Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
20 octobre 2008 1 20 /10 /octobre /2008 05:34

Het Centrum voor Lokale Geschiedenis van Watermaal-Bosvoorde geeft een bescheiden maar niet minder interessant tijdschrift uit, Tilia, een verwijzing naar de legendarische Drie Linden. In de jongste aflevering wandelt Jan De Paepe van Watermaal tot Bosvoorde, een dorp aan de rand van het Zoniënwoud. Hij besteedt vooral aandacht aan het rijke architecturaal erfgoed van de gemeente.

Aan de Léopold Wienerlaan signaleert hij de villa in Art Nouveaustijl (1902) gebouwd door architect Jules Barbier voor Eugène Keym en de villa Lagrange (nr. 96) in Vlaamse neorenaissancestijl die jarenlang bewoond werd door de gebroeders Lagrange, die beiden een militaire carrière maakten.

Nochtans zijn beiden beter gekend omwille van hun bijdrage aan en hun wetenschappelijke ontdekkingen op het vlak van de fysica. Eugène kon, dank zij de vrijgevige bijdrage van Ernest Solvay in het park van de Sterrewacht van Ukkel een ondergronds seismologisch station bouwen waar op 21 maart 1899 de eerste kleine aardbeving van ons land op wetenschappelijke wijze werd gemeten en opgeslagen.

Charles verwierf bekendheid als aanhanger van de zogenaamde theorie van de “sociale fysica”, doe door Majoor Brück ontwikkeld werd. […] Volgens deze theorie zou de mensheid zich op de wereldbol overeenkomstig een welbepaald en vast geometrisch net ontwikkelen en, zoude volkerengeschiedenis een onderdeel van de mathematische wetenschap vormen. Lagrange was docent aan de militaire School en een van zijn leerlingen was onze toekomstige koning, Albert de Eerste.

Jan De Paepe is wel erg kies in zijn benadering van de inzichten van Brück en Lagrange. Ik kan er niet aan weerstaan enkele kanttekeningen aan toe te voegen. Majoor Remy Brück (1818-1870) onderzocht het aardmagnetisme en constateerde dat de subtiele variaties in dit veld een diepgaande invloed uitoefenen op de ontwikkeling van de mensheid. Na een jarenlange duik in de natuurkundige en historische literatuur zag hij dat ieder volk twee stadia van ieder 516 jaar doorloopt. Deze stadia hingen volgens hem nauw samen met het aardmagneetveld. De gang der wereldgeschiedenis werd in zijn handen een natuurkundig probleem.

De destijds beroemde Belgische wiskundige Charles Lagrange (1851-1932), lid van de Koninklijke Academie van België, werkte Brücks theorie verder uit. Hij kwam tot de slotsom dat dezelfde periode niet alleen terug te vinden is in de verhoudingen van de grote piramide van Gizeh, maar ook dat de geografische verschuiving van wereldrijken in het avondland een dergelijke periodisering kent en dus ook nauw samenhangt met het aardmagnetisme. Op grond van zijn inzichten waarschuwde Lagrange als docent de aankomende officieren tijdens zijn colleges dat België zich in militair-strategisch opzicht niet moest richten op Frankrijk maar op Engeland. Tijdens de Eerste Wereldoorlog bepaalde een aanhanger van de cyclische theorie van Brück-Lagrange, generaal Emile Galet, de strategie van het leger. Hij werd hierin gesteund zoniet aangespoord door koning Albert I, wiens (geheime) initiatieven om aparte vredesonderhandelingen aan te knopen (die haaks staan op de mythe van de “Ridder-Koning”) ook in dat perspectief moeten geplaatst worden.

Emile Galet en andere volgelingen van deze ‘magnetische geschiedenis’ zullen het strategische denken binnen de militaire staf lange jarenlang blijven domineren en hebben tevens de neutraliteitspolitiek van koning Leopold III (al dan niet beslissend) beïnvloed. (Cf. in dit verband ‘De wet van Brück, een historisch enigma’, hoofdstuk zes, pp. 169-185 in: Piet TOMMISSEN, Nieuwe buitenissigheden,  La Hulpe, Apsis, 2007, waarvan fragmenten in de Mededelingen van het CDR verschenen.)

Of hoe onmiskenbaar ‘esoterische’ denkbeelden onderhuids werkzaam zijn…

&

Jan De Paepe schetst uiteraard ook de geschiedenis van de tuinwijk ‘Le Logis’, onlosmakelijk verbonden met modernistische stedenbouwkundigen als Louis van der Swaelmen en Jean-Jules Eggerickx. Hij vraagt ook aandacht voor de Kruisboogsquare met, op nr. 3 de villa gebouwd door Stanislas Jasinski.

Vlaamse neorenaissance, cottagestijl, Art Nouveau, Art Déco, functionele architectuur of bewoonbare machines à la Corbusier: Watermaal-Bosvoorde beschikt over een rijk erfgoed dat jammer genoeg de bekendheid niet geniet waar het recht op heeft.

Daar moet dringend iets aan gedaan worden!

HFJ

 

Tilia, tijdschrift van het Centrum voor Lokale Geschiedenis van Watermaal-Bosvoorde, nr. 10, juli-augustus-september 2008, Gratèsstraat 7, 1170 Watermaal-Bosvoorde. Het Centrum voor Lokale Geschiedenis is open elke dinsdag van 15i30 tot 19 u en op afspraak.

Partager cet article

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans histoire
commenter cet article

commentaires

Présentation

  • : Le blog de CDR-Mededelingen
  • : Nederlandse en Franse literatuurgeschiedenis, onuitgegeven teksten, politieke en culturele actualiteit
  • Contact

Recherche