Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
20 février 2008 3 20 /02 /février /2008 00:00

Urenlang gesprek met Dieter Vandenbroucke, de biograaf van Victor J. Brunclair. Hij vertelt boeiend over het sfeertje in de Opera, tijdens de jongste bezetting. En hij troost mij: hij is er ook nog niet in geslaagd een exemplaar van Het heilig handvest (1937) te verwerven. Zoals beloofd vertel ik hem de enkele herinneringen aan Brunclair die ik uit de mond van grootmoeder optekende. De toestanden die zij beschreef kloppen, zegt me Dieter, tot en met de situering in de tijd. We slaan allerlei zijpaden in en belanden uiteindelijk bij Mathijs de Ridder en zijn voortreffelijk boek over Elsschot dat m.i. de aandacht niet krijgt dat het verdient; bij Fritz Francken en zijn memorialistische geschriften; bij  Gérard Berréby en Piet de Groof, “le général situationniste”; bij Michel de Ghelderode en het Vlaamse Volkstoneel; bij Paul Joostens.

Ik toon hem de groepsfoto, gekiekt in de Vlaamse Club in 1923, waar broederlijk naast elkaar staan: Jean-Jacques Gailliard, Pierre Fontaine, E. L. T. Mesens, Paul van Ostaijen, Marcel Baugniet en Geert van Bruaene. Verder ook August Vermeylen, Edmond Vandercammen, Jean Milo en René Verboom. Hoe komt het dat die toch wel historische foto in geen enkele publicatie over Van Ostaijen opgenomen werd?

We betreuren het allebei dat er geen biografie bestaat van bijvoorbeeld Paul-Gustave van Hecke of André de Ridder.

Als kind ik ging vaak in gezelschap van grootvader op visite bij Mademoiselle Lasne, die in de Lamorinièrestraat woonde. Marie-Louise Lasne, een ietwat theatrale Parisienne, was een kunstzinnige en geletterde vrouw die samenwoonde met haar oudere, kolossale Waalse vriendin, Mademoiselle Letiexhe. Ze gaven beiden les aan het chique Collège Marie-José. De zwaarlijvige Mademoiselle Letiexhe zat altijd in haar stoel, terwijl haar vriendin hyperkinetisch door het appartement liep, steeds druk in de weer met God weet wat. Mademoiselle Lasne was de hartsvriendin van André de Ridder, die haar vaak bezocht. Naast de massieve, onverstoorbare, stoere, wat in zichzelf gekeerde, rustige en vaderlijke De Ridder die met vaste stem bedachtzaam praatte, leek de tengere, bleke en zenuwachtige Mademoiselle Lasne op een diafane précieuse. Wanneer ze het woord tot mij richtte, was het altijd of ze om mij bezorgd was. In haar ogen hoorde een kind blijkbaar met “pauvre” aangesproken te worden. « Mon pauvre Henri, mon pauvre chéri, mon pauvre enfant. » Ik vond dat raar. Wat ze ook zei of vertelde, de zin eindigde altijd een toon hoger, net of ze hoorbaar een vraagteken plaatste. Telkens ik hem toevallig zag, kreeg ik van André de Ridder een “zondag”, ook op doordeweekse dagen. Voor hem was immers elke werkdag een zondag van de geest  en elke zondag een blijde werkdag.

Het eerste boek van André de Ridder dat ik las, was geen boek, maar een overdruk van vijf opstellen verschenen in De Vlaamse Gids die hij in oktober 1959 (ik was net vijftien) “hartelijk” aangeboden had aan grootvader: twee bijdragen over de Russische balletten van Serge de Diaghilev, herinneringen aan Hugo van den Abeele, de fietsende gemeentesecretaris van Sint-Martens-Latem, en twee scherpzinnige en bij wijlen haast profetische opstellen over de Franse nouveau roman, een over Alain Robbe-Grillet en een tweede over Claude Simon. In die 31 pagina’s ligt de volledige persoonlijkheid (en de levenscurve) van André de Ridder vervat: de dandyeske grootstedeling met een voet in de Belle Époque, toen de opvoering van Le Sacre du Printemps van Stravinsky door de Ballets Russes te Parijs haast een opstoot veroorzaakte; de vurige pleitbezorger van het Vlaams expressionisme; en de eindeloos nieuwsgierige geest die meteen de intrinsieke waarde van wat nieuw is weet te vatten, te bevatten en over te brengen.

 

Partager cet article

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen
commenter cet article

commentaires

Présentation

  • : Le blog de CDR-Mededelingen
  • : Nederlandse en Franse literatuurgeschiedenis, onuitgegeven teksten, politieke en culturele actualiteit
  • Contact

Recherche