Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
5 septembre 2008 5 05 /09 /septembre /2008 19:53


Dirk Martens opende gisteren onder grote belangstelling de tentoonstelling van Marga bij SDWorx. Onder de aanwezigen: John Bogaerts, René Broens, Dr E. Colin, Henri-Floris Jespers, Mieke de Loof, Maria Mara, Luc en Thierry Neuhuys, Wim van Roosmaelen, Paul Sternberg en Guy Vandenbranden. De tentoonstelling loopt tot 26 september. sdworx, Brouwersvliet 2, 2000 Antwerpen. Openingsuren: maandag tot vrijdag, van 9 tot 19u30.

*

Het nu toch al indrukwekkende oeuvre van Marga werd hier al met de nodige illustraties gepresenteerd en belicht (zie bericht van 26 maart).


Het recente werk van Marga (mede geïnspireerd door het spijkerschrift) is niet zomaar te (be)vatten. Door de strak doorgevoerde abstractie – een vorm van bewuste afstandelijkheid die elke vorm van anekdotiek uitsluit  – wordt het recente werk van Marga meer dan ooit geheel beheerst door een sterk meditatieve geladenheid.


Wie bevorderlijk en heilzaam doordrongen wil worden van de werkzame (en bevrijdende) innerlijke uitstraling van haar geduldig opgebouwde, zen-achtige iconen, diptieken en triptieken, moet daar beslist de nodige tijd voor nemen.


Bij de voorbeeldige opstelling van het werk haar werk is Marga andermaal dank verschuldigd aan Wil van Roosmaelen.

*

Hier volgt de tekst van de toespraak van schrijver en kunstcriticus Dirk Martens.

 

Dames en heren,

Op de kop tien jaar geleden heb ik mijn eerste boek gepubliceerd. De novellenbundel De man die op het perron sprong. Zo overweldigd was ik toen ik het werk van Marga leerde kennen, dat ik van haar een personage heb gemaakt.

Een paar weken geleden kwam ik in het atelier van Marga. Daar stonden ze, die beelden van toen, een galerij van 25 in een grote witte kamer, als op een scène, en ik was er weer helemaal van ondersteboven. De beelden hadden in niets aan kracht ingeboet. Integendeel.

Nu staan ze hier.

Die prinsessen uit een wereld ooit ergens dragen de collectieve titel “Memories from Another Life”. Ze zijn levensecht. De meeste van die beelden – Marga heeft er in het totaal 54 van gemaakt – zijn dus afdrukken van Marga’s zelf, afgietsels van haar eigen hoofd en naakte bovenlichaam.

Narcisme? Exhibitionisme? ‘Ik moest een drager hebben’, vertelt ze, ‘en omdat ik wist wat ik wou zeggen, kon ik dat het beste langs mezelf.’ Marga wordt er na al die jaren en tentoonstellingen overigens nog altijd mee geassocieerd. Dat wil wat zeggen.

De vrouwen – zijn het heldinnen of slachtoffers, slavinnen of vorstinnen? – hebben allemaal die blinde in zichzelf gekeerde blik gemeen. Ze zijn beklemmend en beklemd, ze zijn stil en mediteren. Als ze hun hoofd opheffen, is het alsof ze een geluid hebben opgevangen.

De beelden zouden eeuwenoud kunnen zijn. Ze verdienen een ander lot dan bij Marga in het atelier te staan. Zet de rij van 25 in een museum en je hebt een publiekstrekker. Oordeel zelf maar.

Er zijn ook de levensgrote liggende naakten, ook in gips, ook afgietsels van levende modellen Duidelijk slachtoffers in plaats van vorstinnen. Verbrande lijken. Eternal Evil, altijd vrouwenlichamen. In de lijdende mensheid zijn het altijd de vrouwen, de moeders, de minnaressen die het eerst en het ergst getroffen worden.

Marga is gefascineerd door de Deense veenlijken: de ontroerende, maar merkwaardig goedbewaarde lijken van ritueel vermoorde mensen uit het Noorden, zoals de man van Tollund, de man van Grauballe of het meisje van Yde. Mensenoffers uit het verre verleden van onze beschaving. En wij maar afgeven op de bloeddorstigheid van de Maya’s…

Toen, halfweg de jaren negentig, begon Marga aan muraal werk. Sinds tien jaar maakt ze geen grote beelden meer. Ze verwerkte wat ze ‘resten van het lichaam’ noemt in kastjes, een abstracte reeks met reminiscenties aan het lichaam, fallussymbooltjes

Na die ‘Sanctification’ kwamen ‘Sacred Objects’, eerst gevonden voorwerpen of gedroogde wortels of aubergines, soms zelfgemaakte pakjes, of ‘Sacred Life’, een grote reeks met vrouwengezichten en verpakte geheimpjes in vakjes. Mogelijk de “slechte herinneringen” van daarstraks.

Toen volgden minimalistische, sombere diptieken waarin pakjes een rol speelden en waarin altijd hetzelfde herhaald werd, soms met ‘vieze dingen’, omdat de artefacten nu eenmaal geïnspireerd waren door middeleeuwse relikwieën en Afrikaanse fetisjen, die Marga met elkaar trachtte te verzoenen.

Het werk werd seriëler en nog soberder, sterk meditatief: memento mori’s met beentjes en botjes of rattenschedeltjes. Lang verzamelde voorwerpjes kregen eindelijk een plekje. Alles in erg donker bruin, bijna zwart. Toen ik Marga vroeg, wat er met de kleur in haar werk gebeurd was, zei ze: ‘Kleur komt er vanzelf niet in. Iets wat verschrompelt, iets dat van de aarde komt, heeft altijd die donkere tinten.’

Het donkerbruin werd heel zwart, het werk werd heel ritmisch en ondoordringbaar. ‘Het moest iets ongelooflijks inerts worden’, zegt ze. Toen kwamen de houten blokjes en de houten cilindertjes. Volslagen serieel werk, ondoordringbaar; geïnspireerd door het spijkerschrift.

 ‘Met de houten blokjes heb ik me voor het eerst gerealiseerd dat het maken van het werk zelf kunst is. Een beetje van de wereld af zijn. Je wordt deel van het geheel. Ik tel de blokjes. En dan mail ik mijn zuster: deze week 5.500 houtjes gelegd’, vertelt Marga nu. ‘Je wordt ouder, meditatiever, introspectiever Het maken biedt me introspectie. Nu is het doe allesbepalend. Vroeger vroeg ik me af: wanneer, terwijl ik al die technische dingen aan het doen ben, wordt het nu eigenlijk een kunstwerk?’

Haar favoriete muziek bij het werk is Gregoriaans of boeddhistisch. Het heeft niets met godsdienst te maken, maar met de ervaring dat die gezongen woorden na een tijd overgaan in een geestesgesteldheid.

Die geestesgesteldheid, de meditatieve inhoud van dat seriële werk is in wezen volledig dezelfde als die van de dromende vrouwenbustes.

Overweldigend werk om stil bij te worden. De sobere maar begrijpende presentatie die u nu ziet, in deze mooie ruimte, is het werk van Wil van Roosmalen. Hij verdient daarvoor onze dank.

Dirk MARTENS

Partager cet article

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen - dans arts plastiques
commenter cet article

commentaires

Présentation

  • : Le blog de CDR-Mededelingen
  • : Nederlandse en Franse literatuurgeschiedenis, onuitgegeven teksten, politieke en culturele actualiteit
  • Contact

Recherche