Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
20 septembre 2008 6 20 /09 /septembre /2008 01:06

Donderdag 18 september werd onder ruime belangstelling de Diamanten Kogel 2008 uitgereikt. De feestelijke plechtigheid vond plaats in de raadszaal van de Provincie Antwerpen.

Henri-Floris Jespers sprak namens de jury (Frank van den Auwelant, Ineke van den Bergen, Jos van Cann, Kris Kenis, Jan Lampo, Hugo Seeldraeyers, Geert Swaenepoel en Magali Uytterhaegen).

 

Van l. naar r.: Jos van Cann, Jim Madison Davis, Henri-Floris Jespers aan het woord

Mevrouw de gouverneur,

Dames en Heren,

Collega’s en vrienden,

 

Rimbaud schreef de bekende woorden: Je est un autre.

 

Ik ben geen ander, maar wel een meervoud.

Wat sommigen er ook over mogen denken, ben ik slechts de spreekbuis van mijn collega juryleden die ik hier allen, zonder uitzondering, publiekelijk wil danken voor hun voorbeeldige inzet.

 

Het aanbod aan misdaadliteratuur is in Vlaanderen en Nederland de voorbije jaren gestaag gestegen. Voor De Diamanten Kogel 2008 werden niet minder dan 92 titels ingezonden. Voor de Schaduwprijs voor de beste spannende debuutroman in de Nederlandse taal werden dit jaar maar liefst 19 boeken ingezonden. Allemaal signalen dat de markt voor het Nederlandstalige spannende boek commercieel interessant is.

De breedte is er in elk geval. En binnen dat brede aanbod bieden onze misdaadauteurs ook ruimte voor veel diversiteit in aanpak en onderwerp: historische misdaadverhalen, whodunnits, mystery, psychologische thrillers, factionthrillers, groots opgezet internationale intriges…. het is allemaal aanwezig in het ruime aanbod misdaadliteratuur.

Verbreding is goed, verbreding is uitstekend, maar er is ook verdieping nodig. Slordigheden, onwaarschijnlijkheden en miskleunen dienen uit de plot weggewerkt te worden. Het kan het serieux van het genre enkel ten goede komen.  Op dat vlak moet er ongetwijfeld nog sterk aan de weg te worden getimmerd door de auteurs én door de eindredactie. De jury kan zich niet van de indruk ontdoen dat uitgevers in zuid én noord daar te weinig in investeren.

In een voortreffelijk geadstrueerd artikel in De Standaard van 6 juni verwoordde John Vervoort zijn ontgoocheling over het aanbod Vlaamse thrillers. Toch haalden Patrick de Bruyn, Bavo Dhooge en Max Moragie (laten we hem maar annexeren…) de toplijst, in gezelschap van gevestigde waarden als René Appel, Elvin Post, Peter de Zwaan.

Anderzijds onderstreepte John Vervoort dat thrillerauteurs voor de eerste keer, volledig terecht, subsidies kregen van het Vlaams fonds voor de Letteren.

“Het genre van het spannende boek verdient die financiële input, maar het verdient ook uitgevers die hun schrijvers intensief begeleiden en schrijvers die voor niets minder dan een perfecte zin gaan.”

 

Mevrouw de gouverneur,

Dames en Heren,

Collega’s en vrienden,

 

Ik ben een meervoud, de zwakke stem van de jury die uiteindelijk met eenparige, krachtige stemmen zes romans nomineerde, die we even in alfabetische volgorde overlopen. Mijn collega’s zullen hun aandeel wel herkennen. Maar vergeet het niet: we spreken met één stem.

 

Met Ongenade levert Escober (symbiose van Esther en Berry Verhoef) het waardige slot van een unieke trilogie waarin Sil Maier verschijnt als een van die romanpersonages die een langer leven beschoren is dan de tijd van de lectuur en ongenadig in het geheugen van de lezer blijven spoken.

Het tweede deel van de trilogie, Onder druk, werd genomineerd voor De Gouden Strop en bekroond met De Diamanten Kogel 2005. Bij de prijsuitreiking werd de roman getypeerd als

Stoere actiethriller vol vaart, tevens een diepgravende psychologische roman in sombere tonen. De sterke plot, vernuftige wendingen en de krachtige en levendige karaktertekening van de personages maken er een boek van dat je moeilijk kan wegleggen.

Dit geldt onverminderd voor Ongenade. Om met zichzelf te kunnen leven moet vechtmachine Sil Maier een hellevaart door zijn verleden maken. Opnieuw een snoeiharde, nerveuze, insnijdende actiethriller, een verhaal vol vaart en scherp als een mes, waarin psychologie en motivatie van de personages een in de volle betekenis van het woord tragische dimensie vertonen. Iedereen krijgt klappen, lichamelijk en geestelijk. Niemand komt als overwinnaar tevoorschijn. Hoofdpersoon en lezer moeten verder met hun herinneringen.

   

In De oorlogsverslaggever wordt de “actualiteit” door Aad van de Heuvel gebruikt als speelveld – op “old school”, maar niet minder beklijvende wijze.

‘Een actuele thriller over politiek Nederland’. Zelden dekte een ondertitel zo de lading, aldus Jos van Cann.

“Alle aspecten van de hedendaagse samenleving komen genadeloos aan bod: (moslim)terrorisme, opkomst extreem rechts, zakenmensen die via die rechtse partijen politieke macht kopen, het machtsspel van de politiek, meer of minder geheime diensten op de achtergrond en – uiteraard – de media. Dit gegoten in een spannend avontuur van een oorlogsverslaggever wiens ex-vriendin om het leven komt bij een terroristische aanslag in Istanbul. Zo luidt tenminste de officiële versie, maar die strookt niet met de feiten, ontdekt Martin Mendes.”

De roman van Bekende Nederlander Van den Heuvel is uitstekend geschreven, met vaart, goede plot en dito karakters en getuigt op beheerste wijze van grote maatschappelijke betrokkenheid. Het getormenteerde hoofdpersonage blijft je als lezer bij. Vakwerk van de bovenste plank, dat bovendien moeiteloos aanleiding kan geven tot een serie.

Het Sahararaadsel (2004) van Aad van den Heuvel werd genomineerd voor De Diamanten Kogel.

 

Theaterregisseur, scenarioschrijfster en scriptdokter Patricia van Mierlo heeft haar entree als misdaadschrijfster niet gemist. Met De namen van Maria schuwt ze de uitdagingen en de daarbij gepaard gaande risico’s niet. Geweld en gevoel spelen tikkertje in een razendsnel kader dat verrassend rekbaar is. Extreme personages, extreme omstandigheden, een gecompliceerd maar toch best geloofwaardig verhaal dat stuitert van Nederland naar Columbia, van drugshandel naar Hells Angels, van Dresden naar een door het drugskartel ondergraven Schiphol. Decors, personages en sfeer zijn uitbundig maar treffend neergezet. Patricia van Mierlo jaagt de lezer over alle hoeken van de aardbol en door een pakhuis thema’s, problemen en onderwerpen. Bovendien hanteert ze ook een soort humor dat geen plaats kent voor beperkingen.

 

Terechte Gouden Strop 2008-winnaar Charles den Tex is voorbeeldig op dreef in Cel, zijn tweede over Michael Bellicher, eveneens hoofdpersonage in de vorige – met de Gouden Strop 2006 bekroonde en voor de Diamanten Kogel 2007 – genomineerde thriller, De macht van meneer Miller.

 In een boek vol spanning en vaart, dat de lezer bij het nekvel grijpt en meesleept in een werveling van beangstigende avonturen, bewijst Charles den Tex eens te meer zijn meesterschap, dat bovendien gekenmerkt wordt door heel aparte vormen van humor en ironie. 
 Het individu moet het afleggen tegen misdadigers (met diverse graden van slechtheid) en overheidsdiensten die “het 'het persoonlijke' pletten onder een zelfs uitgeroepen 
 'algemeen belang', aldus Ineke van den Bergen. Met behulp van computers, sites, systemen en netwerken, “worden mannen in de brede zin van hun edele delen ontdaan, gecastreerd, gestript tot op het bot, en als persoon gewist of omgevormd tot een would-be koelbloedige misdadiger.” 

 

In De blauwe nacht Thijssen flikt een knap kunstje door twee hoofdpersonages uit zijn omvangrijke oeuvre in één verhaal onder te brengen : good-guy, ex-rechercheur versus ruwe bolster, blanke pit die het niet zo nauw met de wet en de regels neemt. De plot is verrassend, maar geniaal bedacht en sluitend. Gaandeweg de ontknoping krijgt de, wat vreemde titel van het boek de uitleg die hij vraagt. Personages, vorm en stijl zijn in Thijssens vertrouwde handen als altijd gedegen middelen om er voor te zorgen dat ook De blauwe nacht het niveau van zijn voorganger, Het diepe water (waarvoor hij in 2006 De Diamanten Kogel ontving), evenaart.

 Van het etiket 'literair' op thrillers moet Felix Thijssen niets hebben, dat staat toch ook niet op 'witte' literatuur? Toch jongleert hij ook in deze thriller weer virtuoos met woorden, karakters, emoties en milieus. In dit negende deel van de Max Winter-serie zijn de zegeningen van de schrijver te herkennen, zoals hij ze zelf omschreef in zijn fel opgemerkte referaat op het colloquium in het Vlaams-Nederlands huis deBuren, vorig jaar : de verrukking van de goede inval, de mooie metafoor, de kloppende plot, de taal die muziek kan worden en het verhaal van een symfonie.  
 Een spannende symfonie, wel te verstaan.  
   

Cop vs Killer (Gouden Strop en De Diamanten Kogel nominatie 2005) liet zien dat de Amsterdamse rechercheur en (scenario)schrijver Simon de Waal, ook in staat is een uitstekende politieroman te schrijven. Pentito is weer degelijk vakwerk. De auteur heeft kennis van zaken en weet ook hoe een verhaal te vertellen.

Macht, geld, angst, wraak, de meeste personages hebben een goede reden om elkaar naar het leven te staan. En neem Napels: niets is er wat het lijkt. Politie, politiek, maffia, ze zijn allemaal inwisselbaar. De Waals Pentito is een vogeltje dat zingt. En in die middens dien je je bek dicht te houden.Wie binnen spreekt leeft, wie buiten spreekt sterft, luidt een Italiaans maffia-gezegde. Wie binnen zijn werk doet, en buiten schrijft, wint, zou een Nederlands gezegde kunnen zijn. De roman heeft tentakels ook in Nederland, Duitsland en België.

 Een rechercheur die over recherchewerk schrijft staat niet per se garant voor een goed boek. Maar Simon de Waal weet zijn praktijkkennis uitstekend in zijn thrillers te verwerken, in een stilettoscherp verhaal. Geloof hem maar. Hij heeft een revolver. En een mooie hand van schrijven, aldus Ineke van den Bergen. 

Een boek dat je alleen kan dichtklappen als het uit is. Een boek ook dat verfilmd mag worden.

(HFJ)

Partager cet article

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans littérature
commenter cet article

commentaires

Présentation

  • : Le blog de CDR-Mededelingen
  • : Nederlandse en Franse literatuurgeschiedenis, onuitgegeven teksten, politieke en culturele actualiteit
  • Contact

Recherche