Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
14 février 2008 4 14 /02 /février /2008 00:16

Op 16 mei 1973 kwam de redactie van het Nieuw Vlaams Tijdschrift onder voorzitterschap van Ivo Michiels bijeen om de Arkprijs toe te kennen. De vergadering werd bijgewoond door Georges Adé, Marc Galle, Marcel Coole, Hugo Raes, Jef Geeraerts, Erik van Ruysbeek, Willy Vaerewijck, Paul de Wispelaere en Paul Snoek. Mark stond op de shortlist, maar diende het bij opeenvolgende geheime stemmingen op punten af te leggen tegenover jongeren.

Mark Braets literaire carrière illustreert ten volle de stelling dat wie zich niet met alle middelen weet te manoeuvreren naar het middenveld, gedoemd is in de marge te blijven. Belangrijke dingen gebeurde echter altijd in margine, en de beste weg is de omweg.

&

Er zullen altijd mensen zijn die “neen” zeggen, “de werkelijkheid kan niet waar zijn”. Niets te maken met de “open debat”-cultuur, die niets meer is dan een schamel schaamlapje, maar wel past in de cultuur van het cynisme en van het volksvermaak.

Het is een gemeenplaats dat ideologieën mensen breken – of erger, kapot maken. We leven thans in de waan dat het tijdperk der ideologieën voorbij is – dat is althans het officiële discours, dat mirabile dictu voor een keer niet geheel leugenachtig is, in die zin dat enige consequente rechtlijnigheid inderdaad allang zoek is. Je bestrijdt het fascistische populisme maar treft populistisch-socialistische maatregelen; je pleit voor een sterk centraal gezag, maar federaliseert de uitvoervergunningen voor wapens; je belijdt het liberalisme, maar reglementeert strikt de vrije circulatie van mensen (niet van het kapitaal). Het dominante discours is bijna altijd juist als het niet bijna altijd verkeerd is.

De ideologie - die zich thans beperkt tot geheime agenda’s - werd geïnstitutionaliseerd als politieke correctheid. Kleurloos, reuklos en smaakloos gif. Maar aan de globalisering, die zich aandient als ideologievrij, kleeft echter evenzeer bloed. Het neoliberaal imperium maakt meer slachtoffers dan fascisme en communisme samen. Om van de massale verpaupering nog maar te zwijgen – duidelijk bijna altijd juist.

Het Chili van Pinochet was een dictatuur, maar stond geen totalitaire ideologie voor. Een totalitaire ideologie is een ideologie die de wereld wil redden. Het neo-liberalisme is de nieuwe totalitaire dictatuur, nl. een dictatuur die er aanspraak op maakt, de gehele wereld totaal te willen hervormen. De Wereldhandelsorganisatie is totalitair.

&

Langs alle beschikbare kanalen wordt openlijk of heimelijk het nieuwe geloof gepredikt: de noodzaak van de privatisering van de openbare diensten. Alles moet herleid worden tot koopwaar: het onderwijs, de cultuur, de spoorwegen, de posterijen. Zelfs de oorlog: zo werd de Amerikaanse interventie in Irak gedeeltelijk uitbesteed aan privé-bedrijven. Logisch in een land waar ook de regering uitbesteed werd. En waar privé-bedrijven gevangenissen runnen.

De handige makelaars in window-dressing stellen de enig zaligmakende globalisering voor als onvermijdelijk en bovendien productief. Dat de markt niet alleen alles oplost, maar tevens vrijheid en voorspoed voor allen garandeert, is het fundamentele dogma van het nieuwe geloof. Duidelijk bijna altijd verkeerd: de globalisering produceert immers kapitaal, maar geen welzijn, niet eens welvaart; de oplossing betekent het uiteenvallen van traditionele structuren ten bate van een amorfe massificatie die tevens de atomisering in de hand werkt en de veiligheid van de genadeloze uitbuiters garandeert.

De fundamentalisten van het nieuwe geloof bewijzen van alle markten thuis te zijn, zij die schaamteloos stellen dat de markt alleenzaligmakend is en bovendien de intellectuele zwendel zo ver drijven dat ze met arrogante zelfverzekerdheid durven beweren dat hun aanpak waardevrij, objectief en wetenschappelijk is.

Hun nieuwe kerk, de beurs, is grilliger dan een dichter: ze is even irrationeel, neen, irrationeler dan welke vorm van bijgeloof ook.

&

De onschuld waarmee ik naar die liederen van de Internationale Brigaden luisterde is voorgoed verloren. Misschien werd ze vervangen door een andere vorm van onschuld die ook tot verkrachting gedoemd is, dat hoop ik toch.

 

Hoe keek Mark Braet aan tegen die postmoderne wereld, hij die nog lekker ouderwets voor waarden stond, meningen verdedigde, geen belangen? Ik had daar graag met hem over gesproken, toevallig als het al altijd het geval is geweest, kortstondig maar ingrijpend. Kameraadschappelijk.

Henri-Floris JESPERS

 

Partager cet article

Repost 0
Published by CDR-Mededelingen
commenter cet article

commentaires

Présentation

  • : Le blog de CDR-Mededelingen
  • : Nederlandse en Franse literatuurgeschiedenis, onuitgegeven teksten, politieke en culturele actualiteit
  • Contact

Recherche