verkrijgbaar en het is dat nog steeds.

En hoe zit het bij De Standaardboekhandel, de grootste keten van allemaal? Geert Schotte, lid van de directie:

Dat boek is ons door verdeler Denis aangeboden. Onze product manager vond niet dat het een titel was die sowieso tot het assortiment van al onze boekhandels moest behoren. Maar het stond al onze winkels vrij het boek op eigen initiatief in te kopen, wat sommige ook hebben gedaan. Het was sinds de eerste uitlevering op 8 januari 2009 voorradig in een aantal winkels, en in alle winkels sowieso bestelbaar. Een aantal winkels heeft het nog steeds gewoon op voorraad liggen.

Het boek heeft nog steeds dezelfde codering in ons verkoopsysteem als voordien. Wij hebben onze boekhandels geen enkel advies in welke zin dan ook gegeven, toen bekend raakte dat Koen Dillen de auteur van dit boek was. Of de auteur nu Karel Dillen of Koen Dillen of Vincent Gounod heet - daar houden wij geen rekening mee. We vonden gewoon dat dit geen titel was die in ieder filiaal absoluut moest aanwezig zijn. Ze mochten het in voorraad nemen, en dat mogen ze nog steeds. De onthulling van de auteursnaam heeft aan ons beleid niets veranderd. Ik zie niet in wat dit met censuur zou kunnen te maken hebben.”

De (milde) conclusie van Frank Albers luidt:

 

Ik vrees dat de ondertekenaars van deze petitie zich een beetje hebben verslikt in hun eigen - en verder volkomen respectabele - afkeer van alles wat naar censuur zweemt, en daardoor hebben gemeend de verdediging te moeten opnemen van een boek dat helemaal niet hoefde verdedigd te worden (aangezien het nergens is gecensureerd), zelfs wanneer het geschreven blijk te zijn door iemand wiens gedachtegoed geen van deze ondertekenaars (vermoed ik toch) deelt. Bij gebrek aan argumenten, analyse en feiten, is deze petitie weinig meer dan een diffuse lamentatio, welmenend gemopper van een aantal zeer respectabele mensen die hier in de eerste plaats toch vooral hun eigen breeddenkendheid en tolerantie affirmeren. Dat heeft iets kokets.

De volledige tekst (meer dan tweeduizend woorden) van Albers' beschouwingen over vermeende censuur en het niveau van Vlaamse polemiek is te lezen op

 http://frankalbers.blogspot.com/ 

 

Partager cet article

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans Actualité
commenter cet article

commentaires

Présentation

  • : Le blog de CDR-Mededelingen
  • : Nederlandse en Franse literatuurgeschiedenis, onuitgegeven teksten, politieke en culturele actualiteit
  • Contact

Recherche