Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
28 avril 2008 1 28 /04 /avril /2008 09:03

In december 1961 nodigde Bonny (grootmoeder Jespers) me uit voor een trip van enkele dagen naar Parijs. Ze had zich zomaar voorgenomen een bezoek te brengen aan de Venezolaanse dichter Robert Ganzo, toen drieënzestig, die ze begin 1954 aan de Azurenkust had leren kennen, wellicht in Cagnes-sur-Mer. Naast thrillers las grootmoeder heel veel over archeologie en oude beschavingen. Ganzo was een dichter met aanzien die na zijn ophefmakend debuut Orénoque nog een veertiental bundels bij Gallimard had gepubliceerd.

Nous vous laisserons, terre enceinte

vaisseaux du ciel, neige aux étraves,

bourgeons des eaux que la mer bave,

lourde et soûle de tant d’absinthe.

 

Le soleil mène à coups de trique

un bagne dans un paradis

sur une plage noire où stagne

un appel rauque de jadis.

 

Fruits de plumes, rire des branches,

hoquets des anges pourrissants…

Vers l’eau le tumulte s’épanche

Dans le matin gorgé de sang.

 

Bovendien was Ganzo een heterodoxe amateur-archeoloog wiens opvattingen ter zake parallel liepen met zijn esoterische bespiegelingen en inzichten. Hij hoorde duidelijk tot wat James Webb “the occult underground” noemt, en was deelachtig aan “’hidden’ of ‘rejected’ knowledge” (een treffende formulering van Ellic Howe), wat hem in staat stelde inzichten te vertolken die nu niet meteen academisch aanvaard waren. Hij was lid van een van de talrijke initiatieke heroplevingen van de Tempeliersorde, die finaal zou uitmonden in de OSTS eerste versie, en hij kende dus de raadselachtige Jacques Breyer. Zijn belangstelling voor schilderkunst bleek voldoende uit enkele monografieën van zijn hand over non-figuratieve schilders. Hij waardeerde zeer het werk van grootvader en kende Paul Neuhuys.

Toen we in de vroege avond van 20 december in de Gare du Nord arriveerden (een treinreis naar Parijs nam toen nog iets minder dan vijf uur in beslag), bleek het onmogelijk aan een taxi te geraken. Grootmoeder besloot dan maar meteen te gaan dineren in een restaurant vlak bij het station, waar ze zes jaar eerder tijdens een beruchte trip met moeder was gaan eten. We zouden achteraf van daaruit een voertuig laten bellen. Bij de koffie dronk ze Grand-Marnier, een likeur waar ze verzot op was. Het was haar stellige overtuiging dat er vervalsingen op de markt waren, en vermits ze er graag prat op ging dat men haar niet te grazen kon nemen, onderwierp ze de kelner aan een hard verhoor, tot het hem teveel werd, hij naar de keuken liep en triomfantelijk de fles toonde. Toen bestelde ze een sigaar.

We zochten Ganzo op in zijn piepkleine, met boeken volgepropte appartementje, rue de Magdebourg, in het zestiende arrondissement. Met stijgende verbazing luisterde ik naar zijn gloedvolle uiteenzetting over een prehistorische beschaving van het Soemerische type, waarvan overblijfselen in Fontainebleau gevonden waren, onder meer raadselachtige inscripties. Het kwam hierop neer dat nu het bewijs geleverd was dat Fontainebleau niet alleen de bakermat was van het schrift, maar ook van de beschaving tout court. Uiteraard behoorde hij tot de ingewijden voor wie die de mysterieuze  inscripties geen geheim hadden. Dat alles deed me denken aan de vondsten van Glozel, waarover ik destijds al gelezen had in grootmoeders geïllustreerde tijdschriften.

Bonny had kennelijk veel sympathie voor Ganzo en ging wat graag in op zijn uitnodiging ’s anderendaags samen te gaan lunchen. We tafelden uitbundig in een van die wat onconventionele bistro’s waar de patron een huiselijke keuken voorschotelt en prat gaat op zijn rechtstreeks bij de boer aangekochte landwijnen, zo’n eethuisje dat er niet uitziet maar waar je geen couvert kan krijgen omdat kenners de weg maar al te snel gevonden hebben. Ganzo was er kind aan huis, zoveel was meteen duidelijk, en hij ontpopte zich nu als een warmhartige en spirituele tafelgenoot, die bovendien aardig met spiritualiën om kon gaan.

Tussendoor ademde ik die onvervangbare, prikkelende lucht van Parijs die mij ook nog vandaag op slag omturnt tot een onvermoeibare wandelaar. Bonny ging winkelen, ze was ontspannen en gelukkig, ik wandelde eindeloos door de stad, ging op rooftocht bij de bouquinisten langs de Seine, bracht m’n eerste bezoek aan de Librairie Chacornac aan de Quai Saint-Michel, waar de Éditions Traditionnelles gevestigd waren. Ik bezocht Guimbretière in zijn naar Parijse maatstaven erg ruim appartement, rue de Miromesnil in het achtste arrondissement, en maakte kennis met zijn vrouw Elisabeth, een rondborstige Juno-type die voortreffelijk kookte, en met zijn kinderen Luc en Anne. Hij had de dichteres Angèle Vannier uitgenodigd, maar ze was niet in de stad, wat hij erg betreurde, want ik moest ze beslist leren kennen. Ik bracht verslag uit over mijn lectuur van Corbin, en dat was dan meteen zijnerzijds aanleiding tot korte maar waarlijk initiatieke uitlatingen: woorden van een meester die een begin betekenen, een weg aanduiden. Ik kreeg nieuw huiswerk mee: Der Mann ohne Eigenschaften van Musil – te lezen in de oorspronkelijke taal.

Robert Ganzo had nog een mooie verrassing in petto. Bij Grasset hadden ze nog de hand kunnen leggen op een exemplaar hors-commerce van zijn verzamelde gedichten, L’Œuvre poétique, verschenen in 1956. De uitgever was verwittigd, ik kon het exemplaar gaan afhalen, wat ik onder de gutsende regen deed.

D’abord:

       Constitué par l’Esprit,

tout un homme

       qui sait l’exacte courbe

et l’angle né de l’angle.

Ainsi voulu depuis le geste essentiel :

ses regards dénouant l’ombre

       et le paysage ;

et ses mains de voyant

       sous les prisons du ciel…

 

Op 23 december spoorden we terug naar Antwerpen. Ik was net zeventien, het vers van Rimbaud was nauwelijks aan mij besteed, en 1962 zou nu wel een vruchtbaar jaar worden.

 

Partager cet article

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen
commenter cet article

commentaires

Présentation

  • : Le blog de CDR-Mededelingen
  • : Nederlandse en Franse literatuurgeschiedenis, onuitgegeven teksten, politieke en culturele actualiteit
  • Contact

Recherche